Działania niepożądane leku Baxiren 2,5 mg

Apiksaban (Baxiren) jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego bezpieczeństwo zostało gruntownie przebadane w 7 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących ponad 21 000 pacjentów. Badania te dotyczyły zastosowania leku w trzech głównych wskazaniach: zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych, zapobieganie udarom przy migotaniu przedsionków oraz leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Średni czas ekspozycji na lek wynosił odpowiednio 20 dni, 1,7 lat oraz 221 dni w poszczególnych wskazaniach.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane podczas terapii apiksabanem to krwawienia różnego rodzaju, stłuczenia, krwawienia z nosa oraz krwiaki. Należy zauważyć, że profil bezpieczeństwa różni się w zależności od wskazania terapeutycznego.²

W badaniach oceniających skuteczność apiksabanu w zapobieganiu ŻChZZ po zabiegach protezoplastyki stawu biodrowego lub kolanowego, działania niepożądane odnotowano u 11% pacjentów przyjmujących dawkę 2,5 mg dwa razy na dobę. W porównaniu z enoksaparyną, częstość powikłań krwotocznych podczas stosowania apiksabanu wynosiła 10%.³

W przypadku pacjentów z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF), działania niepożądane związane z krwawieniami obserwowano u 24,3% pacjentów w badaniu porównującym apiksaban z warfaryną oraz u 9,6% pacjentów w badaniu zestawiającym apiksaban z kwasem acetylosalicylowym. Warto podkreślić, że częstość poważnych krwawień z przewodu pokarmowego spełniających kryteria ISTH wynosiła 0,76% rocznie, natomiast poważnych krwawień wewnątrzgałkowych – 0,18% rocznie.⁴

W leczeniu ZŻG i ZP oraz zapobieganiu nawrotowej ZŻG i ZP, częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem sięgała 15,6% w badaniu porównującym apiksaban z enoksaparyną/warfaryną oraz 13,3% w badaniu porównującym apiksaban z placebo.⁵

Ryzyko krwawień podczas stosowania apiksabanu

Stosowaniu apiksabanu może towarzyszyć zwiększone ryzyko utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu organizmu. Krwawienia te mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy przedmiotowe, podmiotowe oraz ciężkość krwawienia są ściśle związane z jego lokalizacją oraz nasileniem.⁶

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działania niepożądane apiksabanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania zgodnie z przyjętą konwencją:<sup data-drug="Baxiren" data-section="Działania niepożądane" title="Tabela 2 przedstawia działania niepożądane pogrupowane według działów klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (7

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (od 1 przypadku na 10 000 do 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania apiksabanu (Baxiren) w trzech głównych wskazaniach:⁸

* W badaniu CV185057 (długoterminowe zapobieganie ŻChZZ) nie stwierdzono przypadków uogólnionego świądu.⁹

† Termin „krwotok śródmózgowy” odnosi się do wszelkich krwotoków śródczaszkowych lub wewnątrzrdzeniowych, w tym udaru krwotocznego mózgu, krwotoku do skorupy mózgowia, krwotoku do móżdżku, krwawienia dokomorowego lub krwotoku podtwardówkowego.¹⁰

Szczegółowa analiza powikłań krwotocznych

Biorąc pod uwagę mechanizm działania apiksabanu jako leku przeciwzakrzepowego, najistotniejszą grupą działań niepożądanych są powikłania krwotoczne. Krwawienia mogą wystąpić w każdej lokalizacji anatomicznej i mogą mieć różne nasilenie – od drobnych, subklinicznych krwawień po poważne, zagrażające życiu zdarzenia.

Krwawienia w poszczególnych wskazaniach

Profil bezpieczeństwa apiksabanu w kontekście krwawień różni się w zależności od wskazania terapeutycznego:¹¹

• Zapobieganie ŻChZZ po zabiegach ortopedycznych: częstość krwawień wynosiła około 10%
• Niezastawkowe migotanie przedsionków:
  • 24,3% w porównaniu z warfaryną
  • 9,6% w porównaniu z kwasem acetylosalicylowym
  • Duże krwawienia z przewodu pokarmowego: 0,76% rocznie
  • Duże krwawienia wewnątrzgałkowe: 0,18% rocznie
• Leczenie i zapobieganie ZŻG/ZP:
  • 15,6% w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną
  • 13,3% w porównaniu z placebo

Powikłania krwotoczne według umiejscowienia

Najczęstszymi lokalizacjami krwawień podczas terapii apiksabanem są:

• Krwawienia z błon śluzowych: krwawienia z nosa, dziąseł, jamy ustnej
• Krwawienia z przewodu pokarmowego: górny i dolny odcinek, krwawienie z odbytnicy
• Krwawienia z układu moczowo-płciowego: krwiomocz, nieprawidłowe krwawienia z pochwy
• Krwawienia związane z urazami: stłuczenia, krwiaki
• Krwawienia w obrębie skóry
• Krwawienia śródczaszkowe: rzadkie, ale potencjalnie najgroźniejsze

Zaburzenia laboratoryjne

Apiksaban może powodować również nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych, szczególnie dotyczących funkcji wątroby. Do najczęściej zgłaszanych należą:¹²

• Zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy (często w NVAF oraz leczeniu ZŻG/ZP)
• Zwiększenie aktywności aminotransferazy asparaginianowej (niezbyt często)
• Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (niezbyt często)
• Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi (niezbyt często)
• Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi (niezbyt często)

Reakcje nadwrażliwości

Podczas terapii apiksabanem mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym:¹³

• Nadwrażliwość, obrzęk alergiczny i anafilaksja: rzadko w profilaktyce ŻChZZ, niezbyt często w pozostałych wskazaniach
• Świąd: niezbyt często we wszystkich wskazaniach
• Obrzęk naczynioruchowy: częstość nieznana we wszystkich wskazaniach
• Wysypka: częstość nieznana w profilaktyce ŻChZZ, niezbyt często w NVAF, często w leczeniu ZŻG/ZP
• Rumień wielopostaciowy: bardzo rzadko w NVAF, częstość nieznana w pozostałych wskazaniach

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku Baxiren do obrotu, istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia stałe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁴

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL
• Al. Jerozolimskie 181C, PL-02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹⁵