rdzeń martwicy
Rdzeń martwicy to charakterystyczna zmiana patologiczna występująca w tkankach objętych procesem martwiczym, szczególnie w zmianach nowotworowych. Stanowi centralną część obszaru martwicy, gdzie doszło do obumarcia komórek na skutek niedotlenienia, niedokrwienia lub innych czynników uszkadzających.
W obrazie mikroskopowym rdzeń martwicy charakteryzuje się brakiem jąder komórkowych (karioliza), rozmyciem granic międzykomórkowych oraz obecnością bezpostaciowej masy złożonej z resztek komórkowych. Często towarzyszy mu strefa komórek z cechami zmian apoptotycznych oraz naciek zapalny na obrzeżach.
Obecność rdzenia martwicy jest istotnym markerem diagnostycznym w ocenie histopatologicznej guzów nowotworowych, szczególnie złośliwych. Jego występowanie wiąże się zwykle z szybkim wzrostem guza, który przekracza możliwości angiogenezy, prowadząc do niedotlenienia centralnych partii zmiany. Zjawisko to najczęściej obserwuje się w rakach przewodowych piersi, rakach płuca, czerniakach oraz przerzutach nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Miażdżyca – Patofizjologia i mechanizm
Miażdżyca jest przewlekłą chorobą zapalną tętnic, charakteryzującą się dysfunkcją śródbłonka, retencją i utlenianiem lipoprotein LDL, rekrutacją monocytów oraz formowaniem komórek piankowatych, co prowadzi do rozwoju blaszki miażdżycowej. Kluczowe mechanizmy patogenetyczne obejmują zmniejszoną biodostępność tlenku azotu (NO), stres oksydacyjny, aktywację czynników zapalnych (np. IL-1, TNF-α), ekspresję cząsteczek adhezji (VCAM-1, ICAM-1) oraz udział reaktywnych form tlenu (ROS). Hipercholesterolemia, zwłaszcza podwyższony poziom LDL-C, jest głównym czynnikiem ryzyka, sprzyjającym oksydacji LDL i aktywacji szlaków zapalnych, co potęguje progresję choroby. Procesy te prowadzą do proliferacji komórek mięśni gładkich, tworzenia pokrywy włóknistej oraz niestabilności blaszki, która może ulec pęknięciu, wywołując zakrzepicę i okluzję naczynia. Warto podkreślić, że poziom LDL-C jest kluczowym parametrem terapeutycznym, a intensywne obniżanie LDL-C koreluje z redukcją ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych (ASCVD).
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, białko chemotaktyczne monocytów, błona wewnętrzna, choroby sercowo-naczyniowe, cząsteczki adhezji międzykomórkowej, dysfunkcja śródbłonka, hipercholesterolemia, inflamasomy, interleukina-1, komórki dendrytyczne, komórki piankowate, lipoproteiny o niskiej gęstości, lizofosfatydylocholina, makrofagi, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, płytkopochodny czynnik wzrostu, przejście śródbłonkowo-mezenchymalne, rdzeń martwicy, reaktywne formy tlenu, smuga tłuszczowa, tlenek azotu, utlenione LDL, wazodylatacja, zmiany miażdżycowe