smuga tłuszczowa
Smuga tłuszczowa (ang. fatty streak) to wczesna, makroskopowo widoczna zmiana miażdżycowa w ścianie naczynia. Stanowi pierwszy etap rozwoju miażdżycy i może być obecna już u dzieci i młodzieży, nawet bez objawów klinicznych choroby.
Histologicznie smugę tłuszczową charakteryzuje obecność komórek piankowatych, które są makrofagami wypełnionymi oksydowanymi lipoproteinami o niskiej gęstości (LDL). W smugach tłuszczowych obecne są również limfocyty T, komórki mięśni gładkich oraz niewielka ilość macierzy pozakomórkowej. Zmiany te lokalizują się głównie w błonie wewnętrznej tętnic.
Smugi tłuszczowe mogą z czasem ulec progresji do bardziej zaawansowanych zmian miażdżycowych, takich jak blaszki włókniste i blaszki miażdżycowe. Czynniki sprzyjające tej progresji to hipercholesterolemia, nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, cukrzyca oraz predyspozycje genetyczne. W niektórych przypadkach smugi tłuszczowe mogą także ulegać regresji, zwłaszcza przy wczesnej modyfikacji czynników ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Miażdżyca – Patofizjologia i mechanizm
Miażdżyca jest przewlekłą chorobą zapalną tętnic, charakteryzującą się dysfunkcją śródbłonka, retencją i utlenianiem lipoprotein LDL, rekrutacją monocytów oraz formowaniem komórek piankowatych, co prowadzi do rozwoju blaszki miażdżycowej. Kluczowe mechanizmy patogenetyczne obejmują zmniejszoną biodostępność tlenku azotu (NO), stres oksydacyjny, aktywację czynników zapalnych (np. IL-1, TNF-α), ekspresję cząsteczek adhezji (VCAM-1, ICAM-1) oraz udział reaktywnych form tlenu (ROS). Hipercholesterolemia, zwłaszcza podwyższony poziom LDL-C, jest głównym czynnikiem ryzyka, sprzyjającym oksydacji LDL i aktywacji szlaków zapalnych, co potęguje progresję choroby. Procesy te prowadzą do proliferacji komórek mięśni gładkich, tworzenia pokrywy włóknistej oraz niestabilności blaszki, która może ulec pęknięciu, wywołując zakrzepicę i okluzję naczynia. Warto podkreślić, że poziom LDL-C jest kluczowym parametrem terapeutycznym, a intensywne obniżanie LDL-C koreluje z redukcją ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych (ASCVD).
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, białko chemotaktyczne monocytów, błona wewnętrzna, choroby sercowo-naczyniowe, cząsteczki adhezji międzykomórkowej, dysfunkcja śródbłonka, hipercholesterolemia, inflamasomy, interleukina-1, komórki dendrytyczne, komórki piankowate, lipoproteiny o niskiej gęstości, lizofosfatydylocholina, makrofagi, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, płytkopochodny czynnik wzrostu, przejście śródbłonkowo-mezenchymalne, rdzeń martwicy, reaktywne formy tlenu, smuga tłuszczowa, tlenek azotu, utlenione LDL, wazodylatacja, zmiany miażdżycowe