zmiana tarczowata
Zmiana tarczowata (ang. target lesion) to charakterystyczny objaw dermatologiczny, który przybiera formę koncentrycznych okręgów o różnym zabarwieniu, przypominających tarczę strzelniczą. Najczęściej występuje w rumień wielopostaciowy (erythema multiforme), ale może towarzyszyć również innym schorzeniom dermatologicznym.
Typowa zmiana tarczowata składa się z centralnej części, która może być zasiniona lub pęcherzowa, otoczonej przez pierścień bladego obrzęku, a następnie przez zewnętrzny czerwony pierścień rumieniowy. Zmiany te są często symetryczne i pojawiają się głównie na kończynach, dłoniach i stopach, rzadziej na tułowiu i twarzy.
W diagnostyce różnicowej zmian tarczowatych należy uwzględnić rumień wielopostaciowy, reakcje polekowe, toczeń rumieniowaty układowy, liszaj płaski oraz niektóre infekcje wirusowe. Leczenie jest ukierunkowane na chorobę podstawową, a w przypadku rumienia wielopostaciowego obejmuje usunięcie czynnika wywołującego, leki przeciwhistaminowe oraz miejscowe lub ogólnoustrojowe glikokortykosteroidy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Diagnostyka i diagnoza
Rumień wielopostaciowy (EM) to immunologiczna reakcja nadwrażliwości obejmująca skórę i błony śluzowe, charakteryzująca się nagłym pojawieniem symetrycznych, tarczowatych zmian skórnych (target lesions) z trzema strefami kolorystycznymi, głównie na kończynach. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym niedawne infekcje (zwłaszcza HSV, Mycoplasma pneumoniae) oraz stosowane leki (antybiotyki, leki przeciwdrgawkowe, NLPZ, statyny). Kluczowe jest różnicowanie EM od zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), gdzie zmiany są bardziej rozległe, płaskie i obejmują tułów, a oddzielanie naskórka przekracza 10% powierzchni ciała. EM dzieli się na postać mniejszą (EM minor) bez zajęcia błon śluzowych i większą (EM major) z ich zajęciem, przy czym termin EM major nie jest synonimem SJS.
badanie fizykalne, badanie PCR, bezpośredni test immunofluorescencyjny, biopsja skóry, dyskeratoza, eozynofilia, erythema multiforme, lek przeciwdrgawkowy, leukocytoza, liszaj płaski, łupież różowy Giberta, morfologia krwi, mycoplasma pneumoniae, neutropenia, niedokrwistość, oddzielanie się naskórka, osutka polekowa, pemfigoid pęcherzowy, pokrzywka, posiew wirusologiczny, rumień wielopostaciowy, rumień wielopostaciowy mniejszy, rumień wielopostaciowy większy, toczeń rumieniowaty, wywiad kliniczny, zajęcie błon śluzowych, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, złogi immunoglobulin, zmiana pęcherzowa, zmiana tarczowata - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trikolon 100 mg
Trikolon (trimebutyna maleinian 100 mg, tabletki powlekane) może wywoływać działania niepożądane, głównie skórne, które zostały sklasyfikowane według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) oraz bardzo rzadko. Najczęściej obserwowane są reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, manifestujące się zmianami skórnymi, takimi jak kontaktowe zapalenie skóry, zapalenie skóry, świąd, pokrzywka, a także wysypka (niezbyt często). Ciężkie reakcje skórne, również o nieznanej częstości, obejmują ostrą uogólnioną osutkę krostkową, rumień wielopostaciowy, toksyczne wykwity skórne oraz złuszczające zapalenie skóry. Działania te pojawiły się zarówno w trakcie badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu leku do obrotu, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów pod kątem objawów skórnych podczas terapii.
bąbel pokrzywkowy, ciężka reakcja skórna, dermatoza, działanie niepożądane leku, klasyfikacja układów i narządów, kontaktowe zapalenie skóry, naczynie krwionośne, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, świąd, system MedDRA, toksyczny wykwit skórny, trimebutyna maleinian, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zapalenie skóry, złuszczające zapalenie skóry, zmiana tarczowata - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Epidemiologia
Rumień wielopostaciowy (EM) to ostra, immunologicznie uwarunkowana dermatoza skórno-śluzówkowa, charakteryzująca się zmianami tarczowatymi. Roczna zachorowalność wynosi od 1,2 do 6 przypadków na milion osób, z przewagą u młodych dorosłych (20-40 lat) i mężczyzn (stosunek M:K 1,5-3:1). EM jest najczęściej wywoływany infekcjami, zwłaszcza wirusem opryszczki pospolitej (HSV), który poprzedza objawy o 3-14 dni. Inne czynniki etiologiczne to Mycoplasma pneumoniae, wirus orf oraz zakażenie SARS-CoV-2, które zwiększa ryzyko EM 6,68-krotnie (p<0,0001), z częstością występowania 0,2% w porównaniu do 0,03% w populacji ogólnej. Szczepienia przeciw COVID-19 również podnoszą ryzyko (2,7-krotnie, 0,08% vs. 0,03%, p<0,0001). Postać fotodystrybucyjna (PEM) dotyczy głównie osób w średnim wieku (średnio 41,7 lat) i jest wywoływana w 55,5% przez leki, w 22,2% przez HSV. Nawroty EM dotyczą około 37% pacjentów, częściej w związku z HSV i lekami.
acyklowir, allel HLA-DQB1*0301, atypowe zapalenie płuc, chemioterapia, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, infekcja górnych dróg oddechowych, kortykosteroid, mycoplasma pneumoniae, neurochirurgia, nieswoiste zapalenie jelit, nowotwór hematologiczny, nowotwór lity, promieniowanie słoneczne, przeszczepienie szpiku kostnego, radioterapia, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty układowy, wirus opryszczki pospolitej, wirus orf, zakażenie COVID-19, zakażenie SARS-CoV-2, zmiana tarczowata - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trikolon Forte 200 mg
Trikolon Forte, zawierający 200 mg maleinianu trimebutyny, może wywoływać działania niepożądane głównie w obrębie układu immunologicznego oraz skóry i tkanki podskórnej. Reakcje nadwrażliwości, dotyczące głównie skóry, mają nieznaną częstość występowania. Wśród działań niepożądanych skóry najczęściej obserwuje się wysypkę (częstość niezbyt częsta, ≥1/1 000 do <1/100). Ponadto, niezbyt często występują ciężkie reakcje skórne, takie jak ostra uogólniona osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, toksyczne wykwity skórne oraz złuszczające zapalenie skóry, które mogą stanowić zagrożenie dla życia pacjenta. Inne reakcje skórne o nieznanej częstości to kontaktowe zapalenie skóry, zapalenie skóry, rumień, świąd oraz pokrzywka.
bąbel pokrzywkowy, dermatoza, jałowa krostka, kontaktowe zapalenie skóry, maleinian trimebutyny, naskórek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień wielopostaciowy, świąd, system MedDRA, toksyczne wykwity skórne, trimebutyna, wysypka, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu immunologicznego, zapalenie skóry, złuszczające zapalenie skóry, zmiana tarczowata - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny wodny z kwiatów dziewanny – Działania niepożądane
Wyciąg płynny wodny z kwiatów dziewanny, będący składnikiem preparatu Flegatussin (w połączeniu z wyciągiem z liści babki lancetowatej oraz bromoheksyną chlorowodorkiem), wykazuje profil działań niepożądanych dotyczący całej kompozycji. Do najczęstszych objawów należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha oraz biegunka, z nieznaną częstością występowania. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka, gdyż preparat może nasilać jej objawy. Bardzo rzadko (≤1/10 000) obserwuje się bóle i zawroty głowy. Reakcje nadwrażliwości występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), natomiast reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy i świąd, mają częstość nieznaną, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bromoheksyna, choroba wrzodowa żołądka, dermatoza, duszność, hipotonia, nudność, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, świąd, świszczący oddech, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z babki lancetowatej, wyciąg z kwiatów dziewanny, wymioty, wysypka, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmiana tarczowata