niewykształcenie nerwu węchowego

Niewykształcenie nerwu węchowego (anosmia kongenitalna) to wrodzona wada rozwojowa polegająca na braku lub nieprawidłowym rozwoju pierwszej pary nerwów czaszkowych. Stan ten prowadzi do całkowitego braku zmysłu węchu od urodzenia, co ma istotne konsekwencje kliniczne.

Etiologia tego zaburzenia obejmuje mutacje genetyczne (m.in. w genach kodujących białka receptorowe węchu), zaburzenia rozwojowe płodu lub nieprawidłowości w formowaniu się opuszki węchowej. Niewykształcenie nerwu węchowego może występować jako izolowana wada lub jako element zespołów wad wrodzonych, np. zespołu Kallmanna (hipogonadyzm hipogonadotropowy z anosmią).

Diagnostyka opiera się na badaniu podmiotowym, testach węchowych (np. UPSIT, Sniffin’ Sticks), badaniach obrazowych (MRI) uwidaczniających brak lub hipoplazję opuszek węchowych oraz czasem na badaniach genetycznych. U pacjentów z wrodzonym brakiem węchu często obserwuje się również zaburzenia smaku, gdyż oba zmysły są funkcjonalnie powiązane.

Leczenie przyczynowe niewykształcenia nerwu węchowego nie jest obecnie możliwe. Postępowanie terapeutyczne koncentruje się na edukacji pacjenta dotyczącej bezpieczeństwa (nieodczuwanie zapachów ostrzegawczych jak dym czy gaz), poradnictwie dietetycznym oraz ewentualnej terapii schorzeń towarzyszących. W przypadku zespołów genetycznych z anosmią (np. zespół Kallmanna) możliwe jest leczenie współistniejących zaburzeń hormonalnych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl