kamień naddziąsłowy
Kamień naddziąsłowy (supra-gingival calculus) to forma zwapniałego złogu nazębnego, który osadza się na powierzchni zęba powyżej linii dziąseł. Powstaje w wyniku mineralizacji płytki nazębnej (biofilmu bakteryjnego) przez sole mineralne zawarte w ślinie, głównie fosforany i węglany wapnia.
Charakteryzuje się żółtawym lub białawym zabarwieniem i kruchą, porowatą strukturą. Najczęściej lokalizuje się w okolicy ujść dużych gruczołów ślinowych – na językowych powierzchniach zębów przednich dolnych oraz policzkowych powierzchniach zębów trzonowych górnych. W przeciwieństwie do kamienia poddziąsłowego, jest widoczny podczas badania stomatologicznego bez konieczności stosowania specjalnych narzędzi diagnostycznych.
Obecność kamienia naddziąsłowego stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju chorób przyzębia, ponieważ jego chropowata powierzchnia sprzyja dalszej akumulacji płytki bakteryjnej. Usuwanie kamienia naddziąsłowego (scaling) jest podstawowym zabiegiem profilaktycznym i leczniczym w stomatologii, przeprowadzanym za pomocą skalerów ultradźwiękowych lub narzędzi ręcznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chlorheksydyna, stosowana jako środek antyseptyczny, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza przy dużych, głębokich i zakażonych ranach, gdzie jej użycie jest przeciwwskazane. Preparaty takie jak Bepanthen Plus nie powinny być stosowane na nieinfekcyjne podrażnienia skóry, np. oparzenia słoneczne. Należy bezwzględnie unikać kontaktu chlorheksydyny z oczami ze względu na ryzyko trwałego uszkodzenia rogówki, co może wymagać przeszczepu. Kontakt z błonami śluzowymi, uchem środkowym, mózgiem i oponami mózgowymi również jest przeciwwskazany. Występuje ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, szczególnie u osób z predyspozycjami alergicznymi oraz w przypadku obecności substancji pomocniczych takich jak alkohol cetylowy, stearylowy czy lanolina. Preparaty do jamy ustnej (np. Corsodyl, Sebidin) nie powinny być połykanie, a ich stosowanie nie powinno przekraczać 14 dni ze względu na ryzyko przebarwień zębów i języka oraz zwiększonego odkładania kamienia naddziąsłowego.
anafilaksja, antyseptyk, bakterie Gram-ujemne, chlorheksydyna, choroba przewodu pokarmowego, hemoliza, kamień naddziąsłowy, kamień nazębny, kwas para-aminobenzoesowy, nadwrażliwość, ochrona oczu, okulista, podrażnienie skórne, przeszczep rogówki, Pseudomonas, reakcja alergiczna, substancja anionowa, uszkodzenie rogówki, zaburzenia smaku, zachłyśnięcie, zapalenie przyzębia, zapalenie skóry kontaktowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sebidin Intensive
Lek Sebidin Intensive zawiera 5 mg chloroheksydyny dichlorowodorku oraz 5 mg benzokainy w formie tabletek do ssania i wymaga stosowania z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Szczególnie istotne jest unikanie podawania leku pacjentom z nadwrażliwością na estrowe środki miejscowo znieczulające, PABA, parabeny lub p-fenylenodiaminę. Lek należy stosować ostrożnie u osób z chorobami układu oddechowego (astma, zapalenie oskrzeli, rozedma płuc), chorobami serca, palaczy tytoniu oraz pacjentów z niedoborami enzymatycznymi predysponującymi do methemoglobinemii (np. niedobór G6PD, hemoglobina-M, niedobór reduktazy NADH-methemoglobiny, niedobór kinazy pirogronianowej). U osób starszych, ciężko chorych lub osłabionych istnieje zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych benzokainy, co może wymagać dostosowania dawki.
benzokaina, chloroheksydyna, choroba hemoglobiny-M, choroba serca, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, estrowy środek miejscowo znieczulający, kamień naddziąsłowy, kwas para-aminobenzoesowy, methemoglobinemia, nadwrażliwość na leki, niedobór glukozo-6-fosfodiesterazy, niedobór kinazy pirogronianowej, niedobór reduktazy NADH-methemoglobiny, p-fenylenodiamina, PABA, paraben, problem oddechowy, rozedma płuc, uraz błony śluzowej, zakażenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie przyzębia