protezoplastyka stawu biodrowego
Protezoplastyka stawu biodrowego to zabieg chirurgiczny polegający na wymianie uszkodzonego stawu biodrowego na sztuczną protezę. Procedura ta jest jedną z najczęściej wykonywanych operacji ortopedycznych na świecie. Głównym wskazaniem do zabiegu jest zaawansowana choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego, która nie reaguje na leczenie zachowawcze, a także złamania szyjki kości udowej oraz niektóre choroby zapalne stawów.
Operacja obejmuje usunięcie uszkodzonych powierzchni stawowych i zastąpienie ich implantami wykonanymi najczęściej z metalu, ceramiki lub polietylenu. Współczesne endoprotezy stawu biodrowego dzielą się na całkowite (wymiana panewki i głowy kości udowej) oraz częściowe (wymiana tylko głowy kości udowej). Mogą być cementowe, bezcementowe lub hybrydowe, w zależności od sposobu mocowania do kości.
Protezoplastyka stawu biodrowego charakteryzuje się wysoką skutecznością w eliminowaniu bólu i przywracaniu funkcji stawu. Około 90-95% pacjentów odczuwa znaczną poprawę komfortu życia po zabiegu. Standardowy okres przeżycia współczesnych endoprotez wynosi 15-20 lat, choć nowoczesne rozwiązania materiałowe i technologiczne mogą wydłużyć ten czas do 25-30 lat.
Po zabiegu kluczowa jest odpowiednio prowadzona rehabilitacja, która rozpoczyna się już w pierwszej dobie po operacji. Pionizacja pacjenta następuje zwykle w 1-2 dobie pooperacyjnej. Pełne obciążanie operowanej kończyny możliwe jest zazwyczaj po 6-12 tygodniach, w zależności od typu endoprotezy i techniki operacyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Właściwości farmakodynamiczne
Apiksaban jest silnym, doustnym, odwracalnym i wysoce wybiórczym inhibitorem czynnika Xa, działającym bez konieczności obecności antytrombiny III. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu zarówno wolnego, jak i związanego z zakrzepem czynnika Xa oraz aktywności protrombinazy, co prowadzi do zahamowania konwersji protrombiny do trombiny i zapobiega powstawaniu zakrzepów. Apiksaban nie wpływa bezpośrednio na agregację płytek, lecz pośrednio hamuje agregację indukowaną trombiną. W badaniach farmakodynamicznych wykazano wydłużenie czasu protrombinowego (PT), międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (INR) oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT), jednak zmiany te są niewielkie i zmienne, co ogranicza ich użyteczność w monitorowaniu terapii. Test generacji trombiny potwierdza zmniejszenie endogennego potencjału trombiny, a test chromogenny heparyny Rotachrom wykazuje liniową zależność między stężeniem apiksabanu w osoczu a hamowaniem aktywności czynnika Xa.
agregacja płytek krwi, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, potencjał trombiny, protezoplastyka stawu biodrowego, protrombina, protrombinaza, stan zakrzepowo-zatorowy, test chromogenny heparyny, udar mózgu, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban, aktywny składnik leku Baxiren, jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 oraz transportowany przez P-glikoproteinę (P-gp). Silne inhibitory CYP3A4 i P-gp, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę), powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 1,6-krotne zwiększenie Cmax apiksabanu, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania tych leków. Umiarkowane inhibitory, np. diltiazem (360 mg/dobę) i klarytromycyna (500 mg dwa razy na dobę), zwiększają AUC o 40-60% i Cmax o 30%, co wymaga ostrożności, ale niekoniecznie modyfikacji dawki. Silne induktory CYP3A4 i P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC o 54% i Cmax o 42%, co może obniżać skuteczność apiksabanu, zwłaszcza w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, gdzie stosowanie induktorów jest niewskazane. Współstosowanie apiksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane z wyjątkiem określonych sytuacji klinicznych, a leki przeciwpłytkowe i NLPZ zwiększają ryzyko krwawienia i wymagają ostrożności.
ablacja cewnikowa, agregacja płytek krwi, antagonista receptora GPIIb/IIIa, apiksaban, azole przeciwgrzybicze, CYP3A4, cytochrom P450, czynnik krzepnięcia Xa, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakokinetyka apiksabanu, heparyna niefrakcjonowana, induktory CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory CYP3A4 i P-gp, inhibitory proteazy HIV, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niezastawkowe migotanie przedsionków, P-glikoproteina, protezoplastyka stawu biodrowego, stężenie w osoczu, węgiel aktywowany, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axipio 2,5 mg
Apiksaban (AXIPIO, 2,5 mg) został oceniony w badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów w trzech głównych wskazaniach: profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego (ponad 5000 pacjentów, średni czas ekspozycji 20 dni), leczenie niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) (ponad 11 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 1,7 roku) oraz leczenie i zapobieganie nawrotom zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) (ponad 4000 pacjentów, średni czas ekspozycji 221 dni). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia (w tym z przewodu pokarmowego, nosa, wewnątrzgałkowe), stłuczenia i krwiaki. Częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła odpowiednio: 10% w profilaktyce ŻChZZ (w porównaniu z enoksaparyną), 24,3% w NVAF (w porównaniu z warfaryną) oraz 15,6% w leczeniu ZŻG i ZP (w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną). Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego spełniające kryteria ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe z częstością 0,18% rocznie u pacjentów z NVAF.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, enoksaparyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipotonia, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do móżdżku, krwotok dokomorowy, krwotok oczny, krwotok podtwardówkowy, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok śródmózgowy, krwotok urazowy, krwotok wewnątrzbrzuszny, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny, udar mózgu, warfaryna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylaki odbytu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Baxiren 2,5 mg
Baxiren, zawierający 2,5 mg apiksabanu w postaci tabletek powlekanych, jest wskazany w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych po planowych operacjach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego. Ponadto, lek stosuje się w zapobieganiu udarom mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) posiadających co najmniej jeden czynnik ryzyka, jak przebyty udar lub TIA, wiek ≥ 75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy objawowa niewydolność serca (NYHA ≥ II). Baxiren jest również zalecany w leczeniu oraz profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), z uwzględnieniem modyfikacji terapii u pacjentów hemodynamicznie niestabilnych z ZP. Każda tabletka zawiera 52,2 mg laktozy, co jest istotne przy nietolerancji cukrów u pacjentów.
Czas terapii Baxirenem jest zróżnicowany i zależy od wskazania klinicznego: w profilaktyce ŻChZZ po operacjach ortopedycznych stosowanie trwa do pełnej mobilizacji pacjenta, w NVAF leczenie jest długoterminowe i kontynuowane tak długo, jak utrzymują się czynniki ryzyka udaru, natomiast w leczeniu i profilaktyce ZŻG i ZP czas terapii dostosowuje się indywidualnie, biorąc pod uwagę ryzyko nawrotu i krwawienia. Postać leku w formie żółtych, okrągłych tabletek o średnicy około 6 mm ułatwia podawanie doustne, co sprzyja przestrzeganiu zaleceń terapeutycznych. Stosowanie Baxirenu powinno być zawsze zgodne z aktualnymi wytycznymi klinicznymi oraz indywidualną oceną pacjenta.
apiksaban, cukrzyca, incydent naczyniowo-mózgowy, nadciśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, niezastawkowe migotanie przedsionków, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, profilaktyka udaru, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przemijający napad niedokrwienny, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban (Banxiol) w dawce 2,5 mg lub 5 mg stosowany jest doustnie w różnych wskazaniach przeciwzakrzepowych, z precyzyjnym dostosowaniem dawki do schorzenia i cech pacjenta. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się 2,5 mg dwa razy na dobę, rozpoczynając 12-24 godziny po zabiegu, przez 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano). W profilaktyce udarów u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) standardowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, z redukcją do 2,5 mg dwa razy na dobę u osób ≥ 80 lat, z masą ciała ≤ 60 kg lub stężeniem kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej stosuje się schemat 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę, a w profilaktyce nawrotów 2,5 mg dwa razy na dobę po 6-miesięcznej terapii. Dawkowanie wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens 15-29 mL/min) oraz w chorobach wątroby, gdzie stosowanie jest przeciwwskazane przy koagulopatii i ciężkich zaburzeniach.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, antykoagulacja, apiksaban, bilirubina całkowita, echokardiografia przezprzełykowa, enzymy wątrobowe, INR, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, kreatynina w surowicy, lek przeciwpłytkowy, niezastawkowe migotanie przedsionków, ostry zespół wieńcowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przezskórna interwencja wieńcowa, skala Child-Pugh, skrzeplina w lewym przedsionku, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban (Baxiren) to lek przeciwzakrzepowy, którego bezpieczeństwo potwierdzono w 7 badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów. Stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych, zapobieganiu udarom u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił odpowiednio 20 dni, 1,7 roku oraz 221 dni. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia (w tym z nosa, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego), stłuczenia i krwiaki. Częstość powikłań krwotocznych różni się w zależności od wskazania: około 10% po zabiegach ortopedycznych, 24,3% w porównaniu z warfaryną i 9,6% w porównaniu z ASA u pacjentów z NVAF, oraz 15,6% w leczeniu ZŻG/ZP w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną. Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego występowały z częstością 0,76% rocznie, a wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie.
AlAT, anemia, apiksaban, AspAT, bilirubina, enoksaparyna, erythema multiforme, fosfataza alkaliczna, GGTP, hematuria, hemoptysis, hipotonia, krwawienie do jamy brzusznej, krwawienie dokomorowe, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z oka, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak, krwiak podtwardówkowy, krwotok móżdżkowy, krwotok mózgowy, krwotok śródmózgowy, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, nudność, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, protezoplastyka stawu biodrowego, staw kolanowy, stłuczenie, trombocytopenia, udar, warfaryna, wstrząs anafilaktyczny, zabieg ortopedyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zatorowość płucna, żylaki odbytu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban (Banxiol 2,5 mg) był oceniany w siedmiu badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 21 000 pacjentów w trzech głównych wskazaniach: profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawów (ok. 5 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 20 dni), leczenie niezastawkowego migotania przedsionków (NVAF) (ponad 11 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 1,7 roku) oraz leczenie i zapobieganie nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) (ponad 4 000 pacjentów, średni czas ekspozycji 221 dni). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były zdarzenia krwotoczne, w tym krwawienia z nosa, krwiaki i krwawienia z przewodu pokarmowego. Częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła odpowiednio: 11% w profilaktyce ŻChZZ, 24,3% w NVAF (w porównaniu do warfaryny i kwasu acetylosalicylowego) oraz 15,6% i 13,3% w leczeniu i profilaktyce ZŻG/ZP. Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego spełniające kryteria ISTH występowały z częstością 0,76% rocznie, a poważne krwawienia wewnątrzgałkowe 0,18% rocznie u pacjentów z NVAF.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hipotonia okołozabiegowa, krew utajona, krwawienie dokomorowe, krwawienie wewnątrzbrzuszne, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z żylaków odbytu, krwawienie zaotrzewnowe, krwiak pooperacyjny, krwiomocz, krwotok do móżdżku, krwotok do skorupy mózgowia, krwotok podtwardówkowy, krwotok śródmózgowy, małopłytkowość, nadwrażliwość, niedokrwistość pokrwotoczna, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, profilaktyka ŻChZZ, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, rumień wielopostaciowy, udar krwotoczny mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń krwionośnych skóry, zatorowość płucna, zdarzenie krwotoczne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Axipio 2,5 mg
Apiksaban (lek AXIPIO) jest dostępny w dawce 2,5 mg w postaci tabletek powlekanych i stosowany w różnych schematach dawkowania w zależności od wskazania klinicznego. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się 2,5 mg doustnie dwa razy na dobę, rozpoczynając podanie 12-24 godziny po zabiegu, przez 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano). W profilaktyce udarów u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) standardowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, z redukcją do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów ≥ 80 lat, z masą ciała ≤ 60 kg i stężeniem kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę, a w profilaktyce nawrotowej dawkę 2,5 mg dwa razy na dobę po 6-miesięcznym leczeniu. Dawkowanie wymaga indywidualizacji w zależności od czynności nerek i wątroby, z ostrożnością u pacjentów z klirensem kreatyniny 15-29 mL/min oraz przeciwwskazaniem przy klirensie < 15 mL/min i u dializowanych. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub koagulopatią.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, echokardiografia przezprzełykowa, enzym wątrobowy, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, ostry zespół wieńcowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przezskórna interwencja wieńcowa, skrzeplina w lewym przedsionku, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban, będący bezpośrednim, odwracalnym i wysoce selektywnym inhibitorem czynnika Xa, jest stosowany jako lek przeciwzakrzepowy w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy tętniczej oraz żylnej. Mechanizm działania polega na hamowaniu zarówno wolnego, jak i związanego z zakrzepem czynnika Xa, co prowadzi do zahamowania wytwarzania trombiny i zapobiega powstawaniu zakrzepów. Apiksaban nie wymaga obecności antytrombiny III do wywołania efektu przeciwzakrzepowego i nie wpływa bezpośrednio na agregację płytek krwi, choć pośrednio hamuje agregację indukowaną trombiną. W badaniach przedklinicznych wykazano skuteczność działania przeciwzakrzepowego w dawkach zachowujących prawidłową hemostazę. Farmakodynamicznie apiksaban wydłuża czas protrombinowy (PT), INR oraz aPTT, jednak zmiany te są niewielkie i zmienne, co ogranicza ich użyteczność w monitorowaniu terapii. Test generacji trombiny oraz test chromogenny heparyny Rotachrom potwierdzają hamowanie aktywności czynnika Xa przez apiksaban.
agregacja płytek krwi, badanie koagulologiczne, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, efekt przeciwzakrzepowy, endogenny potencjał trombiny, hamowanie czynnika Xa, hemostaza, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nietolerancja laktozy, niezastawkowe migotanie przedsionków, prewencja udaru mózgu, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, test chromogenny heparyny, test generacji trombiny, zakrzep, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Apixaban Orion 2,5 mg
Apixaban Orion w dawce 2,5 mg jest doustnym lekiem przeciwzakrzepowym stosowanym u dorosłych pacjentów w trzech głównych wskazaniach: profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowych zabiegach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego, zapobieganiu udarom mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. wiek ≥ 75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, przebyty udar lub TIA, niewydolność serca klasa NYHA ≥ II), oraz leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Terapia powinna być dostosowana do indywidualnego ryzyka krwawienia i korzyści, z uwzględnieniem specyficznych warunków klinicznych, takich jak funkcja nerek i wątroby oraz stabilność hemodynamiczna pacjenta. W profilaktyce pooperacyjnej dawkę rozpoczyna się zwykle 12-24 godziny po zabiegu, natomiast w leczeniu ZŻG i ZP stosuje się początkowo wyższe dawki, a następnie 2,5 mg dwa razy na dobę w terapii podtrzymującej.
apiksaban, cukrzyca, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy, mechaniczna proteza zastawki serca, nadciśnienie tętnicze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przemijający napad niedokrwienny, udar mózgu, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Wskazania do stosowania
Apiksaban jest doustnym antykoagulantem niebędącym antagonistą witaminy K (NOAC), działającym poprzez bezpośrednie hamowanie czynnika Xa. W praktyce klinicznej znajduje zastosowanie przede wszystkim w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po planowej protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego, gdzie zmniejsza ryzyko zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej. Ponadto, apiksaban jest wskazany w zapobieganiu udarom mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) posiadających co najmniej jeden czynnik ryzyka, taki jak wiek ≥ 75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, przebyty udar lub TIA, czy niewydolność serca klasy NYHA ≥ II. W leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowości płucnej (ZP) apiksaban stanowi skuteczną alternatywę dla antagonistów witaminy K, oferując wygodę stosowania bez konieczności monitorowania parametrów krzepnięcia.
antagonista witaminy K, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, doustny antykoagulant NOAC, działanie przeciwzakrzepowe, hamowanie czynnika Xa, kaskada krzepnięcia, leczenie przeciwzakrzepowe, niestabilność hemodynamiczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, profilaktyka udaru, profilaktyka ŻChZZ, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przemijający napad niedokrwienny, tabletka powlekana, udar niedokrwienny mózgu, uszko lewego przedsionka, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aboxoma 2,5 mg
Lek Aboxoma zawierający apiksaban w dawce 2,5 mg stosowany jest w różnych wskazaniach zróżnicowanym schematem dawkowania. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się dawkę 2,5 mg doustnie dwa razy na dobę, rozpoczynając od 12 do 24 godzin po zabiegu, z czasem leczenia odpowiednio 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano). W niezastawkowym migotaniu przedsionków (NVAF) standardowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, z możliwością redukcji do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów spełniających co najmniej dwa z kryteriów: wiek ≥ 80 lat, masa ciała ≤ 60 kg, stężenie kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL (133 µmol/L). W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się dawkę 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę, a w profilaktyce nawrotowej ZŻG/ZP dawkę 2,5 mg dwa razy na dobę po zakończeniu 6-miesięcznej terapii. Maksymalne dawki dobowe wynoszą odpowiednio 20 mg i 10 mg w leczeniu ZŻG/ZP oraz 5 mg w profilaktyce nawrotowej.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, echokardiografia przezprzełykowa, enzym wątrobowy, hemostaza, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, ostry zespół wieńcowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przezskórna interwencja wieńcowa, skala Child-Pugh, skrzeplina w lewym przedsionku, stężenie kreatyniny, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Axipio 2,5 mg
Apiksaban w dawce 2,5 mg (AXIPIO) jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, stosowanym w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowych operacjach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego, terapia rozpoczyna się zwykle 12-24 godziny po zabiegu, po ustabilizowaniu hemostazy, i trwa 32-38 dni po protezoplastyce biodra oraz 10-14 dni po kolana. W niezastawkowym migotaniu przedsionków (NVAF) apiksaban zapobiega udarom mózgu i zatorowości systemowej u pacjentów z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka, takim jak przebyty udar lub TIA, wiek ≥ 75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy objawowa niewydolność serca (NYHA ≥ II). Leczenie jest długoterminowe i wymaga oceny ryzyka udaru (np. CHA₂DS₂-VASc) oraz krwawienia (HAS-BLED), a także monitorowania funkcji nerek.
apiksaban, embolektomia płucna, funkcja nerek, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, krwawienie, nadciśnienie tętnicze, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, niezastawkowe migotanie przedsionków, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przemijający napad niedokrwienny, skala CHA₂DS₂-VASc, skala HAS-BLED, tromboliza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apixaban Orion 2,5 mg
Apixaban Orion (apiksaban) jest podawany doustnie w dawkach dostosowanych do wskazań klinicznych i indywidualnych cech pacjenta. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zalecana dawka wynosi 2,5 mg dwa razy na dobę, rozpoczynając 12-24 godziny po zabiegu, z czasem leczenia odpowiednio 32-38 dni dla stawu biodrowego i 10-14 dni dla kolanowego. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się dawkę 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę. W zapobieganiu nawrotom ZŻG i ZP dawka wynosi 2,5 mg dwa razy na dobę po zakończeniu 6-miesięcznej terapii. W profilaktyce udarów u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) standardowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, z możliwością redukcji do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów spełniających co najmniej dwa z kryteriów: wiek ≥ 80 lat, masa ciała ≤ 60 kg, stężenie kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL (133 µmol/L).
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, dawka nasycająca, echokardiografia przezprzełykowa, enzymy wątrobowe, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia wątrobowa, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, stężenie kreatyniny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Banxiol
Apiksaban wymaga uważnej obserwacji pacjentów pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza w stanach zwiększonego ryzyka krwawienia. W przypadku ciężkiego krwawienia należy natychmiast przerwać terapię. Standardowo nie wymaga rutynowej kontroli laboratoryjnej, jednak w sytuacjach takich jak przedawkowanie czy nagły zabieg chirurgiczny pomocny jest kalibrowany test anty-Xa do oceny ekspozycji na lek. Apiksaban jest przeciwwskazany w jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, a ostrożność wymaga łączenie go z lekami przeciwpłytkowymi, SSRI, SNRI oraz NLPZ, w tym kwasem acetylosalicylowym (ASA), co znacząco zwiększa ryzyko krwawienia (np. poważne krwawienia wzrastają z 1,8% do 3,4% rocznie przy jednoczesnym stosowaniu ASA u pacjentów z migotaniem przedsionków). Nie zaleca się stosowania apiksabanu u pacjentów z protezami zastawek serca, zespołem antyfosfolipidowym oraz u hemodynamicznie niestabilnych zatorowością płucną. U pacjentów onkologicznych należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka ze względu na podwyższone ryzyko zakrzepicy i krwawienia.
antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, aPTT, brak laktazy, cewnik nadtwardówkowy, choroba nowotworowa, ciężkie krwawienie, czas protrombinowy, dziedziczna nietolerancja galaktozy, embolektomia płucna, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, klirens kreatyniny, koagulopatia wątrobowa, krwiak nadtwardówkowy, krwiak podpajęczynówkowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, migotanie przedsionków, niezastawkowe migotanie przedsionków, NLPZ, ostry zespół wieńcowy, proteza zastawki serca, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przeciwciała antykardiolipinowe, przezskórna interwencja wieńcowa, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, stężenie kreatyniny, test anty-Xa, udar niedokrwienny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie szyjki kości udowej, znieczulenie centralne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Dawkowanie i sposób podawania
Apiksaban jest doustnym inhibitorem czynnika Xa stosowanym w profilaktyce i leczeniu choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ, ZŻG, ZP) oraz w prewencji udarów u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF). Dawkowanie różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zalecana dawka to 2,5 mg dwa razy na dobę, podawana od 12 do 24 godzin po zabiegu, przez 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano). W leczeniu ostrej fazy ZŻG i ZP stosuje się 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę. W profilaktyce nawrotowej po 6 miesiącach leczenia dawka wynosi 2,5 mg dwa razy na dobę. W NVAF standardowa dawka to 5 mg dwa razy na dobę, z redukcją do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów z co najmniej dwoma z następujących cech: wiek ≥ 80 lat, masa ciała ≤ 60 kg, stężenie kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL (133 µmol/L). Maksymalna dawka dobowa wynosi 20 mg w fazie ostrej leczenia i 10 mg w dalszym okresie.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, antykoagulacja, apiksaban, choroba wątroby, dawka nasycająca, enzym wątrobowy, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, skrzeplina w lewym przedsionku, stężenie całkowitej bilirubiny, stężenie kreatyniny, udar mózgu, warfaryna, zabieg ortopedyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Banxiol 2,5 mg
Apiksaban, będący bezpośrednim, odwracalnym inhibitorem czynnika Xa, wykazuje wysoką selektywność i skuteczność przeciwzakrzepową bez konieczności udziału antytrombiny III. Mechanizm działania polega na hamowaniu zarówno wolnego, jak i związanego z zakrzepem czynnika Xa oraz aktywności protrombinazy, co prowadzi do zahamowania wytwarzania trombiny i powstawania zakrzepów. W badaniach przedklinicznych wykazano skuteczność apiksabanu w zapobieganiu zakrzepicy tętniczej i żylnej przy dawkach zachowujących prawidłową hemostazę. Farmakodynamicznie apiksaban powoduje wydłużenie PT, INR oraz aPTT, jednak zmiany te są niewielkie i wykazują dużą zmienność międzyosobniczą, co wyklucza rutynowe monitorowanie standardowymi testami krzepnięcia. Ponadto, apiksaban istotnie zmniejsza endogenny potencjał trombiny, co potwierdza jego zdolność do hamowania kluczowego etapu kaskady krzepnięcia.
agregacja płytek, agregacja płytek krwi, apiksaban, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, efekt przeciwzakrzepowy, hemostaza, inhibitor czynnika Xa, INR, kaskada krzepnięcia, lek przeciwzakrzepowy, niezastawkowe migotanie przedsionków, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, protrombinaza, test chromogenny heparyny, test generacji trombiny, trombina, udar mózgu, zakrzep, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apixaban Aurovitas 2,5 mg
Apiksaban (Apixaban Aurovitas) jest skutecznym doustnym lekiem przeciwzakrzepowym, którego dawkowanie jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się dawkę 2,5 mg dwa razy na dobę, rozpoczynając od 12 do 24 godzin po zabiegu, z czasem leczenia odpowiednio 32-38 dni lub 10-14 dni. W profilaktyce udarów u pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) standardowa dawka wynosi 5 mg dwa razy na dobę, z możliwością redukcji do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów ≥ 80 lat, z masą ciała ≤ 60 kg lub stężeniem kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się schemat dwuetapowy: 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę, z indywidualnym czasem terapii (minimum 3 miesiące). Zapobieganie nawrotom ZŻG i ZP wymaga dawki 2,5 mg dwa razy na dobę po 6-miesięcznym leczeniu dawką 5 mg. Dawkowanie wymaga ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek (klirens 15-29 ml/min) oraz jest przeciwwskazane przy klirensie < 15 ml/min i u dializowanych. Apiksaban jest przeciwwskazany u pacjentów z koagulopatią w przebiegu chorób wątroby i niezalecany przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, apiksaban, badanie czynnościowe wątroby, bilirubina całkowita, dawka nasycająca, enzymy wątrobowe, incydent zakrzepowo-zatorowy, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy, niezastawkowe migotanie przedsionków, ostry zespół wieńcowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przezskórna interwencja wieńcowa, skrzeplina w lewym przedsionku, stężenie kreatyniny, udar mózgu, wskaźnik INR, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Baxiren 2,5 mg
Baxiren zawiera apiksaban w dawce 2,5 mg w formie tabletek powlekanych i jest stosowany w różnych wskazaniach przeciwzakrzepowych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po protezoplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zalecana dawka to 2,5 mg dwa razy na dobę, podawana po 12-24 godzinach od zabiegu, przez 32-38 dni (biodro) lub 10-14 dni (kolano). W niezastawkowym migotaniu przedsionków (NVAF) standardowa dawka wynosi 5 mg dwa razy na dobę, z redukcją do 2,5 mg dwa razy na dobę u pacjentów spełniających co najmniej dwa kryteria: wiek ≥ 80 lat, masa ciała ≤ 60 kg, stężenie kreatyniny ≥ 1,5 mg/dL (133 µmol/L). W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się dawkę 10 mg dwa razy na dobę przez 7 dni, następnie 5 mg dwa razy na dobę, a w profilaktyce nawrotowej dawkę 2,5 mg dwa razy na dobę po 6-miesięcznej terapii. Dawkowanie należy dostosować indywidualnie, uwzględniając ryzyko krwawienia i funkcję nerek oraz wątroby.
ablacja cewnikowa, aminotransferazy wątrobowe, antagonista witaminy K, antykoagulacja, apiksaban, bilirubina, echokardiografia przezprzełykowa, enzymy wątrobowe, kardiowersja, klirens kreatyniny, koagulopatia, kreatynina w surowicy, krwawienie pooperacyjne, lek przeciwpłytkowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, niezastawkowe migotanie przedsionków, ostry zespół wieńcowy, protezoplastyka stawu biodrowego, protezoplastyka stawu kolanowego, przezskórna interwencja wieńcowa, skala Child-Pugh, tabletka powlekana, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa