mieloblastyczna postać przełomu blastycznego
Mieloblastyczna postać przełomu blastycznego stanowi jeden z typów progresji przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazę końcową choroby. Charakteryzuje się gwałtownym wzrostem liczby niedojrzałych komórek blastycznych pochodzenia mieloidalnego w szpiku kostnym i krwi obwodowej, przekraczającym 20% według kryteriów WHO.
W obrazie klinicznym dominują objawy szybko postępującej niewydolności szpiku – nasilająca się niedokrwistość, małopłytkowość oraz neutropenia prowadząca do ciężkich infekcji. Diagnostyka opiera się na badaniu morfologii krwi obwodowej, trepanobiopsji szpiku oraz badaniach cytogenetycznych i molekularnych potwierdzających obecność chromosomu Philadelphia i/lub genu fuzyjnego BCR-ABL1.
Rokowanie w przypadku mieloblastycznej postaci przełomu blastycznego jest niekorzystne, z medianą przeżycia wynoszącą 3-6 miesięcy bez intensywnego leczenia. Terapia obejmuje inhibitory kinazy tyrozynowej nowej generacji, często w połączeniu z intensywną chemioterapią, a w wybranych przypadkach rozważana jest allogeniczna transplantacja komórek krwiotwórczych jako jedyna metoda dająca szansę na długotrwałe przeżycie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych o szerokim spektrum działania przeciwnowotworowego, szczególnie skutecznym wobec kinazy BCR-ABL oraz kinaz z rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Charakteryzuje się subnanomolarnym potencjałem inhibicyjnym (0,6-0,8 nM) i unikalną zdolnością wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib. W badaniach przedklinicznych wykazano jego skuteczność w modelach przewlekłej białaczki szpikowej (CML), w tym w zapobieganiu progresji do fazy blastycznej oraz aktywność wobec komórek w różnych lokalizacjach, w tym OUN. W badaniach klinicznych fazy I i II potwierdzono trwałe odpowiedzi hematologiczne i cytogenetyczne u pacjentów z CML i Ph+ ALL opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji dawkowania.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, nefrotoksyczność, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, potencjał genotoksyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność narządowa, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Viatris 50 mg
Dazatynib, silny inhibitor kinazy BCR-ABL o stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego, hamując również kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Jego zdolność do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy BCR-ABL oraz skuteczność wobec mutacji opornych na imatynib stanowią klucz do jego efektywności klinicznej. Badania in vivo potwierdziły, że dazatynib zapobiega progresji przewlekłej białaczki szpikowej (CML) do fazy blastycznej i działa w ośrodkowym układzie nerwowym, co jest istotną przewagą terapeutyczną. W badaniach klinicznych faz I-III, obejmujących 2712 pacjentów, dazatynib wykazał wyższą skuteczność niż imatynib w indukowaniu całkowitej odpowiedzi cytogenetycznej (cCCyR) i większej odpowiedzi molekularnej (MMR), z istotnymi statystycznie różnicami (np. cCCyR po 12 miesiącach: 76,8% vs 66,2%, p<0,007; MMR po 12 miesiącach: 52,1% vs 33,8%, p=0,0021). Mediana czasu do osiągnięcia cCCyR i MMR była krótsza w grupie dazatynibu (odpowiednio 3,1 i 9,3 miesiąca) w porównaniu do imatynibu (5,8 i 15,0 miesiąca). Wskaźniki przeżycia wolnego od progresji (PFS) i całkowitego przeżycia (OS) były porównywalne między grupami, jednak dazatynib wykazał mniejszą liczbę progresji do fazy blastycznej (3% vs 5,8%).
całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowite przeżycie, chemioterapia wielolekowa, cytometria przepływowa, duża odpowiedź hematologiczna, faza akceleracji, faza przewlekła, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, minimalna choroba resztkowa, mutacja BCR-ABL, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, progresja choroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, receptor PDGFβ, skala Hasforda, większa odpowiedź molekularna, współczynnik BCR-ABL - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące na kinazę BCR-ABL (aktywność obserwowana przy stężeniu 0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Jego unikalna zdolność do wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną konformacją BCR-ABL umożliwia skuteczne leczenie białaczek z chromosomem Philadelphia, w tym przypadków opornych na imatynib. Dazatynib przeciwdziała mechanizmom oporności, takim jak zwiększona ekspresja BCR-ABL, mutacje domeny kinazy, aktywacja alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych (SRC: LYN, HCK) oraz oporność wielolekowa, co potwierdzono w badaniach in vitro i modelach zwierzęcych, gdzie lek zapobiega progresji przewlekłej białaczki szpikowej (CML) do fazy blastycznej oraz wydłuża przeżycie, także przy zajęciu ośrodkowego układu nerwowego. Program kliniczny dazatynibu obejmował 2712 pacjentów, w tym 23% ≥65 lat i 5% ≥75 lat, co umożliwiło ocenę skuteczności i bezpieczeństwa u osób starszych. Badania fazy I i II potwierdziły trwałość odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej w różnych fazach CML oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+. W badaniach fazy III porównano schematy dawkowania (70 mg dwa razy na dobę vs. raz na dobę), a także oceniono dazatynib jako terapię pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów z CML w fazie przewlekłej. Skuteczność oceniano wielowymiarowo: odpowiedź hematologiczną, cytogenetyczną, trwałość efektów oraz wskaźnik przeżycia, co potwierdziło kliniczne korzyści stosowania dazatynibu w leczeniu CML i ALL Ph+.
białaczka z chromosomem Philadelphia, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, receptor efryny, receptor PDGFβ - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Zentiva 50 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z kodem ATC L01EA02, wykazuje wielokierunkowe działanie hamujące, szczególnie skuteczne w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej (Ph+ ALL). Mechanizm działania polega na silnym, subnanomolarnym hamowaniu kinazy BCR-ABL (w stężeniach 0,6-0,8 nM) oraz kinaz z rodziny SRC, a także innych kinaz onkogennych, takich jak c-KIT, EPH i PDGFβ. Unikalną cechą dazatynibu jest zdolność do wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib, w tym mutacji domeny kinazy, nadekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych oraz mechanizmów oporności wielolekowej. Badania przedkliniczne potwierdziły skuteczność leku in vivo, w tym zdolność do hamowania progresji CML i aktywność przeciwbiałaczkową w różnych narządach, w tym w OUN.
białaczka z chromosomem Philadelphia, c-KIT, CML w fazie akceleracji, dazatynib, faza blastyczna CML, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy BCR-ABL, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, Ph+ ALL, przewlekła białaczka szpikowa, receptor PDGFβ, remisja choroby, wskaźnik przeżycia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące kinazę BCR-ABL (0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Lek łączy się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia skuteczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), także u pacjentów opornych na imatynib. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły trwałą odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną, a dawka początkowa wynosiła 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji. Dazatynib wykazuje zdolność do zapobiegania progresji CML do fazy blastycznej oraz potencjalną skuteczność w zajęciu ośrodkowego układu nerwowego.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, CML, czas krwawienia, domena kinazy BCR-ABL, faza akceleracji, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, odstęp QT, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, repolaryzacja komór, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, węzeł chłonny, zapis EKG