objawy popromienne
Objawy popromienne to zespół reakcji organizmu na ekspozycję na promieniowanie jonizujące. Ich nasilenie zależy od dawki promieniowania, czasu ekspozycji, rodzaju promieniowania oraz indywidualnej wrażliwości organizmu.
W zależności od dawki pochłoniętej promieniowania wyróżnia się ostrą chorobę popromienną (ARS – Acute Radiation Syndrome), która może przebiegać w postaci postaci szpikowej, jelitowej, mózgowo-naczyniowej lub mieszanej. Pierwsze objawy (faza prodromalna) obejmują nudności, wymioty, biegunkę, gorączkę, osłabienie i bóle głowy, pojawiające się w ciągu kilku godzin od ekspozycji.
Lokalne zmiany popromienne dotyczą głównie skóry (rumień, obrzęk, pęcherze, owrzodzenia, martwica), układu pokarmowego (zapalenie błon śluzowych, biegunka), układu oddechowego (zapalenie płuc) oraz narządów krytycznych jak szpik kostny (pancytopenia). W późniejszym okresie może rozwinąć się zespół przewlekłej choroby popromiennej oraz zwiększone ryzyko nowotworów.
Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (morfologia krwi, markery biochemiczne) oraz dozymetrii fizycznej i biologicznej. Leczenie jest głównie objawowe i podtrzymujące, a w ciężkich przypadkach może wymagać przeszczepienia szpiku kostnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Gemcitabine SUN 10 mg/ml
Gemcitabina SUN (10 mg/ml, roztwór do infuzji) wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza w kontekście jednoczesnego stosowania z radioterapią. Podawanie gemcytabiny w dawce 1000 mg/m² pc. równocześnie z radioterapią klatki piersiowej (do 6 tygodni, dawka promieniowania 66 Gy) znacząco zwiększa toksyczność, manifestującą się ciężkim zapaleniem błony śluzowej przełyku i płuc, szczególnie przy dużej objętości napromieniania (mediana 4795 cm³). Mniejsze dawki gemcytabiny (600 mg/m² pc., 4 dawki) w skojarzeniu z cisplatyną (80 mg/m² pc., 2 dawki) i radioterapią wykazują bardziej przewidywalny profil toksyczności, jednak optymalny schemat terapii skojarzonej nie został jeszcze ustalony. Stosowanie gemcytabiny po radioterapii z odstępem >7 dni nie zwiększa istotnie toksyczności, choć możliwy jest nawrót objawów popromiennych. Zaleca się rozpoczęcie leczenia gemcytabiną nie wcześniej niż tydzień po zakończeniu napromieniania, aby ograniczyć ryzyko powikłań popromiennych.
anemia, choroba układowa, cisplatyna, działanie mielosupresyjne, Gemcitabine SUN, gemcytabina, hepatotoksyczność, mielosupresja, neutropenia, niedrobnokomórkowy rak płuc, objawy popromienne, parametry hematologiczne, promieniowanie jonizujące, radioterapia, terapia skojarzona, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, żywa atenuowana szczepionka