entrainment
Entrainment to zjawisko synchronizacji rytmów biologicznych lub fizjologicznych z zewnętrznymi bodźcami cyklicznymi. W medycynie termin ten ma kilka zastosowań, m.in. w neurologii, kardiologii i fizjologii snu.
W kontekście neurologicznym entrainment dotyczy synchronizacji aktywności fal mózgowych z zewnętrznymi bodźcami rytmicznymi, takimi jak światło czy dźwięk. Wykorzystuje się to w terapii zaburzeń neurologicznych, w tym padaczki, zaburzeń uwagi czy bezsenności.
W kardiologii entrainment odnosi się do zjawiska synchronizacji rytmu serca z zewnętrznym stymulatorem lub innym rytmem wewnętrznym. Jest to istotne podczas diagnostyki i leczenia zaburzeń rytmu serca, szczególnie tachyarytmii nawrotnych.
W fizjologii entrainment rytmu dobowego (chronoentrainment) to proces synchronizacji wewnętrznego zegara biologicznego organizmu z cyklem światło-ciemność. Jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania cyklu sen-czuwanie oraz wielu procesów metabolicznych i hormonalnych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia definiowana jest jako częstość akcji serca >100 uderzeń/min w spoczynku i może wynikać z trzech głównych mechanizmów patofizjologicznych: reentry, wzmożonego automatyzmu oraz aktywności wyzwalanej. Reentry, najczęstszy mechanizm tachyarytmii, polega na krążeniu impulsu elektrycznego w zamkniętym obwodzie, z podtypami anatomicznym i czynnościowym, wymagającymi obecności jednokierunkowego bloku i odpowiedniego okresu refrakcji. Wzmożony automatyzm wynika ze spontanicznej depolaryzacji fazy 4 potencjału czynnościowego, często indukowany przez stymulację współczulną lub hipoksję. Aktywność wyzwalana obejmuje wczesne (EADs) i późne potencjały następcze (DADs), które są istotne w arytmiach związanych z zespołem długiego QT, digoksyną oraz tachykardią drogi odpływu. Tachykardie nadkomorowe (SVT) obejmują AVNRT (65% przypadków), AVRT (30%) oraz tachykardię przedsionkową (5%), z charakterystycznymi mechanizmami nawrotnymi i obecnością dróg dodatkowych, np. w zespole Wolff-Parkinson-White’a. Tachykardia komorowa (VT) definiowana jest jako ≥3 pobudzenia komorowe z częstością 110–250/min, najczęściej spowodowana reentry w obszarach bliznowatych po zawale mięśnia sercowego, ale także aktywnością wyzwalaną i nieprawidłowym automatyzmem. Szczególną formą jest torsade de pointes, powiązana z wydłużonym odstępem QT i mechanizmami mieszanymi.
ablacja przezskórna, aktywność wyzwalana, badanie elektrofizjologiczne, blok przedsionkowo-komorowy, częstość akcji serca, droga dodatkowa, entrainment, manewr wagalny, mechanizm reentry, migotanie komór, monomorficzna tachykardia komorowa, nawrotna tachykardia przedsionkowo-komorowa, nieadekwatna tachykardia zatokowa, ognisko ektopowe, okres refrakcji, pęczek Hisa, potencjał czynnościowy, retikulum sarkoplazmatyczne, tachykardia komorowa, tachykardia nadkomorowa, tachykardia przedsionkowa, torsade de pointes, wczesny potencjał następczy, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wzmożony automatyzm, zaburzenie rytmu serca -
Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia przedsionkowa (AT) to arytmia nadkomorowa charakteryzująca się regularnym rytmem przedsionkowym powyżej 100 uderzeń/min, pochodzącym spoza węzła zatokowego. Wyróżnia się trzy główne typy: ogniskową (FAT), wieloogniskową (MAT) oraz nawrotną tachykardię przedsionkową, zróżnicowane pod względem mechanizmu arytmogennego i cech elektrofizjologicznych. Mechanizmy patogenetyczne obejmują zwiększony automatyzm (przyspieszona depolaryzacja fazy 4), aktywność wyzwalaną (opóźnione depolaryzacje następcze) oraz mechanizm nawrotny (mikro- lub makro-obwody nawrotne), często związany z bliznami po zabiegach kardiochirurgicznych lub ablacji. Charakterystyczne cechy diagnostyczne obejmują wrażliwość na adenozynę (obecna w FAT, nieobecna w nawrotnych tachykardiach), różnorodność morfologii załamków P w MAT oraz specyficzne wzorce elektrogramów i odpowiedzi na entrainment w tachykardii nawrotnej. Lokalizacje ognisk arytmii to m.in. grzebień graniczny, żyły płucne, ujścia żył głównych i zatoka wieńcowa.
ablacja cewnikowa, adenozyna, aktywność wyzwalana, arytmia nadkomorowa, automatyzm, bariera anatomiczna, entrainment, grzebień graniczny, hipomagnezemia, kanał wapniowy, kardiochirurgia, kardiomiopatia indukowana tachykardią, mechanizm elektrofizjologiczny, mechanizm nawrotny, migotanie przedsionków, miopatia przedsionkowa, obwód nawrotny, ogniskowa tachykardia przedsionkowa, pierścień trójdzielny, potencjał czynnościowy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, substrat arytmogenny, tachykardia przedsionkowa, trójkąt Kocha, trzepotanie przedsionków, układ autonomiczny, wieloogniskowa tachykardia przedsionkowa, zatoka wieńcowa, żyła płucna -
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół przesunięcia pory dnia (jet lag disorder, JLD) to zaburzenie rytmu okołodobowego wywołane szybkim przekroczeniem wielu stref czasowych, skutkujące desynchronizacją między wewnętrznym zegarem biologicznym (jądro nadskrzyżowaniowe, SCN) a lokalnym czasem środowiskowym. Adaptacja SCN do nowej strefy czasowej przebiega średnio z tempem około 1 godziny na dobę, co oznacza, że pełna resynchronizacja wymaga około 1 dnia na każdą godzinę różnicy czasowej. Podczas JLD dochodzi do „podwójnej desynchronizacji” – między centralnym a peryferyjnymi zegarami biologicznymi oraz między zegarem wewnętrznym a środowiskiem zewnętrznym. Objawy obejmują bezsenność, nadmierną senność dzienną, zaburzenia metaboliczne oraz zmiany w wydzielaniu hormonów, takich jak melatonina i kortyzol, których rytmy są kluczowe dla regulacji snu i czuwania. Adaptacja jest asymetryczna – trudniejsza przy podróżach na wschód (tempo dostosowania około 1,5 godziny na dobę) niż na zachód (około 1 godziny na dobę). Wysokość kabiny samolotu (ok. 8000 stóp) i związane z nią hipoksemia mogą dodatkowo nasilać objawy.
agomelatyna, agonista melatoniny, benzodiazepina, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zaburzenie depresyjne, cykl światło-ciemność, demencja, desynchronizacja wewnętrzna, entrainment, epilepsja, jądro nadskrzyżowaniowe, jet lag, kortyzol, melatonina, mikrobiom jelitowy, nadmierna senność, niedopasowanie okołodobowe, pamięć krótkotrwała, płat skroniowy, podwzgórze, ramelteon, rytm dobowy, rytm okołodobowy, szyszynka, tasimelteon, temperatura rdzenia ciała, wazoaktywny peptyd jelitowy, zaburzenie metaboliczne, zegar biologiczny, zeitgeber, zespół przesunięcia pory dnia
