torbiel tętniakowa kości
Torbiel tętniakowa kości (ang. aneurysmal bone cyst, ABC) to łagodna, ale lokalnie agresywna zmiana kostna charakteryzująca się obecnością wypełnionych krwią jam rozdzielonych przegrodami z tkanki łącznej. Mimo nazwy „torbiel”, nie jest to prawdziwa torbiel, ponieważ nie posiada nabłonka wyściełającego.
Patologia ta najczęściej występuje u pacjentów w wieku 10-20 lat, z nieznaczną przewagą u płci żeńskiej. Predylekcyjną lokalizacją są kości długie (zwłaszcza okolica kolana), kręgosłup oraz kości płaskie. Około 30% przypadków rozwija się wtórnie do innych zmian kostnych, takich jak guz olbrzymiokomórkowy kości, dysplazja włóknista czy chrzęstniak.
Klinicznie torbiel tętniakowa objawia się bólem, obrzękiem i niekiedy patologicznymi złamaniami. W badaniach obrazowych (RTG, TK, MRI) typowo prezentuje się jako ekscentryczna, ekspansywna zmiana powodująca rozdęcie kości z cienkimi przegrodami wewnątrz. W badaniu MR charakterystyczne jest występowanie poziomów płynu-płynu wewnątrz zmiany.
Leczenie torbieli tętniakowej kości obejmuje wyłyżeczkowanie zmiany z uzupełnieniem ubytku przeszczepem kostnym lub cementem, embolizację naczyń odżywiających zmianę, iniekcje sterydów lub kalcytoniny. W przypadkach nawracających można zastosować krioterapię lub resekcję en bloc. Ryzyko wznowy po leczeniu wynosi około 10-30%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ameloblastoma – Diagnostyka i diagnoza
Ameloblastoma to rzadki, łagodny, lecz miejscowo agresywny guz odontogenny, stanowiący około 1% wszystkich guzów szczęki i 11-13% guzów odontogennych. Najczęściej lokalizuje się w tylnej części żuchwy (około 80% przypadków), manifestując się jako wolno rosnący, bezbolesny guz, często wykrywany dopiero w zaawansowanym stadium. Diagnostyka opiera się na badaniach klinicznych, obrazowych (RTG, TK, MRI) oraz histopatologicznych, z wykorzystaniem biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) o czułości 86,6% i swoistości 100%. Obraz radiologiczny może przyjmować formę wielokomorową („bańka mydlana”) lub jednokomorową, a nowoczesne metody, takie jak CBCT, oferują czułość 77,33% i swoistość 90%. Kluczowe jest różnicowanie ameloblastoma z innymi zmianami, zwłaszcza rogowaciejącą torbielą zębopochodną, co wspomagają zaawansowane techniki obrazowania i algorytmy oparte na sieciach neuronowych (dokładność 90,36%, AUC=0,946).
ameloblastoma, ameloblastoma konwencjonalny, badanie histopatologiczne, biopsja, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja incyzyjna, dabrafenib, dysplazja włóknista, guz odontogenny, kostniakomięsak, mutacja genu, rak ameloblastyczny, rezonans magnetyczny, rogowaciejąca torbiel zębopochodna, sieć neuronowa konwolucyjna, śluzak zębopochodny, stożkowa tomografia komputerowa, terapia molekularna, tomografia komputerowa, torbiel tętniakowa kości, torbiel zawiązkowa, trametynib, wemurafenib, ząb trzonowy, zdjęcie pantomograficzne