zespół Pancoasta
Zespół Pancoasta (guz Pancoasta, guz szczytu płuca, zespół rowka górnego) to szczególna postać raka płuca zlokalizowanego w szczycie płuca, który nacieka struktury sąsiadujące takie jak żebra, kręgi piersiowe, splot barkowy, zwój gwiaździsty czy pień współczulny. Najczęściej jest to rak płaskonabłonkowy lub gruczolakorak.
Klinicznie zespół Pancoasta charakteryzuje się triadą objawów: bólem barku i ramienia, zespołem Hornera (opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy, zapadnięcie gałki ocznej) oraz zanikiem mięśni ręki. Ból, początkowo zlokalizowany w barku, promieniuje wzdłuż przyśrodkowej części ramienia i przedramienia, zgodnie z dermatomami C8-Th3.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG klatki piersiowej, tomografię komputerową, rezonans magnetyczny) oraz potwierdzenie histopatologiczne, często wymagające biopsji przezskórnej lub torakoskopowej. Leczenie jest złożone i zależy od stadium zaawansowania. Współcześnie preferuje się terapię multimodalną, obejmującą chemioradioterapię neoadjuwantową z następową resekcją chirurgiczną.
Rokowanie w zespole Pancoasta poprawiło się znacząco dzięki wprowadzeniu leczenia skojarzonego, jednak nadal jest gorsze niż w przypadku innych lokalizacji raka płuca. Pięcioletnie przeżycie u pacjentów po leczeniu radykalnym wynosi 30-50% i zależy głównie od radykalności resekcji i obecności przerzutów do węzłów chłonnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół hornera – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół Hornera to jednostronne zaburzenie neurologiczne wynikające z przerwania unerwienia współczulnego, charakteryzujące się triadą objawów: częściową ptozą, miozą oraz anhidrozą po stronie zajętej twarzy. Dodatkowo mogą wystąpić enophthalmos, przekrwienie spojówki i uniesienie powieki dolnej. Etiologia jest zróżnicowana i zależy od lokalizacji uszkodzenia szlaku współczulnego; u niemowląt najczęściej uraz okołoporodowy, u dorosłych zaś urazy szyi i klatki piersiowej, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, guzy nowotworowe (np. zespół Pancoasta, neuroblastoma), powikłania po cewnikowaniu żyły szyjnej wewnętrznej, udary, infekcje i zmiany zapalne. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, testach farmakologicznych z kokainą lub aprakloniną oraz obrazowaniu MRI lub CT obejmującym cały przebieg szlaku współczulnego, ze szczególnym uwzględnieniem naczyń w przypadku podejrzenia rozwarstwienia tętnicy szyjnej. Wczesne rozpoznanie i identyfikacja przyczyny są kluczowe dla dalszego postępowania.
anhidroza, enoftalmus, fenylefryna, leczenie przeciwzakrzepowe, malformacja naczyniowa, mięsak prążkowanokomórkowy, mioza, neuroblastoma, obrazowanie naczyniowe, opieka paliatywna, przekrwienie spojówki, ptoza, reakcja źrenicy, rezonans magnetyczny, rozwarstwienie tętnicy szyjnej, test farmakologiczny, tętniak naczyniowy, tomografia komputerowa, udar mózgu, unerwienie współczulne, uszkodzenie rogówki, zaburzenie neurologiczne, zapadnięcie gałki ocznej, zespół Hornera, zespół Pancoasta, zwężenie źrenicy