Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Omniscan

Przedkliniczne badania nad gadodiamidem (GdDTPA-BMA), substancją czynną produktu leczniczego Omniscan, potwierdziły jego właściwości jako środka kontrastowego. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego tego preparatu w różnych aspektach farmakologicznych i toksykologicznych.¹

Wpływ na układ krążenia

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych, w szczególności na psach i szczurach, wykazały, że Omniscan nie wywiera znaczących efektów na układ krążenia. Jest to istotna obserwacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania środka kontrastowego, który podawany jest bezpośrednio do układu naczyniowego.²

Badania in vitro

Kompleksowe badania laboratoryjne in vitro wykazały brak wpływu lub bardzo niewielki wpływ gadodiamidu na szereg parametrów biologicznych, w tym:³

• Uwalnianie histaminy przez komórki tuczne
• Ludzki czynnik aktywacji komplementu
• Aktywność ludzkiej cholinoesterazy
• Aktywność lizozymu
• Morfologię oraz kruchość erytrocytów ludzkich
• Napięcie izolowanych bydlęcych naczyń krwionośnych

Dodatkowo, testy skórne przeprowadzone u świnek morskich nie wykazały, aby produkt posiadał właściwości antygenowe, co wskazuje na jego niski potencjał alergizujący.⁴

Właściwości farmakokinetyczne

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u różnych gatunków zwierząt wykazały istotne cechy dystrybucji i eliminacji gadodiamidu:⁵

• Dystrybucja – substancja czynna jest szybko przemieszczana do przestrzeni zewnątrzkomórkowej
• Eliminacja – wydalanie następuje przede wszystkim przez nerki drogą przesączania kłębuszkowego
• Czas połowiczej eliminacji – u ludzi i małp jest porównywalny
• Objętość dystrybucji – wyliczona wartość wynosi około 25% objętości całego ciała

Parametry te wskazują na korzystny profil farmakokinetyczny gadodiamidu, z szybką dystrybucją do tkanek docelowych i efektywną eliminacją z organizmu.⁶

Badania toksykologiczne

Badania toksykologiczne wykazały wysoką ostrą tolerancję produktu Omniscan. Wartość LD₅₀ (dawka letalna dla 50% populacji) u myszy wynosiła powyżej 30 mmol/kg, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa dawkowania.⁷

Po podaniu wysokich dawek oraz dawek powtarzanych często obserwowano wakuolizację cewek proksymalnych nerek, jednakże było to zjawisko odwracalne i nie wpływało na czynność nerek.⁸

Tolerancja miejscowa

Omniscan wykazał doskonałą tolerancję miejscową w licznych modelach badawczych:⁹

• Brak podrażnienia naczyń po podaniu:
  • dożylnym
  • dotętniczym
  • okołonaczyniowym
• Brak podrażnienia po podaniu:
  • domięśniowym
  • podskórnym
  • naskórnym
  • na gałkę oczną

Wpływ na rozrodczość i teratogenność

Przeprowadzone badania wpływu gadodiamidu na funkcje rozrodcze wykazały:¹⁰

• Brak wpływu na płodność oraz zdolności rozrodcze szczurów
• Brak działania teratogennego u szczurów i królików przy dawkach niewywołujących toksyczności u matki

Jednakże, wielokrotne podanie gadodiamidu ciężarnym samicom królików w dawkach 0,5-1,0 mmol/kg/dzień prowadziło do zaburzeń układu kostnego wskazujących na wpływ substancji na opóźnienie rozwoju płodu.¹¹

Potencjał rakotwórczy

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań oceniających potencjalne działanie rakotwórcze gadodiamidu.¹² Jest to istotna informacja z punktu widzenia oceny pełnego profilu bezpieczeństwa substancji, choć należy podkreślić, że produkt Omniscan jest stosowany jednorazowo lub rzadko, co zmniejsza potencjalne ryzyko długoterminowych efektów kancerogennych.