Właściwości farmakodynamiczne
Prylokaina

Właściwości farmakodynamiczne prylokainy: Mechanizm działania

Prylokaina, stosowana w produktach leczniczych takich jak Anesderm, EMLA, EMLA PLASTER czy Motti, należy do grupy amidowych leków o działaniu miejscowo znieczulającym. W preparatach tych występuje w połączeniu z lidokainą, zwykle w równej proporcji (25 mg prylokainy + 25 mg lidokainy w 1 g kremu lub plastra). Mechanizm działania prylokainy polega na stabilizacji błon neuronów poprzez hamowanie przepływu jonów niezbędnych do inicjowania i przewodzenia impulsów nerwowych.^{1 2}

Efektem takiego działania jest miejscowe znieczulenie okolicy poddanej działaniu leku. Prylokaina wraz z lidokainą zapewnia znieczulenie poprzez uwalnianie substancji czynnych z kremu lub plastra do warstw naskórka i skóry właściwej, gdzie oddziałują na receptory skórne i zakończenia nerwowe odpowiedzialne za odczuwanie bólu.^{3 4}

Warto podkreślić, że jakość znieczulenia zależy od czasu zastosowania oraz dawki zastosowanych substancji. Grupa farmakoterapeutyczna, do której należy prylokaina w połączeniu z lidokainą to leki znieczulające miejscowo amidy, kod ATC: N01BB20.^{5 6}

Działanie prylokainy na nieuszkodzoną skórę

Prylokaina w połączeniu z lidokainą stosowana jest na nieuszkodzoną skórę pod opatrunkiem okluzyjnym. Czas potrzebny do uzyskania odpowiedniego znieczulenia skóry nieuszkodzonej wynosi od 1 do 2 godzin, w zależności od rodzaju zabiegu lub procedury przewidzianej do wykonania.^{7 8}

Początek i czas trwania działania

Miejscowy efekt znieczulający poprawia się wraz z wydłużeniem czasu stosowania leku w zakresie od 1 do 2 godzin w przypadku większości części ciała. Wyjątkiem jest skóra twarzy oraz męskie narządy płciowe. Ze względu na to, że skóra twarzy jest cienka, a ukrwienie duże, maksymalny efekt anestetyczny uzyskuje się po 30-60 minutach na czole oraz na policzkach. Z kolei znieczulenie miejscowe męskich narządów płciowych uzyskuje się już po 15 minutach stosowania produktu.^{9 10}

Czas trwania znieczulenia po zastosowaniu produktów zawierających prylokainę i lidokainę przez 1 do 2 godzin wynosi co najmniej 2 godziny od zdjęcia opatrunku, z wyjątkiem twarzy, gdzie czas trwania znieczulenia jest krótszy.^{11 12}

Co istotne, prylokaina z lidokainą wykazuje taką samą skuteczność i początek działania niezależnie od rodzaju pigmentacji skóry (typy skóry od I do VI).^{13 14}

Głębina znieczulenia

Głębokość (stopień) znieczulenia skóry zwiększa się wraz z wydłużeniem czasu stosowania produktu. Badania wykazały, że u 90% pacjentów znieczulenie jest wystarczające do wprowadzenia sztancy biopsyjnej (o średnicy 4 mm) na głębokość 2 mm po 60 minutach, a na głębokość 3 mm po 120 minutach stosowania produktów zawierających prylokainę i lidokainę.^{15 16}

Odpowiedź naczyniowa

Prylokaina w połączeniu z lidokainą powoduje dwufazową odpowiedź naczyniową, która obejmuje początkowe zwężenie naczyń, po którym następuje rozszerzenie naczyń w miejscu zastosowania leku.^{17 18} Niezależnie od odpowiedzi naczyniowej, preparaty te ułatwiają procedurę nakłucia żyły w porównaniu z kremem placebo.^{19 20}

U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry obserwuje się podobną, lecz bardziej krótkotrwałą reakcję, z pojawianiem się zaczerwienienia po 30-60 minutach, co wskazuje na szybsze wchłanianie produktu przez skórę.^{21 22}

Produkty zawierające prylokainę i lidokainę mogą również powodować przemijające zwiększenie grubości skóry, częściowo spowodowane uwodnieniem skóry pod opatrunkiem okluzyjnym. Grubość skóry zmniejsza się następnie w okresie 15 minut kontaktu skóry z powietrzem.^{23 24}

Działanie prylokainy na błonę śluzową narządów płciowych

Wchłanianie prylokainy i lidokainy z błony śluzowej narządów płciowych przebiega szybciej, a początek znieczulenia następuje wcześniej niż po zastosowaniu kremu na skórę.^{25 26}

Po zastosowaniu produktów zawierających prylokainę i lidokainę przez 5-10 minut na błonę śluzową żeńskich narządów płciowych średni czas trwania skutecznego znieczulenia na stymulację laserem argonowym, która wywoływała ostry, kłujący ból, wynosił 15-20 minut. Czas ten był osobniczo zmienny w zakresie od 5 do 45 minut.^{27 28}

Działanie prylokainy na owrzodzenia kończyn dolnych

U większości pacjentów skuteczne znieczulenie umożliwiające oczyszczenie owrzodzeń kończyn dolnych uzyskuje się po 30 minutach stosowania produktów zawierających prylokainę i lidokainę. Zastosowanie kremu przez 60 minut może jeszcze polepszyć stopień znieczulenia.^{29 30}

Procedura oczyszczania owrzodzenia powinna rozpocząć się w czasie do 10 minut po usunięciu kremu. Dane kliniczne dotyczące dłuższego czasu odroczenia początku procedury oczyszczania nie są dostępne.^{31 32}

Prylokaina z lidokainą zmniejsza ból pozabiegowy przez okres do 4 godzin po oczyszczeniu owrzodzenia z martwych tkanek.^{33 34} Ponadto, preparaty te pozwalają na zmniejszenie liczby zabiegów oczyszczania owrzodzenia wymaganych dla uzyskania czystego owrzodzenia w porównaniu z oczyszczaniem z zastosowaniem kremu placebo.³⁵

Istotną informacją kliniczną jest brak zaobserwowania jakiegokolwiek ujemnego wpływu stosowania produktów zawierających prylokainę i lidokainę na gojenie owrzodzeń lub florę bakteryjną w tych miejscach.^{36 37}

Stosowanie prylokainy przed podaniem szczepionek

Przeprowadzone badania kliniczne wykazały, że stosowanie produktów zawierających prylokainę i lidokainę przed podaniem różnych szczepionek nie wpływa na średnie miana przeciwciał, tempo serokonwersji czy odsetek pacjentów osiągających ochronne lub dodatnie miana przeciwciał po immunizacji, w porównaniu z pacjentami, u których stosowano placebo.^{38 39}

Działanie prylokainy u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono badania kliniczne z udziałem łącznie ponad 2300 dzieci i młodzieży ze wszystkich grup wiekowych. Badania te wykazały skuteczność prylokainy z lidokainą w zmniejszaniu bólu związanego z różnymi procedurami, takimi jak:^{40 41}

• wkłucie igły (nakłucie żyły, kaniulacja)
• podawanie szczepionek podskórnie i domięśniowo
• nakłucie lędźwiowe
• leczenie laserowe zmian naczyniowych
• procedury łyżeczkowania zmian mięczakowych (mięczak zakaźny)

⁴²

Prylokaina z lidokainą zmniejsza ból związany zarówno z wprowadzaniem igły, jak i z iniekcją szczepionek. Skuteczność analgetyczna zwiększa się wraz z wydłużeniem czasu zastosowania kremu w zakresie od 15 do 90 minut w przypadku skóry niezmienionej. W przypadku zmian naczyniowych skóry nie wykazano natomiast, aby zastosowanie kremu przez 90 minut skutkowało lepszym znieczuleniem niż z zastosowaniem kremu przez 60 minut.^{43 44}

W badaniach klinicznych nie stwierdzono przewagi produktów zawierających prylokainę i lidokainę nad placebo w odniesieniu do znieczulenia przed krioterapią brodawek pospolitych (kurzajek) przy użyciu ciekłego azotu. Nie zdołano również wykazać odpowiedniej skuteczności tych produktów w odniesieniu do znieczulenia do zabiegu obrzezania.^{45 46}

Methemoglobinemia u noworodków

W jedenastu badaniach klinicznych u noworodków wykazano, że maksymalne stężenia methemoglobiny występujące po około 8 godzinach od zastosowania produktów zawierających prylokainę i lidokainę na powierzchnię skóry, są klinicznie nieistotne przy stosowaniu zalecanych dawek kremu i powracają do prawidłowego poziomu po około 12-13 godzinach.^{47 48}

Powstawanie methemoglobiny jest związane z kumulacją prylokainy wchłanianej przez skórę i może dlatego nasilać się przy dłuższym czasie stosowania produktów zawierających tę substancję.^{49 50}

Warto podkreślić, że stosowanie produktów zawierających prylokainę i lidokainę przed podaniem szczepionek u dzieci nie wpływało na średnie miana przeciwciał, tempo serokonwersji lub odsetek pacjentów osiągających ochronne lub dodatnie miana przeciwciał po immunizacji, w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo.^{51 52}