błoniak ziarnisty
Błoniak ziarnisty (łac. granulosa cell tumor, GCT) to rzadki nowotwór jajnika pochodzący z komórek ziarnistych. Stanowi około 2-5% wszystkich nowotworów jajnika, ale jest najczęstszym złośliwym guzem wywodzącym się z podścieliska jajnika. Występuje głównie u kobiet w okresie około- i pomenopauzalnym, choć może pojawić się w każdym wieku.
Histologicznie błoniak ziarnisty charakteryzuje się obecnością komórek ziarnistych, które mogą układać się w różne wzory mikroskopowe (mikroguzkowy, makroguzkowy, trabekularny). Charakterystyczną cechą mikroskopową są ciałka Call-Exnera – małe przestrzenie wypełnione płynem, otoczone komórkami ziarnistymi ułożonymi promieniście.
Klinicznie błoniak ziarnisty wyróżnia się aktywnością hormonalną – większość guzów produkuje estrogeny, co prowadzi do objawów hiperestrogenizmu: krwawień macicznych, przerostu endometrium, a nawet raka endometrium. U dziewczynek przed okresem dojrzewania może powodować przedwczesne dojrzewanie płciowe. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, CT, MRI) oraz oznaczanie markerów: inhibiny B i AMH.
Leczenie błoniaka ziarnistego jest głównie chirurgiczne. U młodych kobiet pragnących zachować płodność można rozważyć operację oszczędzającą (usunięcie zajętego jajnika z dokładną oceną stopnia zaawansowania). U pozostałych pacjentek standardem jest pełne leczenie operacyjne z usunięciem macicy, przydatków i wykonaniem procedur stagingowych. W zaawansowanych przypadkach stosuje się chemioterapię, najczęściej opartą na pochodnych platyny.
Charakterystyczną cechą błoniaka ziarnistego jest jego indolentny przebieg z możliwością późnych nawrotów, nawet po 20-30 latach od pierwotnego leczenia. Dlatego pacjentki wymagają długoterminowej obserwacji. Pięcioletnie przeżycia w stadium I sięgają 90-95%, ale znacząco maleją w stadiach zaawansowanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Eugia 250 mg
Badania przedkliniczne fulwestrantu wykazały niski poziom toksyczności ostrej oraz dobrą tolerancję po wielokrotnym podaniu domięśniowym u różnych gatunków zwierząt. Zaobserwowano miejscowe reakcje zapalne, w tym zapalenie mięśni i ziarniniaki, głównie związane z substancjami pomocniczymi, choć u królików zapalenie mięśni było bardziej nasilone niż po podaniu soli fizjologicznej. Długotrwałe podawanie fulwestrantu u psów (12 miesięcy) wiązało się z zapaleniem tętnic. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy obejmował niewielkie uniesienie odcinka ST po podaniu doustnym oraz pojedynczy przypadek zahamowania zatokowego po podaniu dożylnym, jednak przy stężeniach przekraczających 15-krotnie dawki stosowane u ludzi. Fulwestrant nie wykazywał działania genotoksycznego, co potwierdza jego bezpieczeństwo genetyczne. W zakresie reprodukcji i rozwoju płodu, lek wywoływał odwracalne zmniejszenie płodności, zmniejszone przeżycie zarodków, dystocję oraz liczne anomalie rozwojowe u szczurów i królików, zgodnie z jego mechanizmem jako antagonisty receptorów estrogenowych.
antyestrogen, badanie EKG, badanie przedkliniczne, błoniak ziarnisty, dystocja, działanie antyestrogenowe, ekspozycja systemowa, fulwestrant, genotoksyczność, gonadotropina, guz z komórek Leydiga, hormonalne sprzężenie zwrotne, nowotwór sznura płciowego, obumieranie zarodków, patologiczne zgięcie śródstopia, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rak piersi, receptor estrogenowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak, zmniejszenie płodności, zrąb jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Pharmascience 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fulwestrantu wykazały niską toksyczność ostrą po jednorazowym podaniu oraz dobrą tolerancję przy podawaniu wielokrotnym u różnych gatunków zwierząt. Lokalnie obserwowano zapalenie mięśni i ziarniniaki, przypisywane substancjom pomocniczym, z nasileniem zapalenia u królików w porównaniu do soli fizjologicznej. Efekty antyestrogenowe fulwestrantu dotyczyły układu rozrodczego i hormonowrażliwych narządów u szczurów i psów, a długotrwałe podawanie (12 miesięcy) u psów wywoływało zapalenie tętnic. W badaniach kardiologicznych u psów stwierdzono niewielkie zmiany w EKG (uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe) przy stężeniach leku >15-krotnie wyższych niż u ludzi, co sugeruje ograniczone znaczenie kliniczne. Fulwestrant nie wykazywał potencjału genotoksycznego, co potwierdza jego bezpieczeństwo genetyczne.
antyestrogen, błoniak ziarnisty, dystocja, działanie antyestrogenowe, elektrokardiogram, fulwestrant, komórki Leydiga, nowotwór sznura płciowego, obumieranie zarodków, poronienie, potencjał genotoksyczny, profil toksykologiczny, sprzężenie zwrotne, stężenie gonadotropin, układ sercowo-naczyniowy, uniesienie odcinka ST, zaawansowany rak piersi, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, zrąb jajnika