aminokwasy egzogenne i endogenne
Aminokwasy to organiczne związki chemiczne stanowiące podstawowe elementy budulcowe białek. Dzielą się na egzogenne (niezbędne) i endogenne (nieniezbędne), co ma kluczowe znaczenie w kontekście żywienia i metabolizmu człowieka.
Aminokwasy egzogenne to te, których organizm ludzki nie potrafi syntezować samodzielnie lub syntezuje w niewystarczających ilościach. Muszą być dostarczane z dietą, a ich niedobór może prowadzić do zaburzeń metabolicznych. Do tej grupy należy 9 aminokwasów: fenyloalanina, walina, tryptofan, treonina, izoleucyna, metionina, histydyna, leucyna i lizyna (można je zapamiętać za pomocą akronimu PVT TIM HLL).
Aminokwasy endogenne mogą być syntetyzowane przez organizm człowieka w wystarczających ilościach. Zaliczamy do nich: alaninę, asparaginę, kwas asparaginowy, cysteinę, kwas glutaminowy, glutaminę, glicynę, prolinę, serynę i tyrozynę. W określonych stanach fizjologicznych lub patologicznych niektóre z nich mogą stać się warunkowo niezbędne, jak arginina i glutamina w okresach intensywnego wzrostu czy podczas ciężkich chorób.
W praktyce klinicznej, znajomość podziału aminokwasów ma znaczenie przy projektowaniu diet dla pacjentów z zaburzeniami metabolizmu białek, w żywieniu pozajelitowym oraz w leczeniu pacjentów z niewydolnością wątroby czy nerek, gdzie metabolizm aminokwasów ulega zaburzeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminoplasmal 15%
Aminoplasmal 15% to roztwór do infuzji dożylnej, zawierający kompleksową mieszaninę aminokwasów egzogennych i endogennych o łącznym stężeniu 150 g/l aminokwasów i 24,0 g/l azotu. Preparat charakteryzuje się wysoką wartością energetyczną 2505 kJ/l (600 kcal/l) oraz osmolarnością teoretyczną 1290 mOsm/l, pH w zakresie 5,7-6,3 i kwasowością około 31 mmol NaOH/l. Zawartość sodu wynosi 5,3 mmol/l, co odpowiada 121,9 mg sodu na 1000 ml roztworu, stanowiąc 6,095% dziennego zalecanego spożycia sodu (2 g). Aminokwasy obecne w preparacie obejmują m.in. leucynę (11,4 g/l), lizynę (8,93 g/l), argininę (16,05 g/l), alaninę (22,35 g/l) oraz kwas glutaminowy (16,2 g/l), co zapewnia wsparcie metaboliczne dla pacjentów wymagających suplementacji białkowej.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy egzogenne i endogenne, arginina, aseptyka, drobnoustroje, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, osmolarność, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, warunki aseptyczne, wodorotlenek sodu, zawartość azotu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –
SmofKabiven Low Osmo Peripheral jest wskazany do żywienia pozajelitowego u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane (np. zaburzenia połykania, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki). Preparat dostępny jest w czterech objętościach: 850 ml, 1400 ml, 1950 ml i 2500 ml, dostarczając odpowiednio około 600 kcal (2,5 MJ), 1000 kcal (4,2 MJ), 1400 kcal (5,9 MJ) oraz 1800 kcal (7,5 MJ). Zawiera aminokwasy (21,3–62,6 g), azot (3,41–10,0 g), glukozę bezwodną (57,8–170 g) oraz tłuszcze (29,8–87,6 g), co zapewnia pełne pokrycie zapotrzebowania energetycznego i metabolicznego pacjenta.
aminokwasy egzogenne i endogenne, emulsja do infuzji, kwasy omega-3, niedrożność górnego odcinka przewodu pokarmowego, nieswoiste choroby zapalne jelit, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, przetoka, roztwór aminokwasów z elektrolitami, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenia połykania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie otrzewnej, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminoplasmal B. Braun 10% –
Aminoplasmal B. Braun 10% to roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów, dostarczający 15,8 g/l azotu oraz o wartości energetycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l). Produkt ten zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, treoninę, tryptofan, walinę, argininę, histydynę, alaninę, glicynę, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, prolinę, serynę i tyrozynę. Ze względu na brak dedykowanych badań klinicznych i przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, preparat wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentek.
Decyzja o zastosowaniu Aminoplasmal B. Braun 10% u kobiet ciężarnych i karmiących piersią powinna być podejmowana wyłącznie po indywidualnej, szczegółowej ocenie stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka. Produkt należy stosować jedynie w sytuacjach klinicznie uzasadnionych, gdy spodziewane korzyści terapeutyczne przewyższają możliwe zagrożenia. Lekarz prowadzący powinien uwzględnić stan kliniczny pacjentki oraz jej potrzeby żywieniowe, a także bilans energetyczny, w którym uwzględniona zostanie kaloryczność roztworu. Brak kompleksowych danych wymaga zachowania szczególnej ostrożności i monitorowania terapii.
alanina, aminokwas, aminokwasy egzogenne i endogenne, Aminoplasmal, arginina, bilans energetyczny, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, lekarz przepisujący, leucyna, lizyna, metionina, prolina, roztwór do infuzji, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminoplasmal Paed 10% –
Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający 10 g aminokwasów oraz 1,52 g azotu w 100 ml, o wartości energetycznej 1700 kJ/l (406 kcal/l), osmolarności teoretycznej 790 mOsm/l i pH około 6,1. Preparat zawiera pełen zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, dostosowany do potrzeb metabolicznych pacjentów pediatrycznych i jest stosowany w żywieniu pozajelitowym pod ścisłym nadzorem medycznym w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych. Ze względu na brak substancji psychoaktywnych oraz specyfikę podawania (dożylnie, w warunkach klinicznych), nie wymaga się ostrzeżeń dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest zgodne z zapisem „Nie dotyczy” w sekcji 4.7 ChPL.
W praktyce klinicznej lekarz powinien uwzględnić wpływ ogólnego stanu klinicznego pacjenta oraz obecność dostępu naczyniowego i systemu infuzyjnego na codzienne funkcjonowanie, mimo braku bezpośredniego wpływu preparatu na funkcje poznawcze czy motoryczne. Dokumentacja medyczna powinna zawierać szczegółowy plan żywienia pozajelitowego, parametry infuzji (szybkość, objętość) oraz monitorowane wartości biochemiczne, które pozwalają ocenić efektywność i bezpieczeństwo terapii. Wskazane jest także omówienie z opiekunami pacjenta całościowego wpływu terapii na codzienne życie, w tym harmonogramu wizyt kontrolnych i konieczności monitorowania parametrów metabolicznych.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, aminokwas, aminokwasy egzogenne i endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, Aminoplasmal Paed, dostęp naczyniowy, osmolarność teoretyczna, parametry biochemiczne, roztwór do infuzji, stężenie aminokwasów, tauryna, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminomel 12,5 E –
Preparaty Aminomel 10E i Aminomel 12,5E to roztwory L-aminokwasów z elektrolitami, przeznaczone do żywienia pozajelitowego, które dostarczają pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych w stężeniach odpowiednio 10 g/100 ml i 12,5 g/100 ml. Aminokwasy te są kluczowe dla syntezy białek ustrojowych, utrzymania homeostazy białkowej oraz ograniczenia katabolizmu w stanach niedożywienia lub zwiększonego zapotrzebowania metabolicznego. Preparaty zawierają także elektrolity (Na+ 69-87 mmol/l, K+ 45-56,25 mmol/l, Ca++ 5-6 mmol/l, Mg++ 5-6 mmol/l, Cl- 90-112,5 mmol/l, octany 74-92,5 mmol/l, L-jabłczany 22-28 mmol/l), które wspierają metabolizm aminokwasów i równowagę kwasowo-zasadową. Osmolarność roztworów wynosi 1145 mOsm/l dla Aminomel 10E i 1430 mOsm/l dla Aminomel 12,5E, co determinuje konieczność podawania ich dożylnie do żył centralnych. pH preparatów mieści się w zakresie 6,0-6,3, z wartością energetyczną odpowiednio 1700 kJ/l (400 kcal/l) i 2125 kJ/l (500 kcal/l), co odzwierciedla energię dostarczaną z aminokwasów.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwasy egzogenne i endogenne, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, anabolizm białkowy, arginina, cykl mocznikowy, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoneogeneza, histydyna, homeostaza białkowa, izoleucyna, katabolizm białka, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, neuroprzekaźnik, ornityna, prolina, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, seryna, synteza białka, synteza neuroprzekaźników, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca roztwór aminokwasów 10%, glukozę 42% oraz emulsję tłuszczową 20%, dostępna w objętościach od 506 ml do 2531 ml. Produkt dostarcza pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, węglowodanów (glukoza jednowodna do 214 g w największym opakowaniu) oraz tłuszczów (do 73 g), zapewniając odpowiednie wsparcie żywieniowe. Osmolalność wynosi około 1400 mOsm/kg, a pH po zmieszaniu to około 5,6, co wskazuje na hipertoniczność preparatu i wymaga uwagi przy doborze drogi i szybkości podania. Produkt zawiera także elektrolity (octany do 243 mmol, fosforany do 5,5 mmol) oraz substancje pomocnicze stabilizujące emulsję i pH.
aminokwasy egzogenne i endogenne, emulsja do infuzji, emulsja lipidowa, fosfolipidy, fosforan nieorganiczny, fosforan organiczny, glukoza jednowodna, hipertoniczność, kwas octowy, kwas solny, kwasy omega-3, oleinian sodu, osmolalność, osmolarność, peroksydacja, pierwiastki śladowe, pochłaniacz tlenu, rozwarstwienie faz, system trójkomorowy, tokoferol, triglicerydy MCT, wartość energetyczna, warunki aseptyczne, wodorotlenek sodu