sterole
Sterole są związkami organicznymi zaliczanymi do klasy lipidów, charakteryzującymi się obecnością układu cyklopentanoperhydrofenantrenu. Najważniejszym sterolem u ludzi jest cholesterol, który stanowi istotny składnik błon komórkowych oraz prekursor dla hormonów steroidowych, kwasów żółciowych i witaminy D.
W przyrodzie sterole występują w dwóch głównych grupach: zoosterole (pochodzenia zwierzęcego, z cholesterolem jako głównym przedstawicielem) oraz fitosterole (pochodzenia roślinnego, np. β-sitosterol, kampesterol, stigmasterol). Fitosterole wykazują działanie hipocholesterolemiczne poprzez konkurencyjne hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelicie.
W diagnostyce medycznej oznaczanie poziomów steroli, szczególnie cholesterolu i jego frakcji (LDL, HDL), ma kluczowe znaczenie w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Zaburzenia metabolizmu steroli mogą prowadzić do chorób takich jak hipercholesterolemia, sitosterolemia czy zespół Smitha-Lemliego-Opitza.
Sterole roślinne znalazły zastosowanie w prewencji i leczeniu zaburzeń lipidowych jako składniki żywności funkcjonalnej. Badania kliniczne potwierdzają, że spożywanie 2-3 g fitosteroli dziennie może obniżyć poziom cholesterolu LDL o 10-15%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loceryl 50 mg/ml
Amorolfina, substancja czynna zawarta w preparacie Loceryl (50 mg/ml chlorowodorku amorolfiny), jest morfoliną o unikalnym mechanizmie działania przeciwgrzybiczego polegającym na zaburzeniu biosyntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów. Skutkuje to zmniejszeniem zawartości ergosterolu oraz akumulacją nietypowych steroli, co prowadzi do śmierci komórek grzybów. Amorolfina wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jej szerokie spektrum aktywności obejmuje dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia), pleśnie (Alternaria, Hendrsonula, Scopulariopsis), grzyby dematiacea (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix). Lek jest szczególnie skuteczny w leczeniu onychomikoz wywołanych przez dermatofity i drożdżaki, a jego mechanizm działania nie obejmuje bakterii, z wyjątkiem promieniowców (Actinomyces).
Actinomyces, biosynteza steroli, chlorowodorek amorolfiny, chromoblastomikoza, czynnik etiologiczny, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, kandydoza paznokci, lakier do paznokci, lakier leczniczy, onychomikoza, patogen grzybiczny, pleśń, promieniowiec, spektrum przeciwgrzybicze, sterole - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atozet 10 mg + 20 mg
Atozet to lek hipolipemizujący łączący ezetymib i atorwastatynę, działający poprzez podwójne hamowanie wchłaniania cholesterolu w jelitach oraz endogennej syntezy cholesterolu w wątrobie. Ezetymib selektywnie blokuje transporter NPC1L1, redukując wchłanianie cholesterolu o 54% w badaniach klinicznych, nie wpływając na absorpcję innych lipidów i witamin. Atorwastatyna jest kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, co prowadzi do zmniejszenia syntezy cholesterolu, zwiększenia liczby receptorów LDL i nasilonego katabolizmu LDL. W badaniach wykazano, że atorwastatyna obniża cholesterol całkowity o 30-46%, LDL-C o 41-61%, Apo B o 34-50% oraz triglicerydy o 14-33%, jednocześnie zwiększając HDL-C i Apo A1.
3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzym A, apolipoproteina A1, apolipoproteina B, atorwastatyna, białko NPC1L1, cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, cukrzyca nieinsulinozależna, ezetymib, fitosterole, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia nierodzinna, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lek modyfikujący stężenie lipidów, lipoproteiny HDL, lipoproteiny LDL, lipoproteiny VLDL, mewalonian, mieszana hiperlipidemia, pochodne kwasu fibrynowego, rąbek szczoteczkowy jelita, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, sterole, triglicerydy, żywice wiążące kwasy żółciowe - Leksykon substancji czynnych
Mniszek – Właściwości farmakodynamiczne
Mniszek lekarski (Taraxacum officinale) w preparacie Nefrobonisol występuje jako sok z korzenia (Taraxaci radicis succus) w proporcji 1:1, stanowiąc 15% składu produktu, który jest ekstraktowany przy użyciu 96% etanolu (V/V) i wody. Jego działanie moczopędne wynika z wysokiej zawartości potasu, związków goryczkowych, flawonoidów oraz innych substancji biologicznie czynnych, takich jak laktony seskwiterpenowe, triterpeny, sterole, pochodne kumaryn i inulina. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie diurezy, poprawę przepływu krwi przez nerki oraz działanie przeciwzapalne, co wspomaga eliminację toksyn i łagodzi stany zapalne dróg moczowych. W preparacie Nefrobonisol sok z korzenia mniszka działa synergistycznie z innymi ekstraktami roślinnymi (m.in. z liścia brzozy 20%, nalewką z nawłoci 20%, skrzypu 20%, pokrzywy 15% i krwawnika 10%), co potęguje efekt diuretyczny całego produktu.
apigenina, biodostępność, diureza, działanie diuretyczne, działanie moczopędne, efekt diuretyczny, filtracja kłębuszkowa, flawonoidy, inulina, kamica nerkowa, kumaryna, laktony seskwiterpenowe, lek moczopędny, luteolina, mniszek lekarski, nawłoć pospolita, obrzęk nerkowy, sitosterol, skrzyp polny, sok z korzenia mniszka, sterole, triterpeny, zakażenie dróg moczowych, zapalenie dróg moczowych, związki goryczkowe