ubogokomórkowy szpik kostny
Ubogokomórkowy szpik kostny (hipoplastyczny szpik kostny) to stan, w którym szpik kostny zawiera zmniejszoną liczbę komórek hematopoetycznych przy jednoczesnym zwiększeniu ilości tkanki tłuszczowej. Jest to patologiczny stan, który może prowadzić do niewystarczającej produkcji elementów morfotycznych krwi: erytrocytów, leukocytów i trombocytów.
Ten stan może występować w przebiegu różnych chorób hematologicznych, najczęściej w anemii aplastycznej, zespołach mielodysplastycznych, niektórych nowotworach naciekających szpik kostny, a także jako skutek uboczny chemioterapii, radioterapii czy stosowania niektórych leków. Ubogokomórkowy szpik kostny może być również związany z procesami starzenia się organizmu.
Diagnostyka opiera się głównie na biopsji szpiku kostnego, która pozwala ocenić komórkowość szpiku, obecność poszczególnych linii komórkowych oraz wykluczyć obecność komórek nowotworowych. W badaniu mikroskopowym ubogokomórkowy szpik kostny charakteryzuje się zmniejszoną liczbą komórek hematopoetycznych (poniżej 30% normy dla wieku) przy zachowanej architekturze szpiku.
Leczenie ubogokomórkowego szpiku kostnego zależy od przyczyny podstawowej i może obejmować przerwanie przyjmowania leku wywołującego problem, leczenie immunosupresyjne, podawanie czynników wzrostu, a w ciężkich przypadkach przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych. Rokowanie zależy od przyczyny ubogokomórkowości oraz od skuteczności zastosowanego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Zentiva 3,5 mg
Bortezomib, substancja czynna leku Bortezomib Zentiva, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. W testach genotoksyczności in vitro wykazał klastogenne działanie przy stężeniu 3,125 µg/ml (test aberracji chromosomalnych na komórkach CHO), natomiast test Amesa oraz in vivo test mikrojąderkowy u myszy nie potwierdziły działania genotoksycznego. W badaniach toksyczności rozwojowej na szczurach i królikach stwierdzono śmiertelność zarodków i płodów przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania toksycznego przy niższych dawkach. Ocena tkanek rozrodczych w badaniach ogólnej toksyczności wykazała zwyrodnienie jąder i jajników po 6 miesiącach, sugerując potencjalny wpływ na płodność obu płci. Brak danych dotyczących rozwoju około- i pourodzeniowego stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa rozwojowego bortezomibu.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badania przedkliniczne, bariera krew-mózg, bezpieczeństwo kardiologiczne, cytopenia obwodowa, działanie inotropowo dodatnie, genotoksyczność, komórki CHO, kurczliwość mięśnia sercowego, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, odstęp QT, przewód pokarmowy, test mikrojąderkowy, test mutagenności, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Krka 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bortezomibu wskazują na jego potencjalne działanie genotoksyczne, które jest zależne od rodzaju testu – wykazano klastogenność w teście aberracji chromosomalnych in vitro przy stężeniu już 3,125 µg/ml, natomiast testy mutagenności (test Amesa) i mikrojądrowy in vivo były negatywne. W badaniach rozwojowych na szczurach i królikach bortezomib indukował śmiertelność zarodków i płodów jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. Ocena tkanek rozrodczych w badaniach toksyczności wykazała zmiany zwyrodnieniowe w gonadach, sugerując potencjalny wpływ na płodność. W badaniach wielocyklowych na szczurach i małpach zidentyfikowano główne narządy docelowe toksyczności: przewód pokarmowy (wymioty, biegunka), układ krwiotwórczy i limfatyczny (cytopenie, zanik tkanki limfoidalnej, ubogokomórkowy szpik), układ nerwowy (obwodowa neuropatia czuciowa) oraz nerki (niewielkie zmiany). Zmiany te były częściowo lub całkowicie odwracalne po zaprzestaniu leczenia.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomu, akcja serca, aktywność klastogenna, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie inotropowo dodatnie, działanie mutagenne, działanie niepożądane, komórka jajnika chińskiego chomika, kurczliwość serca, lek presyjny, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, przewód pokarmowy, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność zarodkowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, zanik tkanki limfoidalnej, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Reddy 3,5 mg
Przedkliniczne badania bortezomibu wykazały zróżnicowany profil genotoksyczności: pozytywny wynik testu aberracji chromosomalnych in vitro przy stężeniu ≥3,125 μg/ml na komórkach CHO, natomiast test Amesa i test mikrojądrowy in vivo u myszy były negatywne, co wskazuje na brak mutagenności i uszkodzeń chromosomów in vivo. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) bortezomib wykazywał toksyczność zarodkowo-płodową jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez dowodów na specyficzne działanie teratogenne w niższych dawkach. Brak danych dotyczących okresu około- i pourodzeniowego ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa rozwojowego. Ponadto, 6-miesięczne badania na szczurach wykazały zmiany zwyrodnieniowe w gonadach, sugerując potencjalny wpływ na płodność u obu płci.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomowa strukturalna, aksony czuciowe nerwów, bariera krew-mózg, bezpieczeństwo kardiologiczne, cytopenia obwodowa, działanie inotropowo dodatnie, działanie klastogenne, działanie mielosupresyjne, działanie teratogenne, komórki jajnika chińskiego chomika, kurczliwość mięśnia sercowego, nabłonek przewodu pokarmowego, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, przewód pokarmowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozwój okołoporodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności bakteryjnej, tkanka limfoidalna, toksyczność wielocyklowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy obwodowy, wydłużenie odstępu QT, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Glenmark 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bortezomibu wykazały klastogenne działanie in vitro przy stężeniu 3,125 µg/ml w teście aberracji chromosomalnych na komórkach CHO, jednak testy mutagenności (test Amesa in vitro oraz test mikrojądrowy in vivo u myszy) były negatywne, wskazując na brak mutagenności. W badaniach rozwojowych na szczurach i królikach odnotowano toksyczne działanie na zarodek i płód przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. Ocena tkanek rozrodczych w 6-miesięcznym badaniu na szczurach wykazała zmiany zwyrodnieniowe w jądrach i jajnikach, sugerując potencjalny wpływ na płodność, choć formalne badania płodności nie zostały przeprowadzone. Brak danych dotyczących wpływu na rozwój okołoporodowy stanowi ograniczenie w pełnej ocenie ryzyka reprodukcyjnego.
aberracja chromosomalna, bariera krew-mózg, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie klastogenne, genotoksyczność, hipotensja, lek inotropowy dodatni, lek presyjny, neuropatia obwodowa, tachykardia, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność ogólna, toksyczność zarodkowo-płodowa, toksyczny wpływ na rozwój, ubogokomórkowy szpik kostny, wpływ na płodność, wydłużenie odstępu QT, zanik tkanki limfoidalnej, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Adamed 3,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Bortezomib Adamed wykazały, że substancja czynna bortezomib wykazuje klastogenne działanie in vitro w teście aberracji chromosomalnych przy stężeniu już 3,125 µg/ml, jednak nie potwierdzono genotoksyczności w teście Amesa ani w teście mikrojądrowym in vivo. W badaniach rozwojowych na szczurach i królikach stwierdzono toksyczność zarodkową i płodową jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. Nie przeprowadzono badań dotyczących okresu około- i pourodzeniowego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa rozwojowego. Ocena tkanek rozrodczych w 6-miesięcznym badaniu na szczurach wykazała zmiany zwyrodnieniowe w jądrach i jajnikach, sugerując potencjalny wpływ na płodność u obu płci.
aberracja chromosomalna, bariera krew-mózg, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie inotropowo dodatnie, działanie klastogenne, ester mannitolu, kwas boronowy, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, przewód pokarmowy, repolaryzacja komór serca, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ogólna, toksyczność rozwojowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy obwodowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kurczliwości serca, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności bortezomibu wykazały jego działanie klastogenne w teście aberracji chromosomalnych in vitro na komórkach CHO przy stężeniu już 3,125 µg/ml, jednak nie potwierdzono genotoksyczności w testach mutagenności (test Amesa) ani w in vivo teście mikrojądrowym u myszy. W badaniach rozwojowych na szczurach i królikach zaobserwowano toksyczne działanie na zarodek i płód jedynie przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. W 6-miesięcznym badaniu na szczurach stwierdzono degenerację jąder i jajników, co sugeruje potencjalny wpływ na płodność obu płci, choć formalne badania płodności nie zostały przeprowadzone. Brak danych dotyczących wpływu na rozwój okołoporodowy stanowi ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa rozwojowego.
aberracja chromosomalna, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, degeneracja jąder, działanie genotoksyczne, komórka jajnika chińskiego chomika, lek inotropowo dodatni, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, osłabienie kurczliwości mięśnia sercowego, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, rozwój okołoporodowy, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielocyklowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, właściwość klastogenna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hemodynamiczne, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib Adamed 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bortezomibu wykazały jego klastogenną aktywność genotoksyczną in vitro w teście aberracji chromosomalnych na komórkach CHO przy stężeniu już 3,125 μg/ml, jednak brak potwierdzenia genotoksyczności w teście Amesa i mikrojądrowym in vivo. W badaniach toksyczności rozwojowej na szczurach i królikach odnotowano śmiertelność zarodków i płodów przy dawkach toksycznych dla matki, natomiast dawki poniżej progu toksyczności matczynej nie wykazywały bezpośredniego działania teratogennego. W 6-miesięcznych badaniach na szczurach stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe w gonadach, sugerujące potencjalny wpływ na płodność, choć brak jest kompleksowych badań dotyczących płodności i rozwoju okołoporodowego.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomu, aktywność klastogenna, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie inotropowo dodatnie, jądra, jajnik, komórki jajnika chińskiego chomika, kurczliwość mięśnia sercowego, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, odstęp QT, przewód pokarmowy, przyspieszenie akcji serca, test mikrojądrowy, test mutagenności Amesa, toksyczność narządowa, toksyczność rozwojowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ sercowo-naczyniowy, zanik tkanki limfoidalnej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib MSN 3,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bortezomibu wykazały jego klastogenne działanie in vitro w teście aberracji chromosomalnych na komórkach CHO przy stężeniu 3,125 μg/ml, jednak brak potwierdzenia genotoksyczności w testach Amesa i mikrojądrowym in vivo. W badaniach toksyczności rozwojowej na szczurach i królikach stwierdzono śmiertelność zarodków i płodów przy dawkach toksycznych dla matki, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. W 6-miesięcznym badaniu na szczurach zaobserwowano zmiany zwyrodnieniowe w gonadach, sugerujące potencjalny wpływ na płodność. Główne narządy docelowe toksyczności wielocyklowej obejmowały przewód pokarmowy (wymioty, biegunka), układ krwiotwórczy (cytopenie, zanik tkanki limfoidalnej, ubogokomórkowy szpik), układ nerwowy (obwodowa neuropatia czuciowa) oraz nerki, z częściową lub całkowitą odwracalnością zmian po zakończeniu terapii.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomu, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, dysfagia, działanie genotoksyczne, działanie inotropowo dodatnie, komórki jajnika chińskiego chomika, kurczliwość mięśnia sercowego, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, przewód pokarmowy, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zanik tkanki limfoidalnej, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bortezomib TZF 3,5 mg
Badania przedkliniczne bortezomibu wykazały jego klastogenną aktywność in vitro na komórkach CHO przy stężeniu 3,125 μg/ml, powodując aberracje chromosomowe, jednak testy mutagenności (test Amesa) i mikrojądrowy in vivo u myszy nie potwierdziły genotoksyczności. W toksyczności rozwojowej u szczurów i królików stwierdzono śmiertelność zarodków i płodów przy dawkach toksycznych dla matek, bez bezpośredniego działania teratogennego przy niższych dawkach. Analiza tkanek rozrodczych w 6-miesięcznym badaniu na szczurach wykazała zwyrodnienia jąder i jajników, sugerując potencjalny wpływ na płodność, choć brak jest specyficznych badań dotyczących płodności. Nie przeprowadzono badań dotyczących rozwoju okołoporodowego, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa w tym aspekcie.
aksony czuciowe nerwów, bariera krew-mózg, bortezomib, cytopenia obwodowa, działanie genotoksyczne, działanie inotropowo dodatnie, działanie klastogenne, działanie presyjne, komórki jajnika chińskich chomików, kurczliwość mięśnia sercowego, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, przewód pokarmowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności in vitro, toksyczność matczyna, toksyczność rozwojowa, toksyczność zarodkowa, ubogokomórkowy szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy obwodowy, właściwości toksyczne, wpływ na płodność, wydłużenie odstępu QT, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie jąder, zwyrodnienie jajników