wypieranie androgenów
Wypieranie androgenów to terapeutyczna strategia stosowana w leczeniu schorzeń związanych z nadmiernym działaniem męskich hormonów płciowych. Polega na wykorzystaniu leków antyandrogennowych, które blokują receptory androgenowe lub hamują produkcję androgenów, zmniejszając ich biologiczne działanie w organizmie.
W praktyce klinicznej wypieranie androgenów jest stosowane w leczeniu raka prostaty hormonozależnego, łysienia androgenowego, hirsutyzmu, trądziku, zespołu policystycznych jajników oraz w terapii feminizującej u osób transpłciowych. Efekty terapeutyczne osiąga się poprzez blokowanie wiązania androgenów z ich receptorami lub poprzez hamowanie enzymów uczestniczących w biosyntezie tych hormonów.
Wśród leków stosowanych do wypierania androgenów wyróżnia się antagonisty receptora androgenowego (np. flutamid, bikalutamid, enzalutamid), inhibitory 5α-reduktazy (finasteryd, dutasteryd) oraz analogi GnRH (goserelina, leuprorelina). W niektórych przypadkach stosuje się także spironolakton ze względu na jego właściwości antyandrogenne. Terapia wypierania androgenów wymaga monitorowania pod kątem skutków ubocznych, które mogą obejmować zaburzenia erekcji, zmniejszenie libido, ginekomastię czy osteoporozę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Madinette 0,03 mg + 2 mg
Lek Madinette jest preparatem złożonym zawierającym 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg chlormadynonu octanu, należącym do grupy progestagenów i estrogenów (kod ATC: G03AA15). Mechanizm działania opiera się na hamowaniu wydzielania FSH i LH przez przysadkę, co skutkuje zahamowaniem owulacji. Dodatkowo lek wpływa na proliferację i funkcję wydzielniczą endometrium oraz zmienia konsystencję śluzu szyjkowego, utrudniając migrację plemników. Minimalna dawka chlormadynonu octanu potrzebna do całkowitego zahamowania owulacji wynosi 1,7 mg/dobę, natomiast dawka powodująca całkowitą przemianę endometrium to 25 mg na cykl. Chlormadynon octan wykazuje także działanie antyandrogenowe poprzez konkurencyjne wypieranie androgenów z receptorów, co obniża aktywność androgenową organizmu.
aktywność androgenowa, chlormadynon octan, cykl menstruacyjny, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, kanał szyjki macicy, progestagen antyandrogenowy, proliferacja endometrium, przysadka mózgowa, receptor, ruchliwość plemników, śluz szyjki macicy, wskaźnik Pearla, wypieranie androgenów, zahamowanie owulacji - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Właściwości farmakodynamiczne
Cyproteron octan, klasyfikowany jako antyandrogen (kod ATC: G03HA01), działa głównie poprzez kompetycyjne blokowanie receptorów androgenowych w tkankach docelowych oraz hamowanie osi podwzgórze-przysadka, co prowadzi do obniżenia syntezy testosteronu i stężenia androgenów w osoczu. U kobiet stosowany jest w leczeniu hirsutyzmu, łysienia androgenowego, trądziku i łojotoku, wykazując efekty terapeutyczne po kilku miesiącach terapii (np. ustępowanie zmian trądzikowych po 3-4 miesiącach). W preparacie Cyprodiol (2 mg cyproteronu + 0,035 mg etynyloestradiolu) działanie antyandrogenne jest wzmocnione przez wzrost syntezy SHBG, co zmniejsza stężenie wolnych androgenów. Cyproteron wykazuje także działanie progestagenne, co umożliwia jego zastosowanie jako środka antykoncepcyjnego poprzez hamowanie owulacji, zmianę wydzieliny szyjki macicy oraz modyfikacje endometrium.
agonista GnRH, antyandrogen, badanie kohortowe, cyproteron, działanie antygonadotropowe, działanie antykoncepcyjne, działanie progestagenowe, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, gruczoł krokowy, gruczoł łojowy, hamowanie owulacji, hirsutyzm, kora nadnerczy, łysienie androgenne, prolaktyna, trądzik i łojotok, wypieranie androgenów, zagnieżdżenie zarodka