podwyższone aminotransferazy wątrobowe
Podwyższone aminotransferazy wątrobowe, czyli zwiększona aktywność AlAT (aminotransferaza alaninowa) i AspAT (aminotransferaza asparaginianowa) w surowicy krwi, są kluczowym wskaźnikiem uszkodzenia komórek wątrobowych. Wzrost ten może być spowodowany różnorodnymi czynnikami, w tym wirusowym zapaleniem wątroby, chorobami metabolicznymi, alkoholowym uszkodzeniem wątroby, polekowym uszkodzeniem wątroby, niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby (NAFLD) oraz autoimmunologicznymi chorobami wątroby.
Diagnostyka podwyższonych wartości aminotransferaz wymaga kompleksowego podejścia obejmującego szczegółowy wywiad (z uwzględnieniem spożycia alkoholu, przyjmowanych leków i suplementów), badanie fizykalne oraz odpowiednio dobrany panel badań laboratoryjnych i obrazowych. Warto pamiętać, że stopień wzrostu aminotransferaz nie zawsze koreluje z ciężkością choroby wątroby – przewlekłe stany jak marskość mogą przebiegać z jedynie nieznacznie podwyższonymi wartościami enzymów.
W ocenie klinicznej należy zwrócić uwagę na stosunek AspAT/AlAT, który może dostarczyć dodatkowych wskazówek diagnostycznych – wartość >2 sugeruje alkoholowe uszkodzenie wątroby, podczas gdy stosunek <1 jest bardziej charakterystyczny dla niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Przy utrzymujących się podwyższonych wartościach aminotransferaz bez ustalonej przyczyny, należy rozważyć rozszerzenie diagnostyki o specjalistyczne badania, w tym biopsję wątroby, która pozostaje złotym standardem w ocenie wielu chorób wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Romazic 20 mg
Rozuwastatyna wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi i przemijającymi działaniami niepożądanymi, które występują u mniej niż 4% pacjentów w badaniach klinicznych. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, przy czym dawka 40 mg wiąże się z wyższym ryzykiem wystąpienia proteinurii (około 3% pacjentów), miopatii, rabdomiolizy oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej (CK) i aminotransferaz. Proteinuria, głównie kanalikowego pochodzenia, jest zwykle przemijająca i nie wiąże się z ostrą lub postępującą chorobą nerek. W przypadku wzrostu aktywności CK powyżej 5-krotności górnej granicy normy (>5 x GGN) zaleca się przerwanie terapii. U dzieci i młodzieży obserwowano częstsze zwiększenie stężenia kinazy kreatyniny >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku, jednak ogólny profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych.
aminotransferaza, białkomocz, ból brzucha, ból mięśni, choroba ścięgien, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) w różnych fazach choroby, z dawkowaniem dostosowanym do fazy i odpowiedzi pacjenta. W nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zaleca się dawkę 400 mg raz na dobę, natomiast w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia dawka wynosi 500 mg/dobę. W określonych sytuacjach klinicznych dopuszczalne jest zwiększenie dawki do 600 mg/dobę, pod warunkiem braku ciężkich działań niepożądanych (stopień ≥ 3) i niespełnienia kryteriów odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej w określonych ramach czasowych. Dawki powyżej 600 mg/dobę nie były badane i nie są zalecane. U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek dawki są odpowiednio redukowane do 300 mg i 200 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania w zależności od tolerancji i odpowiedzi terapeutycznej. U pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) nie ustalono odrębnych zaleceń dawkowania, jednak zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane.
ANC, bosutynib, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, faza akceleracji białaczki, fosfataza zasadowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, klirens kreatyniny, małopłytkowość, neutropenia, niestabilna dusznica bolesna, podwyższona bilirubina, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, transkrypt BCR-Abl, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka
Olanzapin Krka wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą kliniczną obserwowaną po kilku dniach lub tygodniach terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem działań niepożądanych. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z psychozą i zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, zwłaszcza w wieku podeszłym (średnia 78 lat), ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5%) oraz trzykrotny wzrost incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w porównaniu z placebo. Czynniki ryzyka obejmują wiek >65 lat, dysfagię, sedację, niedożywienie, schorzenia płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina jest również przeciwwskazana u chorych z chorobą Parkinsona z powodu nasilenia parkinsonizmu i omamów. Należy zwracać uwagę na ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN) objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagającego natychmiastowego odstawienia leku. Monitorowanie metaboliczne obejmuje kontrolę glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie), ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy i zaburzeń lipidowych.
choroba mieloproliferacyjna, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, fenyloketonuria, hipereozynofilia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, nagły zgon sercowy, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność porażenna jelit, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, późne dyskinezy, przerost mięśnia sercowego, przerost prostaty, psychoza i zaburzenia zachowania, rabdomioliza, sedacja, udar i TIA, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zapalenie płuc aspiracyjne, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ridlip 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa, w którym działania niepożądane są najczęściej łagodne i przemijające, a konieczność przerwania terapii z ich powodu dotyczy mniej niż 4% pacjentów. Częstość występowania działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg obserwuje się wyższe ryzyko. Do najczęstszych działań należą bóle mięśni i osłabienie, zaparcia, nudności, ból brzucha oraz bóle i zawroty głowy. Rzadziej występują miopatia, rabdomioliza, zwiększone stężenia aminotransferaz wątrobowych, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja i zaburzenia snu. Proteinuria, głównie kanalikowa, pojawia się u około 3% pacjentów przy dawce 40 mg, jednak jest zwykle przemijająca i nie poprzedza ostrej choroby nerek. W przypadku wzrostu kinazy kreatynowej powyżej 5-krotności górnej granicy normy (5 x GGN) zaleca się przerwanie leczenia.
aminotransferazy, cukrzyca, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitory reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, polineuropatia, profil bezpieczeństwa leku, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, upośledzenie pamięci, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka