Leksykon wskazań
na literę „D”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „D”, strona 1 z 7

  • dławica piersiowa

    Dławica piersiowa (angina pectoris) to zespół objawów charakteryzujących się bólem lub dyskomfortem w klatce piersiowej, zwykle wywołanym przez niedokrwienie mięśnia sercowego bez martwicy komórek. Ból najczęściej opisywany jest jako ucisk, ściskanie lub pieczenie zlokalizowane za mostkiem, z możliwym promieniowaniem do lewego ramienia, szyi, żuchwy lub pleców. Dławica typowo pojawia się podczas wysiłku fizycznego, stresu emocjonalnego, po obfitym posiłku lub ekspozycji na zimno, a ustępuje po odpoczynku lub zażyciu nitrogliceryny.

  • dyslipidemia mieszana

    Dyslipidemia mieszana to zaburzenie gospodarki lipidowej charakteryzujące się jednoczesnym podwyższeniem stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (tzw. „złego cholesterolu”) oraz trójglicerydów, przy obniżonym stężeniu cholesterolu HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”). Jest to jedna z najczęstszych postaci dyslipidemii, występująca często u pacjentów z otyłością, cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym oraz chorobami wątroby.

  • dur brzuszny

    Dur brzuszny (tyfus brzuszny, typhus abdominalis) to ostra choroba zakaźna wywołana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi). Zakażenie następuje drogą pokarmową, poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. Po okresie inkubacji trwającym od 1 do 3 tygodni, pojawiają się objawy ogólnoustrojowe: gorączka stopniowo narastająca do 40°C, bóle głowy, brzucha, osłabienie, możliwa jest również biegunka lub zaparcia. Charakterystycznym objawem są różowe wykwity (roseola) na skórze brzucha i klatki piersiowej.

  • duży epizod depresyjny

    Duży epizod depresyjny (ang. Major Depressive Episode) to stan kliniczny charakteryzujący się utrzymującym się przez co najmniej 2 tygodnie obniżeniem nastroju, anhedonią (utratą zdolności odczuwania przyjemności), zaburzeniami snu, apetytu, koncentracji oraz poczuciem beznadziejności i myślami samobójczymi. Występuje jako główny objaw zaburzenia depresyjnego nawracającego lub jako pojedynczy epizod. Do rozpoznania wymagane jest stwierdzenie minimum pięciu objawów, w tym koniecznie obniżonego nastroju lub anhedonii.

  • drożdżakowe zapalenie żołędzi

    Drożdżakowe zapalenie żołędzi (balanitis candidiaca) to infekcja grzybicza obejmująca żołądź prącia, wywoływana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, szczególnie Candida albicans. Infekcja ta charakteryzuje się zaczerwienieniem, obrzękiem, swędzeniem i pieczeniem żołędzi oraz ewentualnie wewnętrznej blaszki napletka. Na powierzchni żołędzi mogą pojawić się białawe naloty, a w cięższych przypadkach bolesne pęknięcia i nadżerki.

  • dna moczanowa

    Dna moczanowa (artretyzm, podagra) to przewlekła choroba zapalna stawów, spowodowana odkładaniem się kryształów moczanu sodu w tkankach stawowych i okołostawowych. Schorzenie to występuje w wyniku zwiększonego stężenia kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia), co może być spowodowane nadmierną produkcją kwasu moczowego lub jego nieprawidłowym wydalaniem przez nerki.

  • dur rzekomy

    Dur rzekomy (łac. paratyphus) jest ostrą chorobą zakaźną przewodu pokarmowego wywoływaną przez bakterie z rodzaju Salmonella (najczęściej Salmonella paratyphi A, B lub C). Objawy kliniczne są zbliżone do duru brzusznego, ale zwykle przebiegają łagodniej. Choroba charakteryzuje się gorączką, bólami głowy, brakiem apetytu, wymiotami, bólami brzucha oraz biegunką, która może być krwista. W cięższych przypadkach mogą wystąpić powikłania, takie jak zapalenie otrzewnej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy posocznica.

  • drożdżyca pochwy

    Drożdżyca pochwy, inaczej kandydoza pochwy, to jedna z najczęstszych infekcji intymnych u kobiet, wywoływana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, a w szczególności Candida albicans. Zakażenie to dotyka około 75% kobiet przynajmniej raz w życiu, a u około 5-8% dochodzi do nawrotów.

  • duże zaburzenie depresyjne

    Duże zaburzenie depresyjne (MDD) to poważna choroba psychiczna charakteryzująca się uporczywym obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i przyjemności (anhedonią), zaburzeniami snu, apetytu oraz koncentracji. Występuje gdy objawy utrzymują się przez co najmniej dwa tygodnie i znacząco upośledzają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Choroba ta dotyka około 5-10% populacji ogólnej, częściej kobiety niż mężczyzn.

  • drożdżakowe zakażenie błon śluzowych

    Drożdżakowe zakażenie błon śluzowych to infekcja wywołana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Zakażenie to może dotyczyć różnych lokalizacji: jamy ustnej (kandydoza jamy ustnej, pleśniawki), gardła (kandydoza gardła), przełyku (kandydoza przełyku), pochwy (drożdżyca pochwy), a także skóry czy paznokci. Zakażenia te występują często u osób z obniżoną odpornością, cukrzycą, po antybiotykoterapii, u osób stosujących glikokortykosteroidy wziewne czy systemowe oraz u pacjentów z HIV/AIDS.

  • diagnostyka tarczycy

    Diagnostyka tarczycy obejmuje szereg badań laboratoryjnych i obrazowych, które mają na celu ocenę funkcji i struktury gruczołu tarczowego. Podstawową diagnostykę rozpoczyna się od oznaczenia stężenia TSH (tyreotropiny), które jest najczulszym wskaźnikiem czynności tarczycy. W przypadku nieprawidłowego wyniku TSH, uzupełnia się diagnostykę o oznaczenie wolnych hormonów tarczycy: fT4 (wolna tyroksyna) i niekiedy fT3 (wolna trijodotyronina).

  • duży epizod depresji

    Duży epizod depresji (epizod depresji ciężkiej) to poważne zaburzenie psychiczne charakteryzujące się utrzymującym się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonią), a także zmniejszeniem energii, które prowadzi do znacznego ograniczenia aktywności przez okres co najmniej dwóch tygodni. Pacjenci często zgłaszają zaburzenia snu, problemy z koncentracją, poczucie winy, niską samoocenę oraz myśli samobójcze.

  • depresja

    Depresja to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się utrzymującym się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonia), a także zmniejszeniem energii prowadzącym do zwiększonej męczliwości i ograniczenia aktywności. Występuje ona z różnym nasileniem – od łagodnych stanów subdepresyjnych po ciężkie epizody depresyjne z objawami psychotycznymi. Często towarzyszą jej zaburzenia snu, apetytu, koncentracji uwagi oraz myśli samobójcze.

  • doustna antykoncepcja

    Doustna antykoncepcja to jedna z najpopularniejszych metod zapobiegania ciąży, polegająca na stosowaniu tabletek hormonalnych zawierających estrogeny i/lub progestagen. Głównym mechanizmem działania jest hamowanie owulacji, zagęszczanie śluzu szyjkowego utrudniającego penetrację plemników oraz zmiany w endometrium uniemożliwiające implantację zarodka. Skuteczność metody przy prawidłowym stosowaniu wynosi 99%.

  • dławica Prinzmetala

    Dławica Prinzmetala, znana również jako naczynioskurczowa dławica piersiowa, to rzadka forma dławicy piersiowej charakteryzująca się przemijającymi skurczami tętnic wieńcowych. W przeciwieństwie do klasycznej dławicy, która występuje podczas wysiłku, dławica Prinzmetala pojawia się typowo w spoczynku, często w nocy lub wczesnym rankiem. Charakterystyczne jest uniesienie odcinka ST w zapisie EKG podczas epizodu bólu, które ustępuje samoistnie.

  • drobnokomórkowy rak płuca

    Drobnokomórkowy rak płuca (SCLC) stanowi około 15% wszystkich nowotworów płuca i charakteryzuje się szczególnie agresywnym przebiegiem z wczesnym rozsiewem. Nowotwór ten wykazuje silny związek z paleniem tytoniu, które jest czynnikiem ryzyka u ponad 95% pacjentów. SCLC zazwyczaj rozwija się w centralnych częściach płuc i często daje objawy dopiero w zaawansowanym stadium, takie jak kaszel, duszność, krwioplucie, zespół żyły głównej górnej czy zespoły paranowotworowe.

  • dezynfekcja skóry

    Dezynfekcja skóry to proces eliminacji lub redukcji liczby drobnoustrojów na powierzchni skóry przy użyciu środków przeciwdrobnoustrojowych. Jest to kluczowy element przygotowania pacjenta do zabiegów chirurgicznych, inwazyjnych procedur diagnostycznych czy terapeutycznych, a także rutynowa praktyka w zapobieganiu zakażeniom.

  • drożdżakowe zakażenie błony śluzowej

    Drożdżakowe zakażenie błony śluzowej (kandydoza błon śluzowych) to schorzenie wywołane przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Zakażenie może dotyczyć różnych lokalizacji: jamy ustnej (pleśniawki), przełyku, pochwy i sromu, a także fałdów skórnych. Najczęściej występuje u osób z obniżoną odpornością, diabetyków, pacjentów przyjmujących antybiotyki, glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, a także u osób z HIV/AIDS.

  • drobnokomórkowy rak płuc

    Drobnokomórkowy rak płuc (SCLC – Small Cell Lung Cancer) jest agresywną postacią raka płuc, stanowiącą około 15% wszystkich przypadków nowotworów płuc. Charakteryzuje się szybkim wzrostem i wczesnym rozprzestrzenianiem się do innych części organizmu. Najczęściej występuje u osób z historią palenia tytoniu, a objawy mogą obejmować kaszel, duszność, krwioplucie, ból w klatce piersiowej oraz objawy ogólnoustrojowe jak utrata wagi i zmęczenie.

  • duży odczyn po ukąszeniu owada

    Duży odczyn po ukąszeniu owada to miejscowa reakcja alergiczna, która charakteryzuje się znacznym obrzękiem, zaczerwienieniem i bólem w miejscu ukąszenia. Objawy te mogą utrzymywać się od kilku godzin do kilku dni i mogą rozprzestrzeniać się na obszar większy niż 10 cm. Najczęściej występuje po ukąszeniach owadów błonkoskrzydłych, takich jak pszczoły, osy czy szerszenie, ale może być również spowodowany przez ukąszenia komarów, meszek lub innych owadów.

  • duże zdarzenie sercowo-naczyniowe

    Duże zdarzenie sercowo-naczyniowe (Major Adverse Cardiovascular Event, MACE) to termin używany w kardiologii do opisania poważnych incydentów związanych z układem sercowo-naczyniowym. Obejmuje ono zawał serca, udar mózgu, konieczność wykonania pilnej rewaskularyzacji wieńcowej lub zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych. MACE często stosuje się jako złożony punkt końcowy w badaniach klinicznych dotyczących skuteczności leków kardiologicznych.

  • drżenie samoistne

    Drżenie samoistne (łac. tremor essentialis) to najczęstsza postać drżenia patologicznego, charakteryzująca się niezamierzonymi, rytmicznymi oscylacjami części ciała, najczęściej kończyn górnych. W przeciwieństwie do choroby Parkinsona, drżenie to występuje głównie podczas wykonywania ruchów (drżenie kinetyczne), a nie w spoczynku. Częstość występowania wzrasta z wiekiem, dotykając nawet 5% osób powyżej 65. roku życia, chociaż może pojawić się w każdym wieku.

  • dezynfekcja jamy ustnej

    Dezynfekcja jamy ustnej to procedura mająca na celu redukcję liczby drobnoustrojów i zapobieganie zakażeniom w obrębie jamy ustnej. Jest stosowana zarówno w profilaktyce, jak i w leczeniu chorób przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, a także przed i po zabiegach stomatologicznych. Skuteczna dezynfekcja jamy ustnej pomaga w kontroli płytki nazębnej, zmniejszeniu stanu zapalnego dziąseł oraz eliminacji patogenów odpowiedzialnych za infekcje.

  • dezynfekcja skóry przed zabiegiem niechirurgicznym

    Dezynfekcja skóry przed zabiegiem niechirurgicznym to proces eliminacji mikroorganizmów na powierzchni skóry pacjenta, który jest niezbędny przed wykonaniem procedur takich jak iniekcje, kaniulacje, biopsje czy mniejsze interwencje diagnostyczno-terapeutyczne. Celem dezynfekcji jest redukcja liczby drobnoustrojów na skórze, co minimalizuje ryzyko zakażeń związanych z naruszeniem ciągłości skóry.

  • dusznica bolesna stabilna

    Dusznica bolesna stabilna (stabilna choroba wieńcowa) to przewlekła postać choroby niedokrwiennej serca charakteryzująca się występowaniem typowych bólów zamostkowych (stenokardialnych), które pojawiają się przewidywalnie podczas wysiłku fizycznego, stresu lub po obfitym posiłku, a ustępują po odpoczynku lub przyjęciu nitrogliceryny. Przyczyną jest zwężenie tętnic wieńcowych, najczęściej na tle miażdżycy, co prowadzi do niedostatecznego zaopatrzenia mięśnia sercowego w tlen podczas zwiększonego zapotrzebowania.

  • dermatozy ciążowe

    Dermatozy ciążowe to grupa chorób skórnych, które występują wyłącznie podczas ciąży lub w okresie poporodowym i ustępują po jej zakończeniu. Do najczęstszych dermatoz ciążowych zaliczamy: świąd ciężarnych, polimorficzną wysypkę ciężarnych, pemfigoid ciążowy oraz atopowe zapalenie skóry ciężarnych. Schorzenia te dotykają około 5-10% kobiet w ciąży i mogą się manifestować różnorodnymi objawami skórnymi, takimi jak świąd, wysypka, pęcherze czy rumień.

  • dermatozy pęcherzowe

    Dermatozy pęcherzowe to grupa chorób autoimmunologicznych skóry, charakteryzujących się powstawaniem pęcherzy i pęcherzyków na skórze oraz błonach śluzowych. Do najczęstszych dermatoz pęcherzowych należą pęcherzyca zwykła, pęcherzyca liściasta, pemfigoid pęcherzowy, linijna IgA dermatoza pęcherzowa oraz pęcherzowe oddzielanie się naskórka. Ich wspólną cechą jest tworzenie przeciwciał skierowanych przeciwko białkom odpowiedzialnym za adhezję komórek naskórka.

  • dziedziczne tętnicze nadciśnienie płucne

    Dziedziczne tętnicze nadciśnienie płucne (HTAP, ang. Hereditary Pulmonary Arterial Hypertension) to rzadka, genetycznie uwarunkowana postać nadciśnienia płucnego, charakteryzująca się podwyższonym ciśnieniem w tętnicach płucnych przy braku innych przyczyn nadciśnienia płucnego. Najczęściej związane jest z mutacjami w genie BMPR2 (receptor typu 2 białka morfogenetycznego kości), które występują u około 75% pacjentów z rodzinnym HTAP i około 25% przypadków sporadycznych.

  • dziedziczny obrzęk naczynioruchowy

    Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy (hereditary angioedema, HAE) to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się nawracającymi epizodami obrzęku tkanek miękkich, który może obejmować twarz, kończyny, jelita oraz górne drogi oddechowe. HAE jest spowodowany niedoborem lub dysfunkcją inhibitora C1 esterazy, co prowadzi do niekontrolowanej aktywacji układu dopełniacza i kininowego oraz nadprodukcji bradykininy odpowiedzialnej za zwiększoną przepuszczalność naczyń.

  • drożdżakowe zakażenie błon śluzowych jamy ustnej

    Drożdżakowe zakażenie błon śluzowych jamy ustnej, znane również jako kandydoza jamy ustnej lub pleśniawki, jest zakażeniem grzybiczym wywołanym przez drożdżaki z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Charakteryzuje się obecnością białawych, kremowych nalotów na błonie śluzowej jamy ustnej, języka, dziąseł lub podniebienia. Zakażenie to może być bolesne i utrudniać jedzenie oraz połykanie.

  • drożdżakowe zakażenie błon śluzowych przełyku

    Drożdżakowe zakażenie błon śluzowych przełyku, nazywane również kandydozą przełyku, jest grzybiczym zakażeniem wywoływanym najczęściej przez Candida albicans. Schorzenie to występuje głównie u osób z obniżoną odpornością, takich jak pacjenci z HIV/AIDS, chorzy na nowotwory poddawani chemioterapii, biorcy przeszczepów organów, osoby leczone immunosupresyjnie, a także pacjenci z niekontrolowaną cukrzycą. Może również wystąpić u osób długotrwale leczonych antybiotykami, stosujących kortykosteroidy oraz u pacjentów z zaburzeniami motoryki przełyku.

  • drożdżakowe zakażenie błon śluzowych gardła

    Drożdżakowe zakażenie błon śluzowych gardła (faryngitis mycotica) to stan chorobowy wywołany nadmiernym namnażaniem się grzybów z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans, na błonie śluzowej gardła. Zakażenie to występuje zwykle u osób z obniżoną odpornością, pacjentów stosujących długotrwałą antybiotykoterapię, chorych na cukrzycę, nosicieli HIV, a także u osób używających wziewnych glikokortykosteroidów oraz u pacjentów po radioterapii obszaru głowy i szyi.

  • drożdżyca

    Drożdżyca (kandydoza) to zakażenie wywoływane przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej przez Candida albicans. Może dotyczyć różnych okolic ciała, w tym błon śluzowych jamy ustnej, gardła, przełyku, przewodu pokarmowego, dróg moczowo-płciowych oraz skóry. Zakażenie występuje często u osób z obniżoną odpornością, cukrzycą, po antybiotykoterapii, u kobiet w ciąży, osób starszych oraz pacjentów poddawanych terapii immunosupresyjnej.

  • doustna antykoncepcja hormonalna

    Doustna antykoncepcja hormonalna to jedna z najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Jest to forma kontroli płodności polegająca na przyjmowaniu przez kobietę tabletek zawierających syntetyczne hormony (estrogeny i progestagen lub sam progestagen), które zapobiegają owulacji, zagęszczają śluz szyjkowy utrudniający penetrację plemników oraz zmieniają błonę śluzową macicy, co utrudnia implantację zarodka.

  • dusznica bolesna naczynioskurczowa

    Dusznica bolesna naczynioskurczowa, znana również jako dusznica Prinzmetala, to szczególna postać choroby niedokrwiennej serca, charakteryzująca się bólem w klatce piersiowej spowodowanym skurczem tętnic wieńcowych, a nie ich zwężeniem miażdżycowym. Występuje głównie w spoczynku, często w nocy lub wczesnym rankiem, i dotyka często młodszych pacjentów, zwłaszcza kobiety, w porównaniu do klasycznej dusznicy bolesnej.

  • dusznica bolesna niestabilna

    Dusznica bolesna niestabilna (niestabilna choroba wieńcowa) to ostry zespół wieńcowy charakteryzujący się nasileniem dolegliwości dławicowych występujących w spoczynku lub przy niewielkim wysiłku. Jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia wymagającym pilnej diagnostyki i leczenia. Objawia się bólem zamostkowym, często promieniującym do lewego barku, żuchwy czy pleców, pojawiającym się z coraz mniejszą prowokacją lub spontanicznie, trwającym dłużej i słabiej reagującym na nitraty niż w stabilnej chorobie wieńcowej.

  • dyskineza dróg żółciowych

    Dyskineza dróg żółciowych to zaburzenie czynnościowe polegające na nieprawidłowej kurczliwości i napięciu mięśni gładkich dróg żółciowych, co prowadzi do utrudnionego przepływu żółci. Występuje jako hipermotoryczna (z nadmiernym skurczem zwieracza Oddiego) lub hipomotoryczna (ze zmniejszoną kurczliwością pęcherzyka żółciowego). Dotyczy najczęściej kobiet w średnim wieku, szczególnie po cholecystektomii.

  • dolegliwości bólowe związane z przeziębieniem

    Dolegliwości bólowe związane z przeziębieniem to jeden z najbardziej powszechnych problemów, z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarzy, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym. Typowe objawy to bóle mięśniowe, bóle głowy, bóle gardła oraz ogólne uczucie rozbicia. Są one wynikiem odpowiedzi immunologicznej organizmu na infekcję wirusową, która powoduje uwalnianie cytokin prozapalnych, zwiększających wrażliwość receptorów bólowych.

  • dusznica bolesna

    Dusznica bolesna (angina pectoris) to zespół objawów klinicznych charakteryzujący się nawracającym bólem, uciskiem lub dyskomfortem w klatce piersiowej, spowodowany niedokrwieniem mięśnia sercowego. Występuje najczęściej podczas wysiłku fizycznego, silnych emocji, po obfitym posiłku lub w niskich temperaturach. Ból zwykle ustępuje po zaprzestaniu wysiłku lub po podaniu nitrogliceryny. Jest to manifestacja choroby wieńcowej, spowodowanej zwężeniem tętnic wieńcowych, najczęściej na tle miażdżycy.

  • dostarczanie aminokwasów

    Dostarczanie aminokwasów jest wskazaniem medycznym stosowanym w przypadku pacjentów, u których występują zaburzenia odżywiania, niedożywienie białkowo-energetyczne lub stany chorobowe uniemożliwiające prawidłowe przyswajanie aminokwasów z pożywienia. Aminokwasy stanowią podstawowe elementy budulcowe białek, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym regeneracji tkanek, syntezy enzymów i hormonów oraz prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.

  • dostarczanie niezbędnych kwasów tłuszczowych

    Dostarczanie niezbędnych kwasów tłuszczowych (NNKT) to procedura medyczna stosowana w przypadkach niedoboru kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, których organizm nie jest w stanie sam syntetyzować. Wskazanie to występuje najczęściej u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania, w długotrwałym żywieniu pozajelitowym, w przypadkach niedożywienia, mukowiscydozy, a także po rozległych operacjach jelita cienkiego.

  • dostarczanie energii

    Dostarczanie energii w kontekście medycznym odnosi się do zapewnienia organizmowi odpowiedniej ilości kalorii i składników odżywczych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Wskazanie to jest szczególnie istotne u pacjentów z niedożywieniem, w stanach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego (np. po urazach, operacjach, oparzeniach), a także u osób, które nie mogą przyjmować pokarmów drogą doustną.

  • depresja przebiegająca z lękiem

    Depresja przebiegająca z lękiem to szczególny podtyp zaburzenia depresyjnego, w którym oprócz typowych objawów depresji, takich jak obniżony nastrój, anhedonia czy utrata energii, pacjent doświadcza również nasilonych objawów lękowych. Współwystępowanie lęku i depresji znacząco pogarsza jakość życia chorych, zwiększa ryzyko samobójstwa oraz utrudnia skuteczne leczenie. Objawy lękowe mogą manifestować się jako stały niepokój, napięcie, zamartwianie się, ataki paniki, lęk społeczny lub różne objawy somatyczne.

  • drgawki gorączkowe

    Drgawki gorączkowe to rodzaj napadów drgawkowych występujących u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, towarzyszący szybkiemu wzrostowi temperatury ciała, zazwyczaj powyżej 38°C. Stanowią one najczęstszą przyczynę drgawek w okresie dzieciństwa, dotykając około 2-5% dzieci. Drgawki gorączkowe dzieli się na proste (trwające krócej niż 15 minut, uogólnione, bez powtórzeń w ciągu 24 godzin) oraz złożone (trwające dłużej, ogniskowe lub powtarzające się w ciągu 24 godzin).

  • dysfunkcja autonomiczna

    Dysfunkcja autonomiczna (neuropatia autonomiczna) to zaburzenie polegające na nieprawidłowym funkcjonowaniu autonomicznego układu nerwowego, odpowiedzialnego za regulację mimowolnych funkcji organizmu, takich jak: ciśnienie krwi, rytm serca, pocenie się, trawienie czy funkcje pęcherza moczowego. Najczęstszymi przyczynami są cukrzyca, choroby neurodegeneracyjne (np. choroba Parkinsona), choroby autoimmunologiczne, zatrucia, urazy czy przyjmowanie niektórych leków.

  • delirium tremens

    Delirium tremens (DT) to poważne, zagrażające życiu powikłanie nagłego odstawienia alkoholu, które rozwija się zwykle 48-72 godziny po zaprzestaniu lub znacznym ograniczeniu długotrwałego, intensywnego spożywania alkoholu. Charakteryzuje się ostrym zespołem majaczeniowym z obecnością splątania, drżenia, pobudzenia psychoruchowego, zaburzeń świadomości, halucynacji (najczęściej wzrokowych) oraz objawów autonomicznych: tachykardii, nadciśnienia, hipertermii i nadmiernej potliwości.

  • dżuma

    Dżuma to ostra, zakaźna choroba bakteryjna wywołana przez Gram-ujemną bakterię Yersinia pestis, która zazwyczaj jest przenoszona przez pchły żyjące na gryzoniach. Występuje w trzech głównych postaciach klinicznych: dżumy dymieniczej (najczęstszej), dżumy posocznicowej oraz dżumy płucnej (najcięższej i najbardziej zaraźliwej).

  • dławica po zawale mięśnia sercowego bez niewydolności serca

    Dławica po zawale mięśnia sercowego bez niewydolności serca to ból w klatce piersiowej występujący u pacjentów, którzy przebyli zawał serca, ale nie rozwinęli objawów niewydolności serca. Dolegliwość ta pojawia się zwykle wskutek niedokrwienia mięśnia sercowego spowodowanego zwężeniem tętnic wieńcowych. Typowe objawy obejmują ból za mostkiem o charakterze ucisku, pieczenia lub dławienia, który może promieniować do lewego ramienia, szyi lub żuchwy, zwykle występujący podczas wysiłku fizycznego lub stresu.

  • duży epizod depresyjny w przebiegu choroby dwubiegunowej

    Duży epizod depresyjny w przebiegu choroby dwubiegunowej to stan klinicznie istotnego obniżenia nastroju, występujący u pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą afektywną dwubiegunową. Charakteryzuje się obniżeniem nastroju, utratą zainteresowań i zdolności do odczuwania przyjemności (anhedonią), spadkiem energii, zaburzeniami snu (najczęściej hipersomnią), zmianami apetytu, spowolnieniem psychoruchowym, trudnościami z koncentracją oraz myślami samobójczymi. W przeciwieństwie do depresji jednobiegunowej, pacjenci mają w wywiadzie epizody maniakalne, hipomaniakalne lub mieszane.

  • drożdżakowe zakażenie przełyku

    Drożdżakowe zakażenie przełyku, znane również jako kandydoza przełyku, to infekcja grzybicza wywoływana najczęściej przez Candida albicans. Schorzenie to charakteryzuje się stanem zapalnym błony śluzowej przełyku, co objawia się bólem, trudnościami w przełykaniu (dysfagią), uczuciem pieczenia za mostkiem oraz niekiedy krwawieniem. Najczęściej występuje u pacjentów z osłabioną odpornością, w tym u osób z HIV/AIDS, pacjentów onkologicznych, poddawanych chemioterapii, leczonych długotrwale antybiotykami lub steroidami oraz u diabetyków.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl