erythema multiforme
Erythema multiforme (EM) to ostra, samo-ograniczająca się choroba skóry charakteryzująca się występowaniem typowych zmian rumieniowych w postaci tarczek (target lesions). Zmiany te mają charakterystyczny wygląd „byczego oka” z centralnym pęcherzem lub strupem otoczonym przez bladą strefę i zewnętrzny czerwony pierścień.
EM dzieli się na dwie główne postacie: mniejszą (EM minor) i większą (EM major, zespół Stevens-Johnsona). Postać mniejsza zwykle ogranicza się do skóry i charakteryzuje się symetrycznym występowaniem zmian, głównie na kończynach. Postać większa obejmuje także błony śluzowe i może być stanem zagrażającym życiu.
Najczęstsze czynniki wywołujące to infekcje (szczególnie zakażenie wirusem Herpes simplex i Mycoplasma pneumoniae) oraz leki (zwłaszcza sulfonamidy, penicyliny, niesteroidowe leki przeciwzapalne). Patogeneza EM obejmuje reakcję immunologiczną typu IV, z aktywacją limfocytów T i uwolnieniem cytokin prozapalnych.
Leczenie obejmuje eliminację czynnika wywołującego, leczenie objawowe oraz w cięższych przypadkach zastosowanie glikokortykosteroidów miejscowych lub ogólnoustrojowych. W nawracających przypadkach związanych z HSV może być skuteczna profilaktyczna terapia acyklowirem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme, EM) to ostra, immunologiczna choroba skórno-śluzówkowa, manifestująca się charakterystycznymi, tarczowatymi zmianami skórnymi. Wyróżnia się formę łagodną (EM minor) oraz ciężką (EM major) z zajęciem błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych i oczu. Choroba ma zwykle przebieg samoograniczający się, ustępując w ciągu 2-4 tygodni, choć może nawracać. Leczenie obejmuje eliminację czynnika wywołującego (np. odstawienie leku, leczenie infekcji), terapię objawową (miejscowe kortykosteroidy, leki przeciwhistaminowe, płukanki, środki znieczulające) oraz w ciężkich przypadkach hospitalizację z agresywnym uzupełnianiem płynów, leczeniem przeciwbólowym i specjalistyczną opieką okulistyczną i dermatologiczną. W przypadku nawracającego EM związanego z HSV stosuje się profilaktycznie acyklowir 400 mg 2x/d, walacyklowir 500 mg 2x/d lub famcyklowir 250 mg 2x/d, a u dzieci acyklowir 10 mg/kg/dobę w dawkach podzielonych, przez 1-2 lata lub dłużej.
acyklowir, drenaż ułożeniowy, erythema multiforme, erythema multiforme major, famcyklowir, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, opatrunek hydrokoloidowy, pielęgnacja skóry, płukanka antyseptyczna, rumień wielopostaciowy, środek antyseptyczny, środek znieczulający, walacyklowir, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ambroksol APTEO MED 30 mg/5 ml
Ambroksol chlorowodorek w postaci syropu 30 mg/5 ml wykazuje działania niepożądane o zróżnicowanej częstości występowania, klasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwuje się zaburzenia smaku (dysgeuzja), niedoczulicę gardła i jamy ustnej oraz nudności, wszystkie z częstością ≥1/100 do <1/10. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują wymioty, biegunka, dyspepsja, ból brzucha oraz suchość w jamie ustnej. Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) pojawiają się reakcje nadwrażliwości, wysypka i pokrzywka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne (SCAR) o częstości nieznanej, takie jak rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka oraz ostra uogólniona krostkowica, które mogą zagrażać życiu pacjenta.
ambroksol chlorowodorek, biegunka, ból brzucha, dysgeuzja, dyspepsja, działanie niepożądane, erythema multiforme, farmakonadzór, hipoestezja jamy ustnej, niedoczulica gardła, niedoczulica jamy ustnej, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona krostkowica, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SCAR, suchość gardła, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień wielopostaciowy – Diagnostyka i diagnoza
Rumień wielopostaciowy (EM) to immunologiczna reakcja nadwrażliwości obejmująca skórę i błony śluzowe, charakteryzująca się nagłym pojawieniem symetrycznych, tarczowatych zmian skórnych (target lesions) z trzema strefami kolorystycznymi, głównie na kończynach. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym niedawne infekcje (zwłaszcza HSV, Mycoplasma pneumoniae) oraz stosowane leki (antybiotyki, leki przeciwdrgawkowe, NLPZ, statyny). Kluczowe jest różnicowanie EM od zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), gdzie zmiany są bardziej rozległe, płaskie i obejmują tułów, a oddzielanie naskórka przekracza 10% powierzchni ciała. EM dzieli się na postać mniejszą (EM minor) bez zajęcia błon śluzowych i większą (EM major) z ich zajęciem, przy czym termin EM major nie jest synonimem SJS.
badanie fizykalne, badanie PCR, bezpośredni test immunofluorescencyjny, biopsja skóry, dyskeratoza, eozynofilia, erythema multiforme, lek przeciwdrgawkowy, leukocytoza, liszaj płaski, łupież różowy Giberta, morfologia krwi, mycoplasma pneumoniae, neutropenia, niedokrwistość, oddzielanie się naskórka, osutka polekowa, pemfigoid pęcherzowy, pokrzywka, posiew wirusologiczny, rumień wielopostaciowy, rumień wielopostaciowy mniejszy, rumień wielopostaciowy większy, toczeń rumieniowaty, wywiad kliniczny, zajęcie błon śluzowych, zapalenie naczyń, zespół Stevensa-Johnsona, złogi immunoglobulin, zmiana pęcherzowa, zmiana tarczowata - Leksykon leków
Działania niepożądane – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban (Baxiren) to lek przeciwzakrzepowy, którego bezpieczeństwo potwierdzono w 7 badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów. Stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych, zapobieganiu udarom u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił odpowiednio 20 dni, 1,7 roku oraz 221 dni. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia (w tym z nosa, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego), stłuczenia i krwiaki. Częstość powikłań krwotocznych różni się w zależności od wskazania: około 10% po zabiegach ortopedycznych, 24,3% w porównaniu z warfaryną i 9,6% w porównaniu z ASA u pacjentów z NVAF, oraz 15,6% w leczeniu ZŻG/ZP w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną. Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego występowały z częstością 0,76% rocznie, a wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie.
AlAT, anemia, apiksaban, AspAT, bilirubina, enoksaparyna, erythema multiforme, fosfataza alkaliczna, GGTP, hematuria, hemoptysis, hipotonia, krwawienie do jamy brzusznej, krwawienie dokomorowe, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z oka, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak, krwiak podtwardówkowy, krwotok móżdżkowy, krwotok mózgowy, krwotok śródmózgowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, nudność, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, protezoplastyka stawu biodrowego, staw kolanowy, stłuczenie, trombocytopenia, udar, warfaryna, wstrząs anafilaktyczny, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zatorowość płucna, żylaki odbytu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Orf, choroba zwana również pęcherzycą zakaźną, dermatitis pęcherzycową lub ecthyma contagiosum – Objawy
Orf to wysoce zakaźna choroba wirusowa skóry wywoływana przez Parapoxvirus, przenoszona na człowieka głównie przez kontakt z zakażonymi owcami i kozami. Okres inkubacji wynosi 3-7 dni, a zmiany skórne lokalizują się najczęściej na dłoniach, palcach, przedramionach lub twarzy. Typowa zmiana ma postać grudki o średnicy 2-3 cm, mogącej powiększyć się do 5 cm, z charakterystycznym układem tarczowym (czerwone centrum, biały pierścień, czerwona obwódka). Przebieg choroby obejmuje sześć etapów trwających około tygodnia każdy: plamisto-grudkowe, tarczowate, ostre (sączenie się pęcherzyków), regeneracyjne (wysychanie i strup z czarnymi punktami), brodawkowate oraz ustępowania. Całkowity czas trwania choroby wynosi 4-8 tygodni, a zmiany zwykle goją się bez blizn. Towarzyszące objawy ogólnoustrojowe to łagodna gorączka (3-4 dni), astenia, powiększenie węzłów chłonnych i limfangiopatia.
bullous pemphigoid, ecthyma contagiosum, erythema multiforme, fomit, niedobór odporności, okres inkubacji, osłabiony układ immunologiczny, parapoxvirus, pęcherz skórny, pęcherzyca zakaźna, pemfigoid pęcherzowy, powiększenie węzłów chłonnych, rumień wielopostaciowy, stadium ostre, stadium regeneracyjne, uszkodzenie skóry, wirus orf, wtórne zakażenie bakteryjne, zaburzenie odporności komórkowej, zapalenie wymienia, zmiana skórna