nadwrażliwość na produkty krwiopochodne

Nadwrażliwość na produkty krwiopochodne to poważny problem kliniczny, obejmujący różne reakcje immunologiczne występujące podczas lub po transfuzji krwi i jej składników. Reakcje te mogą mieć charakter natychmiastowy lub opóźniony i objawiać się spektrum objawów – od łagodnych (pokrzywka, gorączka) do zagrażających życiu (wstrząs anafilaktyczny, hemoliza).

Mechanizmy patofizjologiczne leżące u podstaw nadwrażliwości na produkty krwiopochodne obejmują reakcje zależne od przeciwciał (np. przeciw białkom osocza, antygenom HLA, antygenom krwinek), aktywację układu dopełniacza oraz uwalnianie cytokin. Szczególnie istotne są reakcje poprzetoczeniowe, takie jak ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc (TRALI), poprzetoczeniowe przeciążenie krążenia (TACO) czy poprzetoczeniowa choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (TA-GvHD).

Diagnostyka nadwrażliwości obejmuje badania laboratoryjne (oznaczanie przeciwciał, próby krzyżowe), testy skórne oraz monitorowanie parametrów klinicznych podczas transfuzji. Zapobieganie opiera się na dokładnym kwalifikowaniu dawców, filtracji leukocytów, napromieniowaniu produktów krwiopochodnych oraz stosowaniu przemywanych preparatów krwinek czerwonych u pacjentów z historią reakcji alergicznych.

Leczenie reakcji nadwrażliwości zależy od ich charakteru i nasilenia – od natychmiastowego przerwania transfuzji i podania leków przeciwhistaminowych w łagodnych przypadkach, po intensywną terapię, w tym podawanie adrenaliny, steroidów i wspomaganie oddychania w reakcjach ciężkich. Kluczowe znaczenie ma dokumentacja wszystkich reakcji i zgłaszanie ich do systemu hemovigilance.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl