Leki w grupie
„środki kontrastowe do rezonansu magnetycznego”
Środki kontrastowe do rezonansu magnetycznego (MRI) to substancje stosowane w celu poprawy jakości i kontrastu obrazowania. Działają one poprzez zmianę lokalnych właściwości magnetycznych tkanek, głównie przez skrócenie czasów relaksacji T1 i T2, co pozwala na lepsze uwidocznienie zmian patologicznych. Większość środków kontrastowych do MRI opiera się na związkach gadolinu, które są paramagnetyczne i znacząco zwiększają intensywność sygnału w sekwencjach T1-zależnych.
Główne grupy środków kontrastowych do MRI to środki oparte na gadolinie (najbardziej rozpowszechnione) oraz środki oparte na tlenku żelaza (rzadziej stosowane). Wśród preparatów gadolinowych wyróżniamy związki liniowe (mniej stabilne) i makrocykliczne (bardziej stabilne), które mogą być jonowe lub niejonowe.
Do najczęściej stosowanych środków kontrastowych opartych na gadolinie należą: gadoterydol (ProHance), gadobutrol (Gadovist), kwas gadoterowy (Dotarem), gadodiamid (Omniscan), gadowersetamid (OptiMARK) i kwas gadopentetowy (Magnevist). Z kolei środki kontrastowe oparte na tlenku żelaza to ferumoksytol (Feraheme) i ferukarbotran (Resovist).
Największe zalety stosowania środków kontrastowych do MRI obejmują znaczącą poprawę wykrywalności zmian patologicznych, lepsze odróżnienie zmian łagodnych od złośliwych, możliwość oceny perfuzji narządów oraz dokładniejszą charakterystykę guzów. Kontrasty pozwalają również na lepszą wizualizację naczyń krwionośnych i ocenę funkcji narządów, co jest kluczowe w diagnostyce wielu schorzeń, szczególnie nowotworowych i zapalnych.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem środków kontrastowych do MRI to przede wszystkim ryzyko reakcji alergicznych (rzadziej niż w przypadku kontrastów jodowych do TK) oraz nefrotoksyczność. Szczególnie istotnym powikłaniem jest nerkopochodne włóknienie układowe (NSF), występujące głównie u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Nowsze badania wskazują również na możliwość odkładania się gadolinu w tkankach, zwłaszcza w mózgu, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje niejasne. Z tego powodu preparaty makrocykliczne są obecnie preferowane jako bezpieczniejsze od liniowych.
W zależności od właściwości fizykochemicznych i dystrybucji w organizmie, środki kontrastowe do MRI dzieli się na zewnątrzkomórkowe (najczęściej stosowane), wewnątrznaczyniowe (blood pool agents), specyficzne dla określonych narządów (np. wątroby) oraz celowane molekularnie. Istnieją również specjalistyczne środki kontrastowe do badania przewodu pokarmowego, takie jak doustne roztwory zawierające mangan lub ferryty.
Lista leków w tej grupie
-
Clariscan – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Produkt leczniczy zawiera kwas gadoterowy w postaci soli megluminowej, który jest kompleksem gadolinu i kwasu DOTA. Jest to roztwór do wstrzykiwań stosowany jako środek kontrastowy w badaniach rezonansu magnetycznego (MRI). Wykorzystywany jest do polepszenia jakości obrazów diagnostycznych, szczególnie w przypadku zmian patologicznych w mózgu, kręgosłupie oraz innych tkankach. Stosuje się go również w angiografii MR u dorosłych do oceny zwężeń i zmian w tętnicach poza wieńcowymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cyclolux multidose – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli z megluminą jako substancję czynną. Preparat stosowany jest jako środek kontrastowy w badaniach rezonansu magnetycznego (MRI) dla lepszego zobrazowania różnych narządów i tkanek, takich jak mózg, kręgosłup, wątroba, nerki czy układ mięśniowo-szkieletowy. Wskazany jest zarówno dla dorosłych, jak i dzieci, w przypadku diagnozowania zmian patologicznych oraz zwężeń tętnic innych niż wieńcowe. Produkty tego typu stosuje się wyłącznie, gdy informacje diagnostyczne nie mogą zostać uzyskane z MRI bez kontrastu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Gadoteric Acid Farmak – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający kwas gadoterynowy w postaci gadoterynianu megluminy. Substancja ta służy do wzmacniania kontrastu podczas badania rezonansem magnetycznym (MRI). Stosuje się go w diagnostyce różnych schorzeń, takich jak guzy, wypadnięcie krążka międzykręgowego oraz choroby zakaźne. Preparat umożliwia obrazowanie mózgu, kręgosłupa, a także wielu narządów wewnętrznych oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
Wskazania do stosowania- angiografia
- choroba zakaźna kręgosłupa
- choroba zakaźna mózgu
- choroba zakaźna otaczających tkanek
- wizualizacja zmian patologicznych w jajniku
- wizualizacja zmian patologicznych w macicy
- wizualizacja zmian patologicznych w narządach klatki piersiowej
- wizualizacja zmian patologicznych w nerkach
- wizualizacja zmian patologicznych w sercu
- wizualizacja zmian patologicznych w trzustce
- wizualizacja zmian patologicznych w układzie mięśniowo-szkieletowym
- wizualizacja zmian patologicznych w wątrobie
- wykrycie guza kręgosłupa
- wykrycie guza mózgu
- wykrycie guza otaczających tkanek
- wypadnięcie krążka międzykręgowego
- wzmocnienie kontrastu w rezonansie magnetycznym
Substancja czynna -
ProHance – Roztwór do wstrzykiwań – 279,3 mg/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający gadoteridol, stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce obrazowej metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Używa się go do uwidocznienia zmian patologicznych w mózgu, rdzeniu kręgowym oraz innych tkankach miękkich i narządach. Pomaga poprawić jakość obrazu i wykryć uszkodzenia bariery krew-mózg oraz nieprawidłowe unaczynienia. Lek stosuje się wyłącznie wtedy, gdy niezbędne są dokładne informacje diagnostyczne, których nie można uzyskać bez środków kontrastowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cyclolux – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Produkt leczniczy to roztwór do wstrzykiwań zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli z megluminą jako substancji czynnej. Stosowany jest jako środek kontrastowy podczas badania rezonansu magnetycznego (MRI), aby poprawić jakość obrazowania. Wskazany jest do diagnostyki zmian patologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym oraz w wielu narządach i układach całego ciała. U dorosłych może być również używany podczas angiografii MR do oceny zmian i zwężeń w tętnicach innych niż wieńcowe.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Omniscan – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Jest to roztwór do wstrzykiwań zawierający gadodiamid – paramagnetyczny środek kontrastowy. Stosuje się go do diagnostyki metodą rezonansu magnetycznego (NMR) różnych części ciała, takich jak głowa, rdzeń kręgowy, serce, nerki czy układ mięśniowo-szkieletowy. Preparat ułatwia obrazowanie nieprawidłowości i zmian w tkankach oraz wspomaga diagnozowanie choroby wieńcowej serca. Roztwór jest przezroczysty, bezbarwny lub lekko żółtawy i przeznaczony wyłącznie do podawania dożylnego.
Wskazania do stosowania- angiografia
- diagnostyka choroby wieńcowej serca
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego brzucha
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego całego ciała
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego czaszki
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego gruczołu krokowego
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego kończyn
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego miednicy
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego naczyń krwionośnych
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego nerek
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego obszaru głowy i szyi
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego pęcherza moczowego
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego piersi
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego przestrzeni piersiowej
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego przestrzeni pozaotrzewnowej
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego rdzenia kręgowego
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego serca
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego trzustki
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego układu mięśniowo-szkieletowego
- diagnostyka metodą rezonansu magnetycznego wątroby
Substancja czynnaKategoria leku -
Dotagraf multidose – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej. Stosuje się go jako środek kontrastowy w diagnostyce metodą rezonansu magnetycznego (MRI) w celu poprawy widoczności i różnicowania obrazów. Wskazany jest do badania ośrodkowego układu nerwowego, całego ciała oraz angiografii MR u dorosłych i dzieci od 0 do 18 lat. Preparat używany jest wyłącznie wtedy, gdy konieczne są dokładniejsze informacje diagnostyczne, których nie można uzyskać bez kontrastu.
Wskazania do stosowania- diagnostyka ośrodkowego układu nerwowego
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie kręgosłupa
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie miednicy
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie mózgowia
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie nerek
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie piersi
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie płuc
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie serca
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tętnic innych niż wieńcowe
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tkanek otaczających ośrodkowy układ nerwowy
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie trzustki
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie wątroby
- diagnostyka zwężeń w tętnicach innych niż wieńcowe
Substancja czynnaKategoria leku -
Gadovist 1,0 – Roztwór do wstrzykiwań – 604,72 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera gadobutrol jako substancję czynną w stężeniu 1,0 mmol/ml. Jest to przezroczysty roztwór do wstrzykiwań, stosowany głównie jako środek kontrastowy w badaniach metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Wykorzystywany jest do wzmocnienia kontrastu w diagnostyce różnych części ciała, w tym mózgu, rdzenia kręgowego, narządów wewnętrznych oraz układu mięśniowo-szkieletowego. Preparat służy do precyzyjnego obrazowania zmian patologicznych i jest stosowany, gdy standardowe badanie MRI bez kontrastu nie dostarcza wystarczających informacji.
Wskazania do stosowania- diagnostyka
- ocena perfuzji mięśnia sercowego w warunkach obciążenia farmakologicznego
- ocena żywotności mięśnia sercowego
- wzmocnienie kontrastowe w angiografii przy użyciu rezonansu magnetycznego
- wzmocnienie kontrastowe w badaniu metodą rezonansu magnetycznego całego ciała
- wzmocnienie kontrastowe w badaniu metodą rezonansu magnetycznego głowy i rdzenia kręgowego
Substancja czynna -
Dotagraf – Roztwór do wstrzykiwań – 0,5 mmol/ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej. Stosuje się go jako środek kontrastowy podczas rezonansu magnetycznego (MRI) w celu poprawy jakości obrazów diagnostycznych. Używany jest w diagnostyce zmian patologicznych ośrodkowego układu nerwowego, narządów wewnętrznych oraz układu mięśniowo-szkieletowego u osób w różnym wieku. Wskazany jest także do angiografii MR w celu wykrywania zwężeń tętnic niezwiązanych z wieńcowymi.
Wskazania do stosowania- diagnostyka ośrodkowego układu nerwowego
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie kręgosłupa
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie miednicy
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie mózgowia
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie nerek
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie piersi
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie płuc
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie serca
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tętnic innych niż wieńcowe
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tkanek otaczających ośrodkowy układ nerwowy
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie trzustki
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego
- diagnostyka zmian patologicznych w obrębie wątroby
Substancja czynnaKategoria leku