przedłużająca się gorączka
Przedłużająca się gorączka (ang. prolonged fever, persistent fever) to stan podwyższonej temperatury ciała powyżej 38°C utrzymujący się przez okres dłuższy niż 7-10 dni. W literaturze medycznej często klasyfikuje się ją jako gorączkę o nieznanej przyczynie (fever of unknown origin, FUO), jeśli trwa ponad 2-3 tygodnie i nie udaje się ustalić jej etiologii mimo przeprowadzenia podstawowej diagnostyki.
Etiologia przedłużającej się gorączki jest różnorodna i może obejmować choroby infekcyjne (gruźlica, infekcje wirusowe, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ropnie wewnątrzbrzuszne), choroby autoimmunologiczne (choroba Stilla, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenia naczyń), nowotwory (chłoniaki, białaczki, guzy lite) oraz inne stany jak gorączki polekowe czy choroby ziarniniakowe. U dzieci najczęstszymi przyczynami są infekcje, podczas gdy u pacjentów geriatrycznych częściej występują nowotwory i choroby zapalne.
Diagnostyka przedłużającej się gorączki wymaga systematycznego podejścia i obejmuje dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne i obrazowe. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić badania morfologiczne, biochemiczne, markery zapalne, posiewy krwi i moczu, badania serologiczne, testy immunologiczne oraz obrazowanie (RTG, USG, TK, MRI, PET). W niektórych przypadkach konieczne są biopsje tkanek do badania histopatologicznego.
Leczenie przedłużającej się gorączki jest ukierunkowane na przyczynę podstawową. W przypadku gorączki o pochodzeniu infekcyjnym stosuje się odpowiednią antybiotykoterapię, w chorobach autoimmunologicznych – leki immunosupresyjne, a w nowotworach – odpowiednie protokoły onkologiczne. Niekiedy stosuje się empiryczną terapię przeciwgorączkową, jednak należy pamiętać, że może ona maskować objawy choroby podstawowej i utrudniać diagnostykę.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysoka temperatura (gorączka) u dzieci – Epidemiologia
Gorączka u dzieci, szczególnie poniżej 5 roku życia, jest powszechnym objawem infekcji, z częstością od 2 do 9 epizodów rocznie (średnio 5,88). Ryzyko poważnych infekcji bakteryjnych (SBI) jest najwyższe u niemowląt <3 miesiąca życia (6-10%), zwłaszcza zakażeń układu moczowego (UTI). Inwazyjne infekcje bakteryjne (IBI), takie jak bakteriemia i bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, występują z częstością 3-5% i 1,1-2,7% odpowiednio u noworodków ≤21 dni. Wysoka gorączka (≥39°C) zwiększa ryzyko SBI, zwłaszcza u niemowląt <6 miesiąca życia. Wprowadzenie szczepionek przeciw Hib, Streptococcus pneumoniae i Neisseria meningitidis znacząco zmniejszyło częstość SBI, jednak wzrosła rola zakażeń układu moczowego, szczególnie wywołanych przez oporne na antybiotyki szczepy Escherichia coli. Przedłużająca się gorączka (>5 dni) i gorączka o nieznanym pochodzeniu (FUO) wymagają szczegółowej diagnostyki, uwzględniającej infekcje, choroby zapalne, nowotwory oraz rzadkie zespoły, takie jak limfohistiocytoza hemofagocytarna (HLH).
bakteriemia bezobjawowa, cytopenia, drgawki gorączkowe, dur brzuszny, Escherichia coli, gorączka o nieznanym pochodzeniu, gorączka u dzieci, Haemophilus influenzae, hepatosplenomegalia, inwazyjna choroba pneumokokowa, inwazyjna infekcja bakteryjna, Klebsiella, limfohistiocytoza hemofagocytarna, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, Neisseria meningitidis, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odporność zbiorowiskowa, paciorkowiec grupy B, paciorkowiec zapalenia płuc, poważna infekcja bakteryjna, profilaktyka śródporodowa, przedłużająca się gorączka, riketsjoza, szczepionka skojarzona, urosepsa, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Wysoka temperatura (gorączka) u dzieci – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Gorączka u dzieci jest częstym objawem o szerokim spektrum etiologicznym, od łagodnych infekcji wirusowych po ciężkie infekcje bakteryjne zagrażające życiu. Gorączka utrzymująca się ≥5 dni stanowi istotny sygnał ostrzegawczy, wiążąc się z wyższym ryzykiem poważnych infekcji bakteryjnych (SBI) oraz chorób zapalnych, takich jak choroba Kawasakiego. W badaniu obejmującym 35705 dzieci z gorączką, 10,6% miało gorączkę trwającą ≥5 dni, a ryzyko SBI wynosiło 8,4% w porównaniu do 5,7% u dzieci z krótszym czasem trwania gorączki. Predyktory przedłużonej gorączki (≥3 dni) obejmują ból gardła (OR 2,8; 95% CI 1,30–6,01) i powiększone węzły chłonne (OR 1,87; 95% CI 1,01–3,49), jednak ogólna wartość predykcyjna modelu jest niska (AUC 0,64), a pomiar CRP nie zwiększa trafności prognozy. Ryzyko inwazyjnego zakażenia bakteryjnego (IBI) jest zależne od wieku: u niemowląt <3 miesiąca wynosi 6-10%, głównie zakażenia układu moczowego, natomiast u dzieci 3 miesiące–3 lata z temperaturą rektalną ≥38,5°C ryzyko bakteriemii utajonej spadło do 0,25–0,7%.
badanie fizykalne, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, białko C-reaktywne, ból gardła, choroba Kawasakiego, gorączka neutropeniczna, gorączka u dzieci, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, liczba leukocytów, liczba płytek krwi, neutropenia, poważna infekcja bakteryjna, przedłużająca się gorączka, temperatura rektalna, terapia nowotworów, węzły chłonne, zajęcie szpiku kostnego, zakażenie układu moczowego