rozrost błony śluzowej macicy
Rozrost błony śluzowej macicy (endometrium) to stan charakteryzujący się nadmiernym pogrubieniem wyściółki macicy, która w normalnych warunkach podlega cyklicznym zmianom pod wpływem hormonów. Wyróżnia się rozrost bez atypii komórkowej oraz rozrost z atypią, który wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju raka endometrium.
Główną przyczyną rozrostu endometrium jest nadmierna ekspozycja na estrogeny przy niewystarczającym wpływie progesteronu. Czynniki ryzyka obejmują otyłość, zespół policystycznych jajników, cukrzycę, nadciśnienie oraz terapię estrogenową bez dodatku progestagenów. Najczęstszym objawem klinicznym są nieprawidłowe krwawienia maciczne, szczególnie u kobiet w okresie okołomenopauzalnym.
Diagnostyka opiera się na badaniu ultrasonograficznym przezpochwowym oraz biopsji endometrium, która umożliwia ocenę histopatologiczną. Leczenie zależy od nasilenia zmian, obecności atypii komórkowej oraz planów prokreacyjnych pacjentki. Metody terapeutyczne obejmują leczenie hormonalne progestagenami, ablację endometrium lub histerektomię w przypadkach rozrostu z atypią lub opornych na leczenie zachowawcze.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Itokin 50 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa itoprydu chlorowodorku obejmowała badania toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na rozrodczość oraz potencjału mutagennego i rakotwórczego. Dawka śmiertelna (LD50) wyniosła 2000 mg/kg mc. u myszy i szczurów oraz około 600 mg/kg mc. u psów. W badaniach przewlekłych dawka 30 mg/kg mc./dobę indukowała hiperprolaktynemię i odwracalny rozrost błony śluzowej macicy u szczurów, natomiast u psów i małp nie zaobserwowano tych efektów przy dawkach odpowiednio do 100 i 300 mg/kg mc./dobę. U psów podawanie 30 mg/kg mc./dobę przez 3 miesiące powodowało zanik gruczołu krokowego, efekt nieobserwowany u szczurów i małp przy wyższych dawkach i dłuższym czasie podawania. Badania wpływu na płodność wykazały, że dawki ≥30 mg/kg mc./dobę u samic szczurów powodowały hiperprolaktynemię i wydłużenie fazy estrogenowej, jednak nie stwierdzono negatywnego wpływu na kopulację i płodność.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, itopryd chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, rozrost błony śluzowej macicy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Lek Systen Sequi jest wskazany do hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet w okresie menopauzy z objawami niedoboru estrogenów. Preparat składa się z dwóch rodzajów plastrów transdermalnych: Systen 50, uwalniającego 50 μg estradiolu/24h z powierzchni 16 cm², stosowanego przez pierwsze 2 tygodnie cyklu, oraz Systen Conti, uwalniającego 50 μg estradiolu i 170 μg noretysteronu octanu/24h z tej samej powierzchni, stosowanego w drugiej połowie cyklu. Schemat sekwencyjny terapii odzwierciedla fizjologiczne wahania hormonalne, minimalizując ryzyko rozrostu endometrium. Lek jest przeznaczony dla kobiet z zachowaną macicą, cierpiących na objawy naczynioruchowe, atrofii urogenitalnej, zaburzenia psychologiczne oraz inne dolegliwości somatyczne związane z menopauzą.
częstomocz, dyspareunia, efekt pierwszego przejścia, estradiol półwodny, hormonalna terapia zastępcza, infekcja dróg moczowych, niedobór estrogenów, noretysteronu octan, objawy menopauzalne, objawy naczynioruchowe, objawy psychologiczne, objawy wypadowe, obniżony nastrój, okres okołomenopauzalny, okres postmenopauzalny, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rozrost błony śluzowej macicy, suchość pochwy, system transdermalny, uderzenie gorąca, zmiana nastroju - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Predox 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa itoprydu chlorowodorku wykazały, że dawki wielokrotnie przekraczające dawki terapeutyczne stosowane u ludzi (do 300 mg/kg mc./dobę) wywołują różnorodne efekty toksyczne zależne od gatunku. U szczurów dawka 30 mg/kg mc./dobę indukowała hiperprolaktynemię i wtórny, odwracalny rozrost błony śluzowej macicy, natomiast u psów dawka 30 mg/kg mc./dobę powodowała zanik gruczołu krokowego. Małpy wykazywały najmniejszą wrażliwość, nie obserwując istotnych efektów toksycznych nawet przy dawkach do 300 mg/kg mc./dobę. W badaniach nie stwierdzono działania klastogennego ani mutagennego, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego itoprydu. Jednakże brak jest długoterminowych badań oceniających potencjalne działanie karcynogenne leku u zwierząt, co stanowi istotną lukę w danych przedklinicznych.
badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt hormonalny, ekstrapolacja kliniczna, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, itopryd chlorowodorek, model zwierzęcy, parametr toksykologiczny, różnica międzygatunkowa, rozrost błony śluzowej macicy, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Divigel 0,1% 1 mg
Divigel 0,1% to miejscowy preparat estradiolu w formie żelu, stosowany w terapii objawów menopauzalnych. Standardowa dawka początkowa wynosi 1,0 mg estradiolu (1,0 g żelu) na dobę, z możliwością modyfikacji po 2-3 cyklach w zakresie 0,5-1,5 mg (0,5-1,5 g żelu) w zależności od nasilenia objawów i reakcji klinicznej. Terapia może być prowadzona w trybie ciągłym lub cyklicznym, z zaleceniem stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. U pacjentek z zachowaną macicą konieczne jest łączenie estradiolu z progestagenem przez co najmniej 12-14 dni w miesiącu, aby zapobiec rozrostowi endometrium, natomiast u kobiet po histerektomii bez endometriozy stosowanie progestagenu nie jest wymagane.
Divigel, drogi rodne, działanie niepożądane, endometrioza, estradiol, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, leczenie ciągłe, leczenie cykliczne, objawy menopauzalne, objawy pomenopauzalne, plamienie śródcykliczne, progestagen, rozrost błony śluzowej macicy, sekwencyjna HTZ, usunięcie macicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duphaston 10 mg
Dydrogesteron w dawce 10 mg, stosowany w monoterapii, najczęściej powoduje działania niepożądane takie jak migreny, bóle głowy, nudności, zaburzenia miesiączkowania oraz bolesność i tkliwość piersi, co potwierdzono w badaniach klinicznych obejmujących 3483 pacjentki. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów narządowych i częstości występowania zgodnie z terminologią MedDRA, gdzie najczęstsze to zaburzenia układu nerwowego (migreny, bóle głowy), żołądka i jelit (nudności, wymioty) oraz układu rozrodczego (zaburzenia miesiączkowania, bolesność piersi). Rzadziej obserwowano reakcje nadwrażliwości, zaburzenia czynności wątroby, niedokrwistość hemolityczną oraz obrzęk naczynioruchowy, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczna reakcja skórna, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, choroba niedokrwienna serca, dydrogesteron, działanie niepożądane, krwotok maciczny, migrena, niedokrwistość hemolityczna, nieregularna miesiączka, nowotwór hormonozależny, nudność, obfite krwawienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk piersi, oponiak, pokrzywka, rak błony śluzowej macicy, rak jajnika, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, rozrost błony śluzowej macicy, skąpa miesiączka, świąd, terapia skojarzona, terminologia MedDRA, tkliwość piersi, udar niedokrwienny mózgu, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Itopryd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne itoprydu wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą 2000 mg/kg masy ciała u myszy i szczurów oraz około 600 mg/kg u psów, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Hiperprolaktynemia i wtórny, odwracalny rozrost błony śluzowej macicy obserwowano u szczurów przy dawce 30 mg/kg/dobę, natomiast u psów i małp nie stwierdzono tych efektów nawet przy dawkach odpowiednio do 100 mg/kg i 300 mg/kg/dobę. Zanik gruczołu krokowego wystąpił u psów przy 30 mg/kg/dobę, ale nie u szczurów i małp przy dawkach do 300 mg/kg/dobę. Nie przeprowadzono długoterminowych badań karcynogenności, jednak badania in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego itoprydu.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, efekt hormonalny, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, in vitro, in vivo, itopryd, okres przedkopulacyjny, potencjał karcynogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozrost błony śluzowej macicy, rozrost endometrium, toksyczność ostra, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na płodność, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Divigel 0,1% 0,5 mg
Divigel 0,1% to preparat estradiolu półwodnego dostępny w dawkach 0,5 mg/0,5 g oraz 1,0 mg/1,0 g żelu, stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). W badaniach klinicznych fazy III obejmujących 611 kobiet działania niepożądane wystąpiły u około 76% pacjentek, z najczęstszymi objawami w miejscu podania oraz bólem piersi (>10%). Początkowo mogą pojawić się krwawienia śródcykliczne i plamienia, które zwykle ustępują. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów: od zaburzeń psychicznych (depresja, labilność emocjonalna), neurologicznych (bóle głowy, migrena), przez naczyniowe (uderzenia gorąca, nadciśnienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa), po skórne (wysypki, trądzik) i rozrodcze (nieregularne krwawienia, rozrost błony śluzowej trzonu macicy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nowotworów – łagodnych i złośliwych, w tym raka piersi, endometrium i jajnika, które wzrasta wraz z czasem stosowania HTZ.
choroba pęcherzyka żółciowego, epizod niedokrwienny mózgu, estradiol półwodny, hipercholesterolemia, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, krwiomocz, łysienie, migrena, nadciśnienie, nietrzymanie moczu, nowotwór jajnika, obrzęk naczynioruchowy, otępienie, pokrzywka, rak endometrium, rak piersi, rozrost błony śluzowej macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, trądzik, udar krwotoczny, udar niedokrwienny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół napięcia przedmiesiączkowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prokit 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku itoprydu wykazały, że podawanie dawek wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 30 mg/kg mc./dobę u szczurów) indukuje u zwierząt efekty hormonalne, takie jak hiperprolaktynemia i wtórny rozrost błony śluzowej macicy. Efekty te nie występowały u psów (do 100 mg/kg mc./dobę) ani małp (do 300 mg/kg mc./dobę), co sugeruje gatunkową zmienność wrażliwości. W badaniach toksyczności u psów odnotowano zanik gruczołu krokowego przy dawce 30 mg/kg mc./dobę, jednak efekt ten nie pojawił się w dłuższych badaniach u szczurów i małp przy wyższych dawkach. Brak jest danych dotyczących długoterminowego potencjału rakotwórczego, natomiast testy mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo nie wykazały działania genotoksycznego itoprydu.
bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek itoprydu, działanie klastogenne, faza estrogenowa cyklu, hiperprolaktynemia, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, Prokit, rozrost błony śluzowej macicy, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność narządowa, wpływ na płodność, zanik gruczołu krokowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Divigel 0,1% 0,5 mg
Divigel 0,1% to preparat estradiolu w formie żelu do stosowania na skórę, dostępny w dawkach 0,5 mg (0,5 g żelu) oraz 1,0 mg (1,0 g żelu) estradiolu na dobę. Standardowa dawka początkowa wynosi 1,0 mg estradiolu na dobę, z możliwością modyfikacji w zakresie 0,5-1,5 mg estradiolu po 2-3 cyklach w zależności od nasilenia objawów. U pacjentek z zachowaną macicą konieczne jest łączenie terapii z progestagenem przez co najmniej 12-14 dni w miesiącu, aby zapobiec rozrostowi endometrium. U kobiet po histerektomii możliwe jest stosowanie monoterapii estradiolem. Terapia powinna być prowadzona najmniejszą skuteczną dawką przez możliwie najkrótszy czas, zgodnie z aktualnymi wytycznymi HTZ.
działanie niepożądane, endometrioza, estradiol, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, leczenie ciągłe, leczenie cykliczne, monoterapia, objawy pomenopauzalne, patologia endometrium, progestagen, rozrost błony śluzowej macicy, sekwencyjna HTZ, wchłanianie substancji czynnej, zachowana macica, żel przezskórny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depo-Provera 150 mg/ml
Medroksyprogesteronu octan, substancja czynna preparatu Depo-Provera (150 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według terminologii MedDRA i częstości występowania. Do bardzo często występujących (≥10%) należą bóle głowy, nerwowość oraz zmiany masy ciała (zarówno wzrost, jak i spadek). Często (≥1%, <10%) obserwuje się depresję, zmniejszenie popędu płciowego, zawroty głowy, żylaki, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wzdęcia), trądzik, łysienie, wysypkę, ból pleców, upławy, tkliwość piersi, bolesne miesiączkowanie, astenię oraz zatrzymanie płynów. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, reakcje anafilaktyczne, osteoporozę z ryzykiem złamań oraz rzadkie przypadki raka piersi. Medroksyprogesteron wpływa również na układ rozrodczy, powodując zaburzenia miesiączkowania (nieregularne krwawienia, brak miesiączki, krwotoki), zaburzenia owulacji, zmiany w gruczołach sutkowych (tkliwość, mlekotok, guzki) oraz inne dolegliwości, takie jak torbiele jajnika czy suchość pochwy.
anorgazmia, ból głowy, brak owulacji, drgawki, dysfonia, gęstość mineralna kości, krwotok maciczny, lipodystrofia nabyta, łysienie, medroksyprogesteronu octan, migrena, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostuda, parestezja, porażenie nerwu VII, progestagen, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ropień, rozrost błony śluzowej macicy, rozstępy skórne, tachykardia, terminologia MedDRA, torbiel jajnika, trądzik, wskaźnik gęstości mineralnej kości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychiczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, złamanie osteoporotyczne, zmniejszenie tolerancji glukozy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Dawkowanie i sposób podawania
Estradiol jest kluczowym estrogenem stosowanym w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet w okresie menopauzy, z dawkowaniem dostosowanym do postaci farmaceutycznej, wskazań oraz indywidualnych potrzeb pacjentki. U kobiet z zachowaną macicą konieczne jest łączenie estradiolu z progestagenem przez co najmniej 12-14 dni cyklu, aby zapobiec rozrostowi endometrium. Doustne dawki estradiolu wahają się od 0,5 mg do 2 mg na dobę, z różnymi schematami ciągłymi lub cyklicznymi, np. Activelle (1 mg estradiolu + 0,5 mg noretysteronu octanu) stosowany raz dziennie bez przerw, czy Cyclo-Progynova (2 mg estradiolu walerianianu przez 11 dni, następnie 2 mg estradiolu + 0,5 mg norgestrelu przez 10 dni, z 7-dniową przerwą). Preparaty przezskórne, takie jak Climara-50 (uwalnia 50 μg estradiolu/24h, zmieniany raz w tygodniu) czy Divigel 0,1% (zwykle 1 g żelu zawierającego 1 mg estradiolu na dobę), oferują alternatywne drogi podania, z możliwością dostosowania dawki. Tabletki dopochwowe (Vagifem, Vagirux) zawierają 10 μg estradiolu, stosowane początkowo codziennie przez 2 tygodnie, a następnie dwa razy w tygodniu.
aerozol przezskórny, ciągła złożona HTZ, dienogest, drospirenon, dydrogesteron, endometrioza, estradiol, estradiol walerianian, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie międzymiesiączkowe, lewonorgestrel, medroksyprogesteronu octan, noretysteronu octan, norgestrel, progestagen, progesteron, rozrost błony śluzowej macicy, sekwencyjna HTZ, system transdermalny, tabletka dopochwowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Divigel 0,1%
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z użyciem produktu Divigel 0,1% powinna być wdrażana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi wpływającymi negatywnie na jakość życia, po dokładnej ocenie bilansu korzyści i ryzyka, z coroczną rewizją terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania i stany wymagające ścisłego nadzoru, takie jak mięśniaki macicy, endometrioza, czynniki ryzyka zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy czy rozrost błony śluzowej macicy. U kobiet z zachowaną macicą konieczne jest stosowanie progestagenów w celu minimalizacji ryzyka rozrostu endometrium i raka trzonu macicy, które może wzrosnąć 2-12-krotnie w zależności od czasu i dawki terapii estrogenowej. W trakcie leczenia należy monitorować objawy niepożądane, w tym nieregularne krwawienia, które mogą wymagać biopsji endometrium.
aminotransferaza alaninowa, astma, biopsja endometrium, ból głowy typu migrenowego, chloasma, choroba wieńcowa, cukrzyca, endometrioza, funkcja poznawcza, ginekomastia, glikol propylenowy, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, gruczolak wątroby, guzek piersi, hipertriglicerydemia, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, kamica pęcherzyka żółciowego, mammografia, miednica mniejsza, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieregularne krwawienie, nowotwór estrogenozależny, nowotwór jajnika, objawy pomenopauzalne, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, otoskleroza, padaczka, przedwczesna menopauza, przedwczesne dojrzewanie płciowe, rak endometrium, rak piersi, rak trzonu macicy, rozrost błony śluzowej macicy, rozrost błony śluzowej trzonu macicy, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Activelle 1 mg + 0,5 mg
Lek Activelle, zawierający 1 mg estradiolu półwodnego oraz 0,5 mg noretysteronu octanu, jest przeciwwskazany u pacjentek z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem piersi, estrogenozależnymi guzami złośliwymi (np. rakiem endometrium), a także u kobiet z niezdiagnozowanymi krwawieniami z dróg rodnych oraz nieleczoną hiperplazją endometrium. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentek z przebyłą lub obecną żylno-zakrzepową chorobą zakrzepowo-zatorową, w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, a także u osób z niedoborami białka C, białka S lub antytrombiny. Przeciwwskazaniem są również aktywne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe tętnicze, takie jak choroba niedokrwienna serca czy zawał mięśnia sercowego.
błona śluzowa macicy, choroba niedokrwienna serca, guz estrogenozależny, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na substancje, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór gruczołu sutkowego, ostra choroba wątroby, porfiria, próby wątrobowe, rak endometrium, rak piersi, rozrost błony śluzowej macicy, skłonność do zakrzepicy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Divina
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z wykorzystaniem leku Divina powinna być inicjowana wyłącznie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi znacząco obniżającymi jakość życia, z coroczną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki z przedwczesną menopauzą, u których stosunek korzyści do ryzyka może być korzystniejszy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu, badania fizykalnego (w tym ocena miednicy i piersi) oraz wykluczenie przeciwwskazań. W trakcie leczenia zaleca się regularne badania kontrolne, w tym mammografię zgodnie z aktualnymi standardami, oraz edukację pacjentek w zakresie monitorowania zmian w piersiach.
astma, badanie fizykalne, biopsja endometrium, ból głowy typu migrenowego, cukrzyca, endometrioza, estradiol walerianian, gruczolak wątroby, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, krwawienie śródcykliczne, mammografia, medroksyprogesteron octan, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwór estrogenozależny, obrzęk naczynioruchowy, otoskleroza, padaczka, plamienie z dróg rodnych, przedwczesna menopauza, rak endometrium, rozrost błony śluzowej macicy, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan noretysteronu, składnik preparatu Systen Conti, jest dobrze poznanym progestagenem o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie klinicznym. Po podaniu ulega szybkie hydrolizie do aktywnego metabolitu – noretysteronu (NET). Badania toksyczności ostrej wykazały bardzo niską toksyczność z wartościami LD50 w zakresie gramów na kilogram masy ciała, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych. W badaniach przewlekłych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, psy, małpy) nie zaobserwowano toksyczności, jedynie typowe efekty farmakologiczne hormonów steroidowych. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu noretysteronu w połączeniu z etynyloestradiolem (EE) w dawkach do 250-krotnie wyższych niż stosowane u ludzi nie wykazały istotnych uszkodzeń, poza niewielkim rozrostem błony śluzowej macicy przy najwyższych dawkach. W badaniach embriotoksyczności u królików i szczurów dawki 1,4–3,5 mg/kg wykazały działanie embriotoksyczne, jednak bez istotnych efektów teratogennych.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, badanie toksykologiczne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etynyloestradiol, hormon steroidowy, hydroliza, hydroliza octanu noretysteronu, LD50, mikrojądro, noretysteron, octan noretysteronu, progestagen, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, terapia hormonalna, toksyczność ostra, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, właściwość uczulająca, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Divigel 0,1%
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) z preparatem Divigel 0,1% powinna być stosowana z ostrożnością, rozpoczynana jedynie u pacjentek z objawami pomenopauzalnymi znacząco obniżającymi jakość życia, a kontynuowana po corocznej ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki z czynnikami ryzyka, takimi jak mięśniaki macicy, endometrioza, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, migrena, toczeń rumieniowaty układowy czy rozrost błony śluzowej macicy. U kobiet z zachowaną macicą monoterapia estrogenowa zwiększa ryzyko rozrostu i raka endometrium (2-12-krotnie), dlatego wskazane jest stosowanie progestagenów cyklicznie przez co najmniej 12 dni w cyklu 28-dniowym lub terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej. Należy monitorować nieregularne krwawienia, a w przypadku ich utrzymywania się po przerwaniu terapii wykonać biopsję endometrium. Divigel 0,1% należy natychmiast odstawić w przypadku żółtaczki, istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego, nawrotu migreny lub ciąży.
ból głowy typu migrenowego, choroba wieńcowa, endometrioza, funkcje poznawcze, glikol propylenowy, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, globulina wiążąca tyroksynę, hipertriglicerydemia, hormonalna terapia zastępcza, kamica pęcherzyka żółciowego, miednica mniejsza, mięśniak macicy, migrena, monoterapia estrogenowa, nadciśnienie tętnicze, nowotwór estrogenozależny, nowotwór jajnika, objawy pomenopauzalne, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, otępienie, otoskleroza, przedwczesna menopauza, rak piersi, rak trzonu macicy, rozrost błony śluzowej macicy, toczeń rumieniowaty układowy, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakażenie HCV, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Systen Sequi 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy Systen Sequi, zawierający estradiol (półwodny) oraz octan noretysteronu, wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej i przewlekłej, co potwierdzają badania przedkliniczne na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej etynyloestradiolu (syntetyczny estrogen o większej sile działania niż estradiol) wartości LD50 wyniosły 5,3 g/kg u samców i 3,2 g/kg u samic szczurów, a u psów nie odnotowano zgonów przy dawkach do 5,0 g/kg, co stanowi dawki 50 000–78 000 razy wyższe niż terapeutyczne u kobiet. Kombinacja octanu noretysteronu i etynyloestradiolu również wykazała wysokie wartości LD50, potwierdzając niski potencjał toksyczności ostrej. Badania toksyczności przewlekłej estradiolu i noretysteronu na gryzoniach, psach i małpach nie wykazały toksyczności, a jedynie typowe efekty farmakologiczne, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających terapeutyczne (np. 250-krotność dawki u szczurów). Długoterminowe badania (do 10 lat u małp) potwierdziły brak specyficznych objawów toksyczności, jedynie nasilone efekty hormonalne.
aberracja chromosomowa, aneuploidia, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, etynyloestradiol, genotoksyczność, LD50, mikrojądro, nieplanowa synteza DNA, octan noretysteronu, pękanie łańcucha DNA, profil bezpieczeństwa, rozrost błony śluzowej macicy, system transdermalny, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Estradiol – Działania niepożądane
Estradiol, kluczowy estrogen stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) oraz leczeniu zaburzeń hormonalnych, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to ból i tkliwość piersi (6-31%), krwawienia z dróg rodnych (10-20%), bóle głowy (7-10%) oraz nudności i bóle brzucha (2-5%). Systemy transdermalne często wywołują miejscowe reakcje skórne, takie jak rumień (8,5-20,8%), świąd (19,8%) i wysypka (20,8%). Estradiol wpływa na układ rozrodczy, nerwowy i żołądkowo-jelitowy, powodując m.in. hiperplazję endometrium, migreny, depresję, nudności oraz zatrzymanie płynów i nadciśnienie tętnicze. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (1,3-3-krotnie wyższe), udaru niedokrwiennego mózgu (1,5-krotnie wyższe) oraz powikłań sercowo-naczyniowych, zwłaszcza w pierwszym roku terapii.
choroba pęcherzyka żółciowego, choroba wieńcowa, hiperplazja endometrium, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór hormonozależny, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, plamica naczyniowa, pokrzywka, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rozrost błony śluzowej macicy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, trądzik, udar niedokrwienny mózgu, układ nerwowy, włókniak macicy, zaburzenie hormonalne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pochwy, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bijuva 1 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Bijuva, zawierający 1 mg estradiolu i 100 mg progesteronu w kapsułkach miękkich, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi oraz nowotworami estrogenozależnymi, takimi jak rak endometrium. Nie należy go stosować przy nierozpoznanym krwawieniu z dróg rodnych, nieleczonej hiperplazji endometrium, a także u pacjentek z chorobą zakrzepowo-zatorową w wywiadzie lub aktywną, w tym z trombofilią genetyczną lub nabytą. Przeciwwskazaniem są również ostre i nieustabilizowane choroby wątroby, porfiria oraz nadwrażliwość na estradiol, progesteron lub substancje pomocnicze, w tym barwnik czerwień Allura (E 129).
badanie czynnościowe wątroby, ból w klatce piersiowej, choroba zakrzepowo-zatorowa, czerwień Allura, dławica piersiowa, duszność, estradiol, hiperplazja endometrium, krwawienie z dróg rodnych, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór gruczołu sutkowego, obrzęk kończyny dolnej, ostra choroba wątroby, porfiria, progesteron, rak endometrium, rak piersi, rozrost błony śluzowej macicy, synteza hemu, test czynnościowy wątroby, trombofilia, zaburzenie zakrzepowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Medroksyprogesteron – Przeciwwskazania stosowania
Medroksyprogesteron, pochodna progesteronu dostępna w formie domięśniowej (zawiesina) oraz doustnej (tabletki), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (E 218), propylu parahydroksybenzoesan (E 216) w Depo-Provera oraz laktoza jednowodna w preparatach Divina i Provera. Medroksyprogesteron jest przeciwwskazany w ciąży, przy podejrzeniu ciąży, w diagnostyce ciąży oraz w przypadku poronienia zatrzymanego. Niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych i moczowych wymagają wykluczenia nowotworu złośliwego przed rozpoczęciem terapii. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z podejrzeniem lub rozpoznaniem nowotworów hormonozależnych, w tym raka piersi, nowotworów narządu rodnego oraz złośliwych nowotworów estrogenozależnych, np. raka trzonu macicy.
choroba naczyń mózgowych, choroba zakrzepowo-zatorowa, dusznica bolesna, funkcja hepatyczna, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, medroksyprogesteron, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność wątroby, nowotwór estrogenozależny, nowotwór złośliwy narządu rodnego, nowotwór złośliwy piersi, ostra choroba wątroby, pochodna progesteronu, porfiria, poronienie zatrzymane, propylu parahydroksybenzoesan, rak trzonu macicy, rozrost błony śluzowej macicy, trombofilia, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa