lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym

Lek przeciwbólowy o działaniu ośrodkowym to substancja, która zmniejsza odczuwanie bólu poprzez bezpośredni wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), głównie poprzez oddziaływanie na mózg i rdzeń kręgowy. W przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które działają przede wszystkim obwodowo, leki o działaniu ośrodkowym modyfikują transmisję i percepcję sygnałów bólowych na poziomie OUN.

Do głównych grup leków przeciwbólowych o działaniu ośrodkowym należą opioidy (np. morfina, oksykodon, fentanyl), które oddziałują na receptory opioidowe; leki przeciwdrgawkowe (np. pregabalina, gabapentyna) stosowane w bólu neuropatycznym; oraz leki o mieszanym mechanizmie działania (np. tramadol, tapentadol). W tej kategorii znajduje się również paracetamol, który choć ma słabsze działanie przeciwbólowe od opioidów, wykazuje minimalne działanie przeciwzapalne i jest dobrze tolerowany.

Leki przeciwbólowe o działaniu ośrodkowym są stosowane w leczeniu bólu o różnym natężeniu i pochodzeniu, szczególnie w przypadkach, gdy ból nie odpowiada na terapię lekami działającymi obwodowo. Opioidy są zarezerwowane głównie dla bólu ostrego o dużym nasileniu oraz bólu przewlekłego, zwłaszcza w opiece paliatywnej. Ze względu na ryzyko uzależnienia, depresji oddechowej i innych działań niepożądanych, stosowanie tych leków, zwłaszcza opioidów, wymaga starannego monitorowania i indywidualnego dostosowania dawki.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl