rozszerzenie naczyniowe
Rozszerzenie naczyniowe (wazodilatacja) to proces fizjologiczny polegający na zwiększeniu średnicy naczyń krwionośnych, głównie tętniczek i naczyń oporowych. Następuje w wyniku relaksacji mięśni gładkich w ścianie naczynia, co prowadzi do zmniejszenia oporu naczyniowego i zwiększenia przepływu krwi do tkanek.
W praktyce klinicznej rozszerzenie naczyniowe może być wywołane farmakologicznie (np. przez nitraty, blokery kanału wapniowego, inhibitory ACE) lub fizjologicznie (pod wpływem lokalnych metabolitów, tlenku azotu, prostacyklin). Stanowi istotny mechanizm terapeutyczny w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca, choroby niedokrwiennej serca czy obwodowych chorób naczyniowych.
Nadmierne rozszerzenie naczyniowe może prowadzić do hipotonii, omdleń czy niedokrwienia niektórych narządów w mechanizmie „podkradania”. Z kolei zaburzenia zdolności do wazodilatacji (dysfunkcja śródbłonka) stanowią istotny element patofizjologii wielu chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy i nadciśnienia tętniczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Geloplasma –
Geloplasma jest roztworem do infuzji zawierającym zmodyfikowaną płynną żelatynę (3,0000 g żelatyny bezwodnej w 100 ml roztworu) oraz elektrolity: Na⁺ 150 mmol/l, K⁺ 5 mmol/l, Mg²⁺ 1,5 mmol/l, Cl⁻ 100 mmol/l i mleczan 30 mmol/l. Całkowita osmolalność wynosi 295 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,8–7,0. Preparat jest wskazany do stosowania w stanach nagłych związanych z zaburzeniami hemodynamicznymi, takich jak wstrząs hipowolemiczny (np. krwotok, odwodnienie, przeciek włosowaty, oparzenia) oraz wstrząs naczyniowy o etiologii urazowej, chirurgicznej, zakaźnej (w tym sepsa) i toksycznej. Ponadto Geloplasma jest stosowana w leczeniu względnego niedociśnienia indukowanego przez leki rozszerzające naczynia, szczególnie podczas znieczulenia ogólnego.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, ciśnienie tętnicze, elektrolit, infuzja, krwotok, mleczan sodu, narkoza, niedociśnienie polekowe, objętość wewnątrznaczyniowa, odwodnienie, oparzenie, osmolalność, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, środek anestetyczny, uraz, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, zakażenie, zatrucie, żelatyna bezwodna, zmodyfikowana płynna żelatyna - Leksykon substancji czynnych
żelatyna – Wskazania do stosowania
Żelatyna w postaci zmodyfikowanej płynnej stanowi istotny składnik koloidalnych środków osoczozastępczych, stosowanych w leczeniu hipowolemii i wstrząsu o różnej etiologii, w tym urazowego, chirurgicznego, zakaźnego i toksycznego. Preparaty takie jak Gelaspan i Geloplasma, rozpuszczone w izotonicznych roztworach elektrolitów, umożliwiają szybkie przywrócenie objętości wewnątrznaczyniowej oraz stabilizację parametrów hemodynamicznych. Gelaspan (4% żelatyny, 40 g/1000 ml) zawiera m.in. 151 mmol/l sodu, 4 mmol/l potasu, 1 mmol/l wapnia i ma pH 7,4 ± 0,3, co czyni go preferowanym preparatem w krążeniu pozaustrojowym oraz w sytuacjach wymagających dłuższego utrzymania objętości krążącej. Geloplasma (3% żelatyny, 30 g/1000 ml) z mleczanami (30 mmol/l) i pH 5,8–7,0 jest wskazana do doraźnego leczenia wstrząsu i niedociśnienia związanego z porażeniem naczyń podczas narkozy.
aparat płuco-serce, blokada współczulna, hipowolememia, krążenie pozaustrojowe, łożysko naczyniowe, narkoza, objętość wewnątrznaczyniowa, operacja kardiochirurgiczna, parametr hemodynamiczny, planowy zabieg chirurgiczny, przeciek włosowaty, rozszerzenie naczyniowe, sepsa, stan wstrząsowy, sukcynylacja, wstrząs, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs naczyniowy, żelatyna zmodyfikowana płynna, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Prylokaina – Właściwości farmakodynamiczne
Prylokaina, stosowana w połączeniu z lidokainą w preparatach takich jak Anesderm, EMLA czy Motti (25 mg prylokainy + 25 mg lidokainy na 1 g kremu lub plastra), działa jako miejscowy anestetyk amidowy poprzez hamowanie przepływu jonów w błonach neuronów, co prowadzi do stabilizacji błon i blokady przewodzenia impulsów nerwowych. Znieczulenie osiąga się po 1-2 godzinach aplikacji na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym, z wyjątkiem skóry twarzy (30-60 minut) i męskich narządów płciowych (15 minut). Czas trwania znieczulenia wynosi co najmniej 2 godziny po zdjęciu opatrunku, a głębokość znieczulenia pozwala na wykonanie biopsji skóry do 3 mm po 120 minutach stosowania. Preparaty te wykazują dwufazową odpowiedź naczyniową (początkowe zwężenie, następnie rozszerzenie naczyń) i ułatwiają procedury inwazyjne, takie jak nakłucia żył, bez wpływu na pigmentację skóry (typy I-VI). Wchłanianie i początek działania na błonach śluzowych narządów płciowych jest szybsze, a skuteczne znieczulenie utrzymuje się do 20 minut po 5-10 minutowej aplikacji.
atopowe zapalenie skóry, błona śluzowa narządów płciowych, ból pozabiegowy, impuls nerwowy, lek amidowy, lidokaina, methemoglobinemia, miano przeciwciał, mięczak zakaźny, nakłucie lędźwiowe, nakłucie żyły, nieuszkodzona skóra, odpowiedź naczyniowa, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina, przepływ jonowy, rozszerzenie naczyniowe, serokonwersja, skóra właściwa, stabilizacja błony neuronowej, wchłanianie leku, zakończenie nerwowe, zmiana naczyniowa skóry, znieczulenie miejscowe, zwężenie naczyniowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fenactil 5 mg/ml
Przedawkowanie chloropromazyny (Fenactil, roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml i 25 mg/ml) prowadzi do wieloukładowych zaburzeń, obejmujących depresję OUN (od senności do utraty przytomności), ciężką hipotensję z uogólnionym rozszerzeniem łożyska naczyniowego, tachykardię, wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca, w tym zagrażające życiu arytmie komorowe. Charakterystyczne są także hipotermia oraz ciężkie dyskinezy pozapiramidowe wynikające z blokady receptorów dopaminowych. Wystąpić może również złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) z objawami sztywności mięśniowej, gorączki i niestabilności autonomicznej. Objawy mogą utrzymywać się przez wiele godzin lub dni ze względu na długi okres półtrwania chloropromazyny.
arytmia komorowa, arytmia serca, chloropromazyna, dantrolen, droga parenteralna, dyskineza pozapiramidowa, dystonia, Fenactil, hipotensja, hipotermia, lek inotropowy, mięsień poprzecznie prążkowany, nieprawidłowości EKG, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, receptor α-adrenergiczny, rozszerzenie naczyniowe, ruchy mimowolne, tachyarytmia komorowa, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie QT, zaburzenie repolaryzacji, zapaść naczyniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny