diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tętnic innych niż wieńcowe
Wskazanie

Diagnostyka zmian patologicznych w obrębie tętnic innych niż wieńcowe obejmuje wykrywanie szeregu schorzeń naczyniowych występujących poza układem krążenia wieńcowego. Do najczęstszych patologii należą miażdżyca tętnic obwodowych, tętniaki, zwężenia, rozwarstwienia oraz anomalie rozwojowe. Zmiany te mogą dotyczyć tętnic szyjnych, kręgowych, nerkowych, biodrowych, udowych oraz tętnic kończyn dolnych.

Diagnostyka rozpoczyna się od dokładnego wywiadu i badania fizykalnego, obejmującego ocenę tętna obwodowego, obecności szmerów naczyniowych oraz objawów niedokrwienia. W badaniach obrazowych kluczowe znaczenie ma ultrasonografia dopplerowska, która pozwala na nieinwazyjną ocenę przepływu krwi oraz morfologii ściany naczynia. Angiografia tomografii komputerowej (angio-CT) oraz angiografia rezonansu magnetycznego (angio-MR) umożliwiają dokładną wizualizację zmian strukturalnych naczyń. W przypadkach wymagających najdokładniejszej oceny stosuje się klasyczną angiografię subtrakcyjną.

W obrazowaniu tętnic obwodowych stosuje się środki kontrastowe, takie jak Omnipaque, Ultravist czy Visipaque. W przypadku przeciwwskazań do stosowania jodowych środków kontrastowych wykorzystuje się gadolinowe środki kontrastowe jak Gadovist czy Dotarem podczas badań MR. Do poprawy wizualizacji w badaniach ultrasonograficznych stosuje się preparaty jak SonoVue.

Największe trudności w diagnostyce zmian patologicznych tętnic obwodowych dotyczą pacjentów z przeciwwskazaniami do podania środków kontrastowych (niewydolność nerek, alergie), osób z wszczepialnymi urządzeniami medycznymi uniemożliwiającymi wykonanie MRI, oraz pacjentów z masywnym zwapnieniem tętnic utrudniającym ocenę światła naczynia. Dodatkowym wyzwaniem jest interpretacja wyników u osób z zaawansowanymi zmianami wielopoziomowymi oraz różnicowanie zmian istotnych hemodynamicznie od nieistotnych.

Leczenie zidentyfikowanych zmian patologicznych może obejmować terapię zachowawczą z użyciem leków przeciwpłytkowych (Acard, Polocard, Plavix, Clopidogrel Genoptim), statyn (Atoris, Roswera, Lipitor), oraz leków poprawiających przepływ obwodowy (Pentoxifylline, Trental, Polfilin). W przypadku istotnych zwężeń stosuje się metody inwazyjne – angioplastykę balonową z ewentualną implantacją stentu (stenty naczyniowe firmy Medtronic, Boston Scientific, Cook Medical) lub leczenie chirurgiczne (endarterektomię, pomostowanie, wszczepienie protez naczyniowych Goretex, Dacron).