komórki Gauchera
Komórki Gauchera to charakterystyczne makrofagi, które gromadzą nadmierne ilości glukocerebrozydów z powodu niedoboru enzymu glukocerebrozydazy. Są one patognomoniczne dla choroby Gauchera, rzadkiej lizosomalnej choroby spichrzeniowej dziedziczonej autosomalnie recesywnie.
Morfologicznie komórki Gauchera są duże (20-100 μm), mają ekscentrycznie położone jądro i charakterystyczną cytoplazmatyczną strukturę przypominającą „pomarszczony papier” lub „włókna jedwabiu”. Komórki te gromadzą się głównie w śledzionie, wątrobie i szpiku kostnym, powodując organomegalię i zaburzenia hematologiczne.
Diagnostyka opiera się na identyfikacji komórek Gauchera w biopsji szpiku kostnego, badaniu aktywności enzymu glukocerebrozydazy oraz analizie molekularnej genu GBA. Obecność tych komórek w badaniu histopatologicznym jest kluczowym markerem diagnostycznym, choć podobne morfologicznie komórki mogą występować również w innych schorzeniach, np. w przewlekłej białaczce granulocytowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba gauchera – Patofizjologia i mechanizm
Choroba Gauchera jest autosomalnie recesywnym zaburzeniem lizosomalnym spowodowanym mutacjami w genie GBA1, prowadzącym do deficytu enzymu glukocerebrozydazy (GCase). Niedobór enzymu skutkuje akumulacją glukozyloceramidu (GlcCer) w makrofagach, tworząc charakterystyczne komórki Gauchera, które infiltrują głównie szpik kostny, wątrobę i śledzionę. Patogeneza obejmuje również produkcję neurotoksycznej glukozylosfingozyny (Lyso-Gb1), która jest biomarkerem choroby i odgrywa rolę w uszkodzeniach neurologicznych i kostnych. Choroba manifestuje się cytopeniami, splenomegalią, hepatomegalią oraz zmianami kostnymi, w tym osteoporozą i złamaniami patologicznymi. Dodatkowo, mutacje GBA1 są najczęstszym genetycznym czynnikiem ryzyka choroby Parkinsona, wiążąc się z akumulacją α-synukleiny i neurodegeneracją. W patogenezie istotną rolę odgrywają także zaburzenia immunologiczne i zapalne, w tym nadekspresja cytokin (IL-6, IL-8, IL-10) oraz aktywacja dopełniacza C5a, co może przyczyniać się do progresji choroby i zwiększonego ryzyka nowotworów, zwłaszcza szpiczaka mnogiego.
alfa-synukleina, choroba Parkinsona, ciała Lewy’ego, dysregulacja immunologiczna, dziedziczenie autosomalne recesywne, enzym lizosomalny, enzymatyczna terapia zastępcza, gen GBA1, glukocerebrozydaza, glukozyloceramid, glukozylosfingozyna, hipokalcemia, komórki Gauchera, komórki macierzyste, lizosomalne choroby spichrzeniowe, makrofagi M2, małopłytkowość, osteopenia, splenomegalia, szpiczak mnogi, terapia redukcji substratu, układ dopełniacza, układ siateczkowo-śródbłonkowy, złamania patologiczne