podanie okołonaczyniowe
Podanie okołonaczyniowe (ang. perivascular administration) to rodzaj podania leku, podczas którego substancja czynna zostaje wprowadzona do tkanek otaczających naczynie krwionośne, a nie bezpośrednio do jego światła. Najczęściej jest to zdarzenie niepożądane podczas próby podania dożylnego.
To powikłanie może wystąpić, gdy igła podczas kaniulacji przebija naczynie na wylot lub jest umieszczona nieprawidłowo obok naczynia. Skutki podania okołonaczyniowego zależą od właściwości podawanego leku – szczególnie niebezpieczne jest wynaczynienie leków o działaniu drażniącym lub cytotoksycznym, takich jak niektóre chemioterapeutyki, wazopresory czy roztwory o wysokiej osmolarności.
Konsekwencje podania okołonaczyniowego mogą obejmować: miejscowy ból, obrzęk, zaczerwienienie, a w poważniejszych przypadkach – martwicę tkanek, tworzenie się pęcherzy, uszkodzenie nerwów i naczyń, a nawet utratę funkcji kończyny. Postępowanie po podaniu okołonaczyniowym obejmuje natychmiastowe przerwanie infuzji, elewację kończyny, zastosowanie zimnych lub ciepłych okładów (w zależności od rodzaju leku) oraz monitorowanie miejsca wynaczynienia.
W przypadku niektórych leków stosuje się specyficzne antidota lub środki neutralizujące, jak hialuronidaza dla leków zwiększających lepkość tkanek. Profilaktyka obejmuje staranny dobór miejsca wkłucia, regularną kontrolę dostępu naczyniowego oraz stosowanie central venous access devices (CVAD) dla leków o wysokim potencjale uszkodzenia tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omniscan 0,5 mmol/ml
Przedkliniczne badania gadodiamidu (substancji czynnej Omniscan) wykazały jego korzystny profil bezpieczeństwa i farmakokinetyki. W modelach zwierzęcych (psy, szczury) nie zaobserwowano istotnych efektów kardiotoksycznych, a testy in vitro potwierdziły brak wpływu na uwalnianie histaminy, aktywację układu dopełniacza, aktywność cholinoesterazy, lizozymu oraz morfologię erytrocytów. Testy skórne u świnek morskich nie wykazały właściwości antygenowych, co wskazuje na niski potencjał alergizujący. Farmakokinetyka charakteryzuje się szybkim rozprzestrzenianiem do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, eliminacją głównie przez nerki drogą przesączania kłębuszkowego oraz objętością dystrybucji około 25% objętości ciała. Czas połowicznej eliminacji u ludzi i małp jest porównywalny, co potwierdza przewidywalność farmakokinetyczną.
alergia, antygen, cholinoesteraza, dystrybucja leku, działanie teratogenne, erytrocyty, gadodiamid, histamina, lizozym, naczynia krwionośne, podanie dotętnicze, podanie okołonaczyniowe, potencjał rakotwórczy, przesączanie kłębuszkowe, przestrzeń zewnątrzkomórkowa, rozrodczość, środek kontrastowy, tolerancja miejscowa, układ dopełniacza, układ kostny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betafact 500 IU 500 j.m./fiolkę
Produkt leczniczy Betafact, zawierający ludzki czynnik krzepnięcia IX, wykazuje farmakologiczne właściwości identyczne z endogennym czynnikiem IX, co stanowi podstawę do oceny jego bezpieczeństwa. Badania przedkliniczne nie wykazały działania mutagennego w teście Amesa, a tolerancja miejscowa na modelu króliczym potwierdziła dobrą akceptowalność po podaniu dożylnym, jak również po przypadkowym podaniu okołonaczyniowym i dotętniczym. Produkt dostępny jest w dawkach 250 j.m./5 ml, 500 j.m./10 ml oraz 1000 j.m./20 ml, z rekonstytucją do stężenia 50 j.m./ml i aktywnością swoistą około 110 j.m./mg białka, co świadczy o wysokiej czystości preparatu.
aktywność swoista, badanie przedkliniczne, czynnik krzepnięcia IX, droga parenteralna, działanie mutagenne, endogenny czynnik IX, heparyna, mutacja punktowa DNA, podanie dotętnicze, podanie dożylne, podanie okołonaczyniowe, profil bezpieczeństwa leku, rekonstytucja, reprodukcja, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa