zatorowość systemowa
Wskazanie

Zatorowość systemowa to stan patologiczny, w którym materiał zatorowy (najczęściej skrzeplina) przemieszcza się przez krążenie i blokuje przepływ krwi w naczyniach obwodowych, powodując niedokrwienie tkanek zaopatrywanych przez zablokowane naczynie. Najczęstszym źródłem zatorów systemowych jest serce (około 80% przypadków), szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, sztucznymi zastawkami serca, kardiomiopatią czy zawałem serca.

Głównym celem leczenia jest przywrócenie przepływu krwi w zajętym naczyniu oraz zapobieganie powstawaniu nowych zatorów. W leczeniu ostrej zatorowości systemowej stosuje się leki trombolityczne, takie jak alteplaza (Actilyse), reteplaza (Rapilysin) czy tenekteplaza (Metalyse). W profilaktyce przeciwzakrzepowej kluczową rolę odgrywają doustne antykoagulanty – zarówno antagoniści witaminy K jak warfaryna (Warfin) czy acenokumarol (Sintrom), jak i nowsze leki przeciwzakrzepowe niebędące antagonistami witaminy K (NOAC) – apiksaban (Eliquis), rywaroksaban (Xarelto), dabigatran (Pradaxa) czy edoksaban (Lixiana).

W przypadku zatorowości systemowej pochodzenia sercowego, szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, bardzo ważna jest odpowiednia stratyfikacja ryzyka zakrzepowo-zatorowego (np. za pomocą skali CHA₂DS₂-VASc) oraz włączenie odpowiedniej profilaktyki przeciwzakrzepowej. Heparyny drobnocząsteczkowe, takie jak enoksaparyna (Clexane), dalteparyna (Fragmin) czy nadroparyna (Fraxiparine), są często stosowane jako terapia pomostowa lub w sytuacjach wymagających szybkiego działania przeciwzakrzepowego.

Największe trudności w leczeniu zatorowości systemowej związane są z równoważeniem ryzyka zakrzepowego i krwotocznego. Terapia przeciwzakrzepowa zawsze niesie ze sobą ryzyko krwawień, które może być szczególnie niebezpieczne u pacjentów starszych, z chorobami współistniejącymi lub przyjmujących liczne leki. Innym wyzwaniem jest utrzymanie odpowiedniego zakresu terapeutycznego INR u pacjentów stosujących antagonistów witaminy K oraz zapewnienie odpowiedniej adherencji do zaleceń, szczególnie w przypadku NOAC, gdzie brak regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia może prowadzić do nieprzestrzegania zaleceń przez pacjentów.

Ważnym aspektem leczenia jest także identyfikacja i leczenie przyczyny zatorowości, szczególnie u pacjentów z migotaniem przedsionków, gdzie kontrola rytmu serca czy częstości rytmu komór ma kluczowe znaczenie. U pacjentów z mechanicznymi zastawkami serca czy z nawracającą zatorowością pomimo odpowiedniej antykoagulacji, może być konieczne rozważenie interwencji zabiegowych, takich jak zamknięcie uszka lewego przedsionka.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl