pęknięcie blaszki

Pęknięcie blaszki miażdżycowej (ang. plaque rupture) to nagłe uszkodzenie struktury blaszki miażdżycowej w tętnicy, które prowadzi do uwolnienia jej zawartości do światła naczynia. Proces ten inicjuje kaskadę krzepnięcia krwi, prowadząc do powstania zakrzepu, który może częściowo lub całkowicie zamknąć światło naczynia.

Mechanizm pęknięcia blaszki jest kluczowym elementem patofizjologii ostrych zespołów wieńcowych (zawału serca, niestabilnej dławicy piersiowej) oraz udarów niedokrwiennych mózgu. Ryzyko pęknięcia zwiększa się w przypadku blaszek niestabilnych, charakteryzujących się dużym rdzeniem lipidowym, cienką czapeczką włóknistą i znacznym naciekiem komórek zapalnych.

Czynniki ryzyka pęknięcia blaszki obejmują palenie tytoniu, hipercholesterolemię, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, stres oraz nagłe wysiłki fizyczne. W diagnostyce niestabilnych blaszek miażdżycowych stosuje się zaawansowane techniki obrazowania, takie jak wewnątrznaczyniowa ultrasonografia (IVUS), optyczna tomografia koherencyjna (OCT) czy obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego.

Leczenie pacjentów z pęknięciem blaszki miażdżycowej obejmuje terapię przeciwpłytkową, leki przeciwzakrzepowe, statyny, modyfikację czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz, w zależności od lokalizacji i stopnia zwężenia naczynia, zabiegi rewaskularyzacyjne, takie jak angioplastyka wieńcowa czy pomostowanie aortalno-wieńcowe.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Miażdżyca – Etiologia i przyczyny

Miażdżyca to przewlekła, postępująca choroba zapalna tętnic, charakteryzująca się tworzeniem blaszek miażdżycowych w błonie wewnętrznej naczyń, złożonych głównie z lipidów, cholesterolu, wapnia i komórek zapalnych. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca uszkodzenie śródbłonka indukowane przez nadciśnienie tętnicze, podwyższone stężenie LDL, trójglicerydów, palenie tytoniu, cukrzycę, insulinooporność, otyłość oraz przewlekły stan zapalny. Czynniki genetyczne, takie jak mutacje w genach APO, ACTA2 czy polimorfizm PCSK9 (rs2149041), odgrywają istotną rolę, predysponując do wczesnego rozwoju choroby. Patogeneza obejmuje oksydację LDL, rekrutację monocytów, powstawanie komórek piankowatych i destabilizację włóknistej pokrywy blaszki, co może prowadzić do pęknięcia blaszki, zakrzepicy i poważnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu.
angioplastyka, bezdech senny, blaszka miażdżycowa, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, choroba zapalna jelit, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cytokina prozapalna, erozja blaszki, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, insulinooporność, klonalna hematopoeza, komórka piankowata, lipoproteina(a), miażdżyca, niedokrwienie, pęknięcie blaszki, pomostowanie tętnic wieńcowych, rodzinna hipercholesterolemia, smuga tłuszczowa, śródbłonek, statyna, uszkodzenie śródbłonka, włóknista pokrywa, zespół metaboliczny, zwapniały guzek
Leksykon chorób i schorzeń
Arterioskleroza / miażdżyca – Patofizjologia i mechanizm

Arterioskleroza to ogólne stwardnienie i utrata elastyczności tętnic, podczas gdy miażdżyca (atherosclerosis) jest jej specyficznym typem, charakteryzującym się tworzeniem blaszek miażdżycowych w błonie wewnętrznej dużych i średnich tętnic. Miażdżyca jest chorobą wieloczynnikową, inicjowaną przez dysfunkcję śródbłonka, akumulację lipoprotein LDL, ich utlenianie oraz aktywację procesów zapalnych. Kluczowe mechanizmy patogenetyczne obejmują aktywację śródbłonka, rekrutację monocytów, przekształcenie ich w makrofagi i komórki piankowate, a także proliferację komórek mięśni gładkich (VSMCs) i tworzenie czapeczki włóknistej. Proces ten prowadzi do powstania blaszki miażdżycowej, która może być stabilna lub niestabilna, z ryzykiem pęknięcia i powikłań zakrzepowych. Warto podkreślić rolę stresu oksydacyjnego, reaktywnych form tlenu (ROS), cytokin prozapalnych (np. IL-1, TNF-α), czynników wzrostu oraz czynników transkrypcyjnych NF-κB i HIF-1 w progresji choroby.
aktywacja śródbłonka, arterioskleroza, blaszka miażdżycowa, blaszka włóknista, błona wewnętrzna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, cytokina prozapalna, czapeczka włóknista, czynnik tkankowy, dysfunkcja śródbłonka, hipercholesterolemia, komórka mięśni gładkich, komórka piankowata, lipoproteina, lipoproteina o niskiej gęstości, makrofag, metaloproteinaza, miażdżyca, nadciśnienie, palenie tytoniu, pasmo tłuszczowe, pęknięcie blaszki, reaktywna forma tlenu, śródbłonek naczyniowy, stres oksydacyjny, tkanka łączna, tlenek azotu, utlenione LDL, zakrzep, zakrzepica, zwapnienie blaszki, zwężenie naczyń

pęknięcie blaszki

Powiązane wpisy

Miażdżyca – Etiologia i przyczyny

Arterioskleroza / miażdżyca – Patofizjologia i mechanizm