zespół przedziałów powięziowych brzucha
Zespół przedziałów powięziowych brzucha (ang. abdominal compartment syndrome, ACS) to stan kliniczny charakteryzujący się zwiększeniem ciśnienia wewnątrzbrzusznego (IAP) powyżej 20 mmHg, któremu towarzyszy nowa dysfunkcja narządowa. Jest to poważny stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
Patofizjologicznie ACS rozwija się, gdy wzrost ciśnienia w zamkniętej przestrzeni jamy brzusznej prowadzi do zaburzenia perfuzji narządów wewnętrznych. Wyróżnia się pierwotny ACS (spowodowany bezpośrednio patologią w obrębie jamy brzusznej, np. krwawieniem, obrzękiem narządów) oraz wtórny ACS (związany z przyczynami pozabrzusznymi, np. masywną resuscytacją płynową).
Diagnostyka obejmuje pomiar ciśnienia wewnątrzbrzusznego, najczęściej poprzez pomiar ciśnienia w pęcherzu moczowym. Objawy kliniczne to napięty, twardy brzuch, zmniejszona podatność oddechowa, oliguria lub anuria, hipoksemia oraz hipotensja oporna na leczenie. Badania obrazowe (USG, TK) mogą wykazać przemieszczenie narządów i ucisk na struktury naczyniowe.
Leczenie zespołu przedziałów powięziowych brzucha dzieli się na zachowawcze (odbarczenie zawartości przewodu pokarmowego, drenaż płynu z jamy otrzewnej, optymalizacja wentylacji) oraz chirurgiczne. Dekompresyjna laparotomia stanowi definitywne leczenie w przypadku nieskuteczności metod zachowawczych i jest wskazana przy ciśnieniu wewnątrzbrzusznym powyżej 25 mmHg z towarzyszącą dysfunkcją narządową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przedziałów powięziowych – Epidemiologia
Zespół przedziałów powięziowych (ZPP) to stan charakteryzujący się wzrostem ciśnienia wewnątrzprzedziałowego, prowadzącym do niedokrwienia i martwicy mięśni oraz nerwów. Ostry zespół przedziałów powięziowych (OZPP) występuje najczęściej u mężczyzn (7,3/100 000) i osób poniżej 35 roku życia, z predylekcją do kończyn dolnych (61% przypadków), zwłaszcza przedziału przedniego podudzia (44,4%). Główne przyczyny to złamania (69-75%), zwłaszcza trzonu kości piszczelowej (ryzyko OZPP 1-10%), urazy tkanek miękkich oraz urazy naczyniowe. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej (ból nieproporcjonalny, parestezje, niedowład, napięcie przedziału) oraz pomiarze ciśnienia wewnątrzprzedziałowego, gdzie wartości >30 mmHg lub delta ciśnienia ≤30 mmHg potwierdzają rozpoznanie. Wczesne rozpoznanie i fasciotomia przed 6-8 godzinami od wystąpienia objawów są kluczowe dla uniknięcia nieodwracalnych uszkodzeń i powikłań, takich jak rabdomioliza, niewydolność nerek czy amputacje.
ból nieproporcjonalny, ciśnienie perfuzji, ciśnienie wewnątrzprzedziałowe, dehydrogenaza mleczanowa, fasciotomia, fasciotomia profilaktyczna, niedokrwienie mięśni, niedowład, niewydolność nerek, ostry zespół przedziałów powięziowych, parestezja, perfuzja tkanek, przedział przedni podudzia, rabdomioliza, rana penetrująca, remisja, skaza krwotoczna, terapia przeciwzakrzepowa, uraz naczyniowy, uraz zmiażdżeniowy, wstrząs septyczny, zapalenie trzustki, zespół przedziałów powięziowych, zespół przedziałów powięziowych brzucha, złamanie dalszej części kości promieniowej, złamanie nadkłykciowe kości ramiennej, złamanie trzonu kości piszczelowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przedziałów powięziowych – Patofizjologia i mechanizm
Zespół przedziałów powięziowych (ZPP) to stan charakteryzujący się wzrostem ciśnienia wewnątrzprzedziałowego powyżej 30 mmHg lub spadkiem różnicy między ciśnieniem rozkurczowym tętniczym a ciśnieniem przedziału poniżej 30 mmHg, co prowadzi do upośledzenia perfuzji tkanek, niedokrwienia i potencjalnej martwicy mięśni oraz uszkodzenia nerwów. Patofizjologia ZPP opiera się na błędnym kole, w którym obrzęk tkanek i wzrost ciśnienia śródprzedziałowego powodują zaburzenia mikrokrążenia, zwiększoną przepuszczalność naczyń i dalszy wzrost ciśnienia, co skutkuje niedotlenieniem, uszkodzeniem komórek i reperfuzją nasilającą stan zapalny. Uszkodzenia nerwów i mięśni są czasowo zależne: neuropraksja może wystąpić do 4 godzin niedokrwienia, a nieodwracalne uszkodzenia po 8 godzinach. Wczesne objawy obejmują ból nieproporcjonalny do urazu, parestezje i osłabienie, a późniejsze stadium może prowadzić do porażenia i martwicy. Kluczowym parametrem diagnostycznym jest ciśnienie perfuzji mięśniowej (MPP), definiowane jako różnica między ciśnieniem rozkurczowym a ciśnieniem wewnątrzprzedziałowym, które lepiej odzwierciedla ryzyko niedokrwienia niż samo ciśnienie przedziałowe.
aksonotmeza, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie różnicowe, ciśnienie wewnątrzmięśniowe, ciśnienie wewnątrzprzedziałowe, dysfunkcja mikronaczyniowa, fasciotomia, gradient ciśnień tętniczo-żylnych, martwica mięśni, mediator zapalny, miocytoliza, neuropraksja, niedokrwienie tkanek, obrzęk śródmiąższowy, odpływ żylny, ostry zespół przedziałów powięziowych, przedział boczny, przedział przedni, przedział tylny głęboki, przedział tylny powierzchowny, przepuszczalność naczyń, przewlekły wysiłkowy zespół przedziałów powięziowych, przewlekły zespół przedziałów powięziowych, rabdomioliza, reaktywne formy tlenu, uszkodzenie reperfuzyjne, utlenowanie tkanek, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie przewodnictwa nerwowego, zespół przedziałów powięziowych, zespół przedziałów powięziowych brzucha