guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe

Guzy neuroendokrynne żołądkowo-jelitowo-trzustkowe (GEP-NET) stanowią heterogenną grupę nowotworów wywodzących się z komórek układu endokrynnego przewodu pokarmowego i trzustki. Charakteryzują się różnorodnym obrazem klinicznym, od guzów nieczynnych hormonalnie do guzów wydzielających substancje biologicznie czynne, powodujących charakterystyczne zespoły kliniczne.

GEP-NET klasyfikuje się według wytycznych WHO z 2019 roku w oparciu o lokalizację anatomiczną, stopień zróżnicowania histologicznego (G1, G2, G3) oraz indeks proliferacyjny Ki-67. Cechą charakterystyczną tych nowotworów jest ekspresja markerów neuroendokrynnych, takich jak chromogranina A i synaptofizyna, które wykorzystuje się w diagnostyce immunohistochemicznej.

Diagnostyka GEP-NET obejmuje badania biochemiczne (oznaczanie markerów takich jak chromogranina A, kwas 5-hydroksyindolooctowy), obrazowe (TK, MRI, badania scyntygraficzne z użyciem znakowanych analogów somatostatyny) oraz endoskopowe. W diagnostyce istotne znaczenie mają również badania molekularne, zwłaszcza u pacjentów z podejrzeniem zespołów dziedzicznych, jak MEN1.

Leczenie GEP-NET jest wielokierunkowe i zależy od stopnia zaawansowania choroby, lokalizacji guza oraz stanu klinicznego pacjenta. Obejmuje metody chirurgiczne (resekcja guza), farmakoterapię (analogi somatostatyny, interferony, chemioterapia), terapie celowane (inhibitory mTOR, inhibitory kinaz tyrozynowych) oraz leczenie radioizotopowe (PRRT – peptide receptor radionuclide therapy).

Rokowanie w GEP-NET zależy przede wszystkim od stopnia zróżnicowania histologicznego, stopnia zaawansowania klinicznego oraz możliwości zastosowania leczenia radykalnego. Guzy wysokozróżnicowane (G1, G2) charakteryzują się stosunkowo dobrym rokowaniem, nawet w przypadku obecności przerzutów, podczas gdy raki neuroendokrynne (G3) mają zdecydowanie gorsze rokowanie.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl