choroba zakrzepowo-zatorowa naczyń

Choroba zakrzepowo-zatorowa naczyń (VTE – Venous Thromboembolism) to zespół chorobowy obejmujący zakrzepicę żył głębokich (DVT) oraz zatorowość płucną (PE). Stanowi trzecią najczęstszą chorobę układu sercowo-naczyniowego po zawale mięśnia sercowego i udarze mózgu.

Patofizjologia VTE opiera się na trzech głównych czynnikach (triada Virchowa): zastoju krwi, uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego oraz nadkrzepliwości. Zakrzepica żył głębokich najczęściej lokalizuje się w żyłach kończyn dolnych, skąd materiał zakrzepowy może ulec oderwaniu i przemieszczeniu do naczyń płucnych, powodując zator tętnicy płucnej.

Czynniki ryzyka VTE obejmują unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), nowotwory złośliwe, ciążę i połóg, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej, doustnych środków antykoncepcyjnych, otyłość oraz wrodzone i nabyte trombofilie. Do rozpoznania wykorzystuje się badania obrazowe (USG dopplerowskie, angio-TK, scyntygrafię wentylacyjno-perfuzyjną) oraz oznaczenie D-dimerów.

Leczenie VTE opiera się głównie na antykoagulacji z zastosowaniem heparyn drobnocząsteczkowych, heparyny niefrakcjonowanej, antagonistów witaminy K (warfaryna) lub bezpośrednich doustnych antykoagulantów (DOAC). W przypadkach masywnej zatorowości płucnej może być konieczna tromboliza, trombektomia lub założenie filtra do żyły głównej dolnej. Profilaktyka pierwotna i wtórna stanowi kluczowy element postępowania.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl