Właściwości farmakokinetyczne
Omniscan 0,5 mmol/ml

Gadodiamid, substancja czynna preparatu Omniscan (0,5 mmol/ml), jest niejonowym, paramagnetycznym środkiem kontrastowym o szybkim rozprzestrzenianiu się do przestrzeni zewnątrzkomórkowej, odpowiadającej objętości wody pozakomórkowej. Po dożylnym podaniu, czas dystrybucji do tkanek wynosi około 4 minut, a brak wiązania z białkami osocza umożliwia szybkie i szerokie rozprzestrzenianie. Eliminacja zachodzi głównie przez nerki drogą przesączania kłębuszkowego, z czasem połowicznej eliminacji około 70 minut u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. W ciągu 4 godzin wydalane jest 85% dawki, a w ciągu 24 godzin 95-98%. Kinetyka gadodiamidu jest liniowa w zakresie dawek 0,1-0,3 mmol/kg, bez wykrywalnych metabolitów, co wskazuje na brak metabolizmu w organizmie.

Właściwości farmakokinetyczne gadodiamidu

Gadodiamid (GdDTPA – BMA) stanowiący substancję czynną produktu leczniczego Omniscan, 0,5 mmol/ml, roztwór do wstrzykiwań, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne charakterystyczne dla niejonowych, paramagnetycznych środków kontrastowych.1

Dystrybucja

Po podaniu dożylnym gadodiamid charakteryzuje się szybką dystrybucją do przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Objętość dystrybucji leku odpowiada objętości wody pozakomórkowej, co jest istotne z punktu widzenia jego zastosowania diagnostycznego. Czas, po którym połowa podanej dawki zostaje rozprowadzona do tkanek docelowych wynosi około 4 minut.2

Ważną cechą farmakokinetyczną gadodiamidu jest brak wiązania z białkami osocza, co wpływa na szybkość i zakres jego dystrybucji w organizmie.3

Eliminacja

Gadodiamid jest wydalany głównie przez nerki drogą przesączania kłębuszkowego. Czas połowiczej eliminacji leku wynosi około 70 minut u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.4

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek obserwuje się następujący profil wydalania:

  • 85% podanej dawki jest wydalana z moczem w czasie 4 godzin po podaniu dożylnym5
  • 95-98% podanej dawki jest wydalana z moczem w ciągu 24 godzin po podaniu dożylnym6

Klirens nerkowy i klirens całkowity dla gadodiamidu mają zbliżone wartości, co jest charakterystyczne dla substancji wydalanych wyłącznie drogą przesączania kłębuszkowego. Wartości tych klirensów są podobne do klirensu innych substancji wydalanych pierwotnie przez filtracją kłębuszkową.7

Liniowość kinetyki eliminacji

Po podaniu dawek w zakresie 0,1-0,3 mmol/kg masy ciała, kinetyka gadodiamidu wykazuje charakter liniowy. Oznacza to, że procesy farmakokinetyczne nie ulegają wysyceniu w tym zakresie dawkowania, a stężenie leku w osoczu jest proporcjonalne do podanej dawki.8

Metabolizm

W badaniach farmakokinetycznych nie wykryto metabolitów gadodiamidu, co wskazuje na brak istotnego metabolizmu tej substancji w organizmie.9

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

U chorych z zaburzoną czynnością nerek (GRF < 30 ml/min) czas połowicznej eliminacji gadodiamidu może być znacząco wydłużony. Wydłużenie to jest odwrotnie proporcjonalne do wartości współczynnika przesączania kłębuszkowego (GRF). Należy to uwzględnić przy planowaniu podania leku pacjentom z niewydolnością nerek.10

Właściwości fizykochemiczne wpływające na farmakokinetykę

Omniscan posiada specyficzne właściwości fizykochemiczne, które wpływają na jego zachowanie w organizmie:

Parametr Wartość
Osmolalność w temp. 37°C 780 mOsmol/kg
Lepkość w temp. 20°C 2,8 mPa·s
Lepkość w temp. 37°C 1,9 mPa·s
Gęstość w temp. 20°C 1,15 kg/l
Relaksacyjność molarna r1 przy 20 MHz i 37°C 3,9 mM-1·s-1
Relaksacyjność molarna r1 przy 10 MHz i 37°C 4,6 mM-1·s-1
Relaksacyjność molarna r2 przy 10 MHz i 37°C 5,1 mM-1·s-1
Odczyn pH 6,0 – 7,0

Powyższe właściwości fizykochemiczne, w tym niska lepkość w temperaturze ciała, korzystne wartości relaksacyjności molarnej oraz osmolalność wpływają na zachowanie się preparatu w organizmie po podaniu dożylnym.11

Gadodiamid charakteryzuje się wysoką rozpuszczalnością w wodzie, co również ma istotny wpływ na jego właściwości farmakokinetyczne i bezpieczeństwo stosowania.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl