rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych
Rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych (HR+) stanowi najczęstszy podtyp molekularny tego nowotworu, występujący u około 70-80% pacjentek. Charakteryzuje się obecnością receptorów estrogenowych (ER) i/lub progesteronowych (PR) na powierzchni komórek nowotworowych, co oznacza, że wzrost guza jest stymulowany przez hormony płciowe.
Diagnostyka receptorów hormonalnych opiera się na badaniach immunohistochemicznych, gdzie za wynik pozytywny uznaje się ekspresję ER i/lub PR w co najmniej 1% komórek nowotworowych. Stopień ekspresji receptorów ma znaczenie prognostyczne i predykcyjne – wyższa ekspresja wiąże się z lepszą odpowiedzią na terapię hormonalną.
Leczenie tego podtypu raka piersi obejmuje przede wszystkim terapię hormonalną (endokrynną), która działa poprzez blokowanie działania estrogenów lub hamowanie ich produkcji. W zależności od statusu menopauzalnego pacjentki stosuje się selektywne modulatory receptora estrogenowego (tamoksyfen), inhibitory aromatazy (anastrozol, letrozol, eksemestan) lub degradery receptora estrogenowego (fulwestrant).
W przypadku zaawansowanego raka piersi HR+ skuteczność wykazują również inhibitory CDK4/6 (palbocyklib, rybocyklib, abemacyklib) stosowane w skojarzeniu z terapią hormonalną, a także inhibitory mTOR (ewerolimus) czy inhibitory PI3K (alpelisyb) u pacjentek z określonymi mutacjami genetycznymi.
Rak piersi HR+ charakteryzuje się generalnie lepszym rokowaniem niż inne podtypy, szczególnie potrójnie ujemny rak piersi. Jednakże w przypadku nawrotów mogą one występować nawet wiele lat po zakończeniu pierwotnego leczenia, co uzasadnia przedłużoną terapię hormonalną u wybranych pacjentek z wysokim ryzykiem nawrotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Właściwości farmakodynamiczne
Ewerolimus jest inhibitorem mTOR, który poprzez tworzenie kompleksu z FKBP-12 hamuje szlak mTORC1, prowadząc do zahamowania fosforylacji rybosomalnej kinazy S6 (S6K1) oraz 4EBP1. Mechanizm ten skutkuje zatrzymaniem cyklu komórkowego w fazie G1, zahamowaniem proliferacji limfocytów T oraz innych komórek, a także redukcją angiogenezy i glikolizy w komórkach nowotworowych. W transplantologii ewerolimus stosowany w dawkach 1,5-3 mg/dobę w połączeniu z cyklosporyną i kortykosteroidami zapobiega odrzucaniu przeszczepu nerki, hamując proliferację limfocytów T aktywowanych antygenem i ekspansję klonalną, jednak wymaga dostosowania dawki cyklosporyny ze względu na nasilanie jej nefrotoksyczności. W badaniach klinicznych III fazy (B201, B251, A2306, A2307) wykazano, że ewerolimus jest nie gorszy od mykofenolanu mofetylu w profilaktyce odrzucania przeszczepu, przy zachowaniu funkcji nerek przy zmniejszonej ekspozycji na cyklosporynę.
anastrozol, angiogeneza, białko cytoplazmatyczne FKBP-12, białko wiążące eukariotyczny czynnik elongacyjny, biopsja, cykl komórkowy, cyklosporyna, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, działanie immunosupresyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, efekt Warburga, eksemestan, ewerolimus, faza G1 cyklu komórkowego, fosforylacja, glikoliza, interleukina, kortykosteroid, letrozol, mykofenolan mofetylu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, odrzucanie przeszczepu, proliferacja limfocytów T, przeszczep allogeniczny, przewlekłe odrzucanie przeszczepu, przeżycie wolne od progresji choroby, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, receptor estrogenowy, receptor HER2/neu, rybosomalna kinaza S6, szlak sygnałowy mTOR, VEGF - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Everolimus Synthon 2,5 mg
Ewerolimus, będący inhibitorem kinazy mTORC1, wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe, w tym hamowanie translacji białek kluczowych dla cyklu komórkowego, angiogenezy oraz metabolizmu glukozy w komórkach nowotworowych. Mechanizm ten obejmuje tworzenie kompleksu z białkiem FKBP-12, co prowadzi do zahamowania aktywności mTORC1 i pośrednio wpływa na funkcjonowanie receptora estrogenowego poprzez modulację fosforylacji domeny aktywacyjnej 1. Ponadto, ewerolimus wykazuje działanie antyangiogenne poprzez obniżenie stężenia VEGF, co ogranicza neowaskularyzację guza. W badaniach in vitro i in vivo potwierdzono jego skuteczność w hamowaniu proliferacji komórek nowotworowych, śródbłonka, fibroblastów oraz mięśni gładkich naczyń krwionośnych.
anastrozol, angiogeneza, białko wiążące eukariotyczny czynnik elongacyjny, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, działanie antyangiogenne, eksemestan, ekspresja receptorów hormonalnych, ewerolimus, hormonalna terapia uzupełniająca, inhibitor aromatazy, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor mTOR, kinaza serynowo-treoninowa, kryteria RECIST, lek przeciwnowotworowy, letrozol, mammalian target of rapamycin, odpowiedź całkowita, odpowiedź częściowa, proliferacja komórkowa, przeżycie bez progresji choroby, przeżycie całkowite, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, receptor estrogenowy, receptor HER2/neu, rybosomalna kinaza S6, stabilizacja choroby, szlak mTOR, wskaźnik korzyści klinicznej, wskaźnik obiektywnej odpowiedzi, zaawansowany rak piersi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Everolimus Synthon 5 mg
Everolimus Genthon, dostępny w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg w formie owalnych tabletek, jest wskazany do leczenia zaawansowanego raka piersi u kobiet po menopauzie z potwierdzoną ekspresją receptorów hormonalnych (ER i/lub PR), bez nadekspresji HER2/neu oraz bez objawowego zajęcia narządów wewnętrznych, po progresji po terapii niesteroidowym inhibitorem aromatazy. W tym wskazaniu stosowany jest wyłącznie w skojarzeniu z eksemestanem. Ponadto, everolimus jest stosowany w monoterapii u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) o wysokim lub średnim stopniu zróżnicowania (G1 lub G2 wg WHO) z postępującym przebiegiem choroby, niezależnie od statusu hormonalnego guza. W przypadku nowotworów neuroendokrynnych układu pokarmowego lub płuc, lek jest dedykowany pacjentom z guzami hormonalnie nieczynnymi, również o stopniu G1 lub G2 i progresji choroby. W zaawansowanym raku nerkowokomórkowym everolimus stosuje się jako terapię drugiej lub kolejnej linii po niepowodzeniu leczenia inhibitorami VEGF (np. sunitynib, sorafenib).
badanie rezonansem magnetycznym, badanie tomografii komputerowej, choroba postępująca, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, czynność wątroby i nerek, diagnostyka histopatologiczna, eksemestan, guz hormonalnie nieczynny, inhibitor CYP3A4, nadekspresja HER2, niesteroidowy inhibitor aromatazy, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór neuroendokrynny układu pokarmowego, progresja nowotworu, przerzutowy rak nerkowokomórkowy, rak piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, stan ogólny pacjenta, zaawansowany rak nerkowokomórkowy, zaawansowany rak piersi