obrzęk brodawkowaty
Obrzęk brodawkowaty (łac. oedema papillae nervi optici, ang. papilledema) to stan obrzęku tarczy nerwu wzrokowego spowodowany zwiększonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym. Jest to istotny objaw neurologiczny, który wymaga pilnej diagnostyki i interwencji.
Najczęstszymi przyczynami obrzęku brodawkowatego są: guzy mózgu, krwiaki śródczaszkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie mózgu, zakrzepica zatok żylnych mózgu oraz idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe (dawniej nazywane guzem rzekomym mózgu). Rzadziej może być spowodowany encefalopatią nadciśnieniową, ostrą niewydolnością wątroby czy niektórymi lekami.
W badaniu okulistycznym obserwuje się zatarcie granic tarczy nerwu wzrokowego, poszerzenie naczyń żylnych, wybroczyny na tarczy i wokół niej oraz uniesienie tarczy nad poziom siatkówki. W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia widzenia, począwszy od przejściowych zaciemnień, poprzez ograniczenie pola widzenia, aż do całkowitej utraty wzroku.
Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, obrazowanie mózgu (TK lub MRI), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego oraz pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową i może obejmować leczenie operacyjne guza lub krwiaka, antybiotykoterapię w przypadku infekcji czy leki obniżające ciśnienie wewnątrzczaszkowe.