neurokinina A

Neurokinina A (NKA) to undekapeptydy należący do rodziny tachykinin, ważnych neurotransmiterów i neuromodulatorów w układzie nerwowym. NKA jest kodowana przez gen preprotachykininy A (PPT-A) i powstaje w wyniku enzymatycznego przetwarzania większego prekursora białkowego.

W kontekście działania fizjologicznego, neurokinina A wiąże się głównie z receptorami NK2, choć wykazuje także powinowactwo do receptorów NK1 i NK3. Receptory te są sprzężone z białkami G i ich aktywacja prowadzi do mobilizacji wewnątrzkomórkowego wapnia oraz aktywacji szlaków sygnałowych kinaz białkowych.

Neurokinina A pełni istotne funkcje w regulacji wielu procesów fizjologicznych, w tym skurczu mięśni gładkich (szczególnie w drogach oddechowych i przewodzie pokarmowym), transmisji bólowej, procesów zapalnych oraz reakcji immunologicznych. W drogach oddechowych NKA działa jako silny bronchokonstryktor, co czyni ją potencjalnym celem terapeutycznym w schorzeniach takich jak astma.

Badania kliniczne wskazują na zaangażowanie neurokininy A w patofizjologię wielu chorób, w tym zaburzeń neurologicznych, zapalnych i nowotworowych. Antagoniści receptorów NK2 są badani jako potencjalne leki w terapii chorób układu oddechowego, przewodu pokarmowego oraz w leczeniu bólu.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Zespół rakowiczy – Diagnostyka i diagnoza

Zespół rakowiczy (Carcinoid syndrome) to zespół objawów wynikających z wydzielania substancji bioaktywnych przez nowotwory neuroendokrynne (NET), najczęściej z jelita cienkiego, szczególnie przy przerzutach do wątroby. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej objawów takich jak napadowe zaczerwienienie skóry (flush), biegunka, skurcze oskrzeli, bóle brzucha oraz objawy niewydolności zastawek prawej połowy serca. Kluczowe badania biochemiczne to oznaczenie dobowej zbiórki moczu na 5-HIAA, gdzie wartość >25 mg/dobę jest diagnostyczna, oraz oznaczenie chromograniny A (CgA) w surowicy z wartością odcięcia 84-87 U/L. Dodatkowo, NT-proBNP z wartością odcięcia 260 pg/ml służy do wykrywania choroby sercowej związanej z zespołem rakowiczym, wykazując czułość 92% i swoistość 91%. Diagnostyka obrazowa obejmuje wielofazową tomografię komputerową (TK), rezonans magnetyczny (MRI), scyntygrafię receptorów somatostatynowych (OctreoScan) oraz PET-CT z Ga-68 dotatate, który cechuje się czułością >90% i swoistością >90%.
badanie histopatologiczne, biegunka, bronchoskopia, choroba zapalna jelit, chromogranina A, echokardiografia, endoskopia kapsułkowa, endoskopia przewodu pokarmowego, endoskopowa ultrasonografia, glukonian wapnia, guz rakowiak, inhibitor pompy protonowej, katecholamina, kwas 5-hydroksyindolooctowy, metajodobenzylguanidyna, napadowe zaczerwienienie skóry, neurokinina A, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność zastawki, noradrenalina, nowotwór neuroendokrynny, NT-proBNP, pozytonowa tomografia emisyjna, przełom rakowiczy, przerzut do wątroby, reakcja alergiczna, rezonans magnetyczny, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, serotonina, skurcz oskrzeli, substancja P, test prowokacyjny, tomografia komputerowa, zanikowe zapalenie żołądka, zespół jelita drażliwego, zespół rakowiczy
Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy – Patofizjologia i mechanizm

Migrena jest złożonym schorzeniem neurologicznym, w którym kluczową rolę odgrywa dysfunkcja układu trójdzielno-naczyniowego oraz neurogenne mechanizmy zapalne. Aktywacja włókien aferentnych nerwu trójdzielnego przez megakanały paneksynowe-1 i kaspazę-1 prowadzi do uwolnienia mediatorów prozapalnych, takich jak CGRP, substancja P i PACAP, które wywołują rozszerzenie naczyń, wynaczynienie białek osocza i stan zapalny opon mózgowych. Korowe szerzenie się depresji (CSD) jest powiązane z aurą migrenową i stymuluje układ trójdzielno-naczyniowy do uwalniania neuropeptydów, co wyzwala ból głowy. Poziomy CGRP pozostają podwyższone podczas ataków i między nimi u pacjentów z przewlekłą migreną, a infuzje egzogennego CGRP mogą wywołać epizod migreny. Dysfunkcja pnia mózgu i podwzgórza, wraz z centralną sensytyzacją i nadwrażliwością układu nerwowego, przyczynia się do utrzymującego się bólu i objawów towarzyszących, takich jak allodynia skórna, występująca u około 65% chorych. Nierównowaga neuroprzekaźników, zwłaszcza serotoniny, dopaminy i noradrenaliny, oraz podwyższone markery zapalne (IL-1, IL-6, TNF-α, MMP-9, homocysteina) odgrywają istotną rolę w patogenezie migreny.
allodynia skórna, antagonista receptora CGRP, antagonista serotoniny, aura migrenowa, bariera krew-mózg, ból głowy szyjnopochodny, ból głowy typu napięciowego, ból klasterowy, CGRP, czynnik jądrowy kappa-B, dopamina, interleukina-1, interleukina-6, istota szara okołowodociągowa, miejsce sinawe, migrena, nadpobudliwość korowa, nerw trójdzielny, neurokinina A, noradrenalina, PACAP, peptyd związany z genem kalcytoniny, pizotifen, podwzgórze, przeciwciało monoklonalne, sensytyzacja centralna, serotonina, substancja P, światłowstręt, teoria neurogenna, TNF-alfa, triptany, układ trójdzielno-naczyniowy, układ trójdzielno-szyjny, zapalenie neurogenne
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół rakowiczy – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rokowanie u pacjentów z zespołem rakowiczym jest relatywnie korzystne w porównaniu z innymi nowotworami złośliwymi, z medianą 5-letniego przeżycia wynoszącą 30-67%. Obecność zespołu rakowiczego, zwłaszcza w przebiegu choroby serca (CHD), stanowi negatywny czynnik prognostyczny, z 3-letnim wskaźnikiem przeżycia na poziomie 31% w porównaniu do 68% u pacjentów bez zajęcia serca. Wiek ≥50 lat, przerzuty do wątroby lub węzłów chłonnych oraz płeć męska są niezależnymi czynnikami ryzyka zgonu. Przerzuty korelują z wielkością guza pierwotnego: guzy <1 cm dają przerzuty w 2%, 1-2 cm w 50%, a >2 cm w 85% przypadków. Lokalizacja przerzutów obejmuje głównie węzły chłonne i wątrobę, rzadziej kości i płuca. Leczenie chirurgiczne guzów przewodu pokarmowego wiąże się z 5-letnim przeżyciem na poziomie 83%, a agresywna cytoredukcja przerzutów wątrobowych może wydłużyć medianę przeżycia do ponad 100 miesięcy.
choroba przerzutowa, chromogranina A, cytoredukcja wątrobowa, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny jelita cienkiego, guz rakowiczy, indeks Ki-67, kwas 5-hydroksyindolooctowy, monitorowanie echokardiograficzne, neurokinina A, nowotwór złośliwy, przerzut do wątroby, przerzut do węzłów chłonnych, rak neuroendokrynny, resekcja chirurgiczna, stopień zróżnicowania, wymiana zastawki trójdzielnej, zaawansowane stadium nowotworu, zespół Cushinga, zespół rakowiczy

neurokinina A

Powiązane wpisy

Zespół rakowiczy – Diagnostyka i diagnoza

Ból głowy – Patofizjologia i mechanizm

Zespół rakowiczy – Rokowania, prognozy i postęp choroby