Cynomolgus
Cynomolgus (Macaca fascicularis), znany również jako makak jawajski lub makak krabożerny, to gatunek małpy z rodziny makakowatych, powszechnie wykorzystywany w badaniach biomedycznych. Ze względu na podobieństwo genetyczne do człowieka (około 93% zgodności genomu), stanowi cenny model doświadczalny w różnych dziedzinach medycyny.
W badaniach klinicznych małpy cynomolgus są wykorzystywane do testowania bezpieczeństwa i skuteczności leków, szczepionek oraz terapii biologicznych przed wprowadzeniem ich do badań z udziałem ludzi. Szczególnie ważną rolę odgrywają w badaniach dotyczących chorób zakaźnych, zaburzeń neurologicznych, immunologii i toksykologii.
Ze względu na podobieństwo układu immunologicznego do ludzkiego, cynomolgusy są często wykorzystywane w badaniach nad chorobami autoimmunologicznymi oraz w rozwoju przeciwciał monoklonalnych. Ich fizjologia układu sercowo-naczyniowego również wykazuje znaczne podobieństwa do ludzkiej, co czyni je odpowiednim modelem w badaniach kardiologicznych.
W kontekście medycznym, badania z wykorzystaniem cynomolgusów podlegają ścisłym regulacjom etycznym i prawnym, a naukowcy są zobowiązani do przestrzegania zasad 3R (replacement, reduction, refinement) w celu zminimalizowania liczby wykorzystywanych zwierząt i zapewnienia im odpowiednich warunków.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne trabektedyny wykazały ograniczony wpływ na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy ekspozycji poniżej klinicznego zakresu terapeutycznego (AUC). W badaniach in vivo na małpach Cynomolgus stosowano infuzję 1-godzinną, osiągając Cmax 10,6 ± 5,4 ng/ml, co przewyższało stężenia obserwowane u pacjentów po 24-godzinnej infuzji 1500 μg/m² (Cmax 1,8 ± 1,1 ng/ml), ale było porównywalne do infuzji 3-godzinnej (Cmax 10,8 ± 3,7 ng/ml). Główne objawy toksyczności obejmowały mielosupresję (ciężka leukopenia, niedokrwistość, zmniejszenie czynności limfatycznej i szpiku kostnego) oraz toksyczność wątrobową (podwyższone próby czynnościowe, zwyrodnienie wątrobowokomórkowe). Dodatkowo obserwowano martwicę nabłonka jelit oraz ciężkie miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia. W badaniach na małpach wykazano również potencjalną nefrotoksyczność, jednak była ona prawdopodobnie wtórna do miejscowych reakcji po podaniu leku.
AUC, Cynomolgus, działanie cytotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, ekspozycja płodu, hematopoeza, leukopenia, martwica nabłonka jelit, mielosupresja, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, próby czynnościowe wątroby, przenikanie przez łożysko, szpik kostny, toksyczność wątrobowa, trabektedyna, układ sercowo-naczyniowy, zwyrodnienie wątrobowokomórkowe