kość ramienna
Kość ramienna (humerus) to długa kość kończyny górnej, stanowiąca główny element szkieletu ramienia. Łączy się ona proksymalnie ze stawem barkowym, a dystalnie ze stawem łokciowym. Anatomicznie wyróżnia się trzon kości ramiennej oraz dwie nasady: bliższą (proksymalną) i dalszą (dystalną).
Nasada bliższa kości ramiennej zawiera głowę kości ramiennej, guzek większy i mniejszy oraz bruzdę międzyguzkową. Trzon kości ramiennej posiada charakterystyczną bruzdę nerwu promieniowego. Nasada dalsza zawiera kłykieć kości ramiennej z powierzchniami stawowymi: bloczkiem i główką kości ramiennej oraz nadkłykcie: przyśrodkowy i boczny.
W praktyce klinicznej złamania kości ramiennej stanowią ok. 5-8% wszystkich złamań. Najczęściej dochodzi do złamań szyjki chirurgicznej kości ramiennej (u osób starszych), złamań trzonu oraz złamań okolicy nadkłykciowej (szczególnie u dzieci). Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne oraz obrazowanie radiologiczne, a leczenie może być zachowawcze lub operacyjne, w zależności od rodzaju złamania.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Osteosarcoma – Epidemiologia
Osteosarcoma jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem kości, wywodzącym się z mezenchymalnych komórek kościotwórczych, o częstości występowania globalnej około 3-4 przypadków na milion osób rocznie. Charakteryzuje się dwumodalnym rozkładem wiekowym z szczytami zachorowań w wieku 10-25 lat (szczególnie 10-14 lat) oraz powyżej 60 roku życia, choć nowsze dane wskazują na zmniejszenie drugiego szczytu, prawdopodobnie związanego z leczeniem choroby Pageta bisfosfonianami. Częstość występowania jest wyższa u mężczyzn (5,4/milion) niż u kobiet (4,0/milion), a także różni się w zależności od rasy – najwyższa u czarnoskórych (6,8/milion) i Hiszpanów (6,5/milion), najniższa u białych (4,6/milion). Osteosarcoma lokalizuje się głównie w długich kościach kończyn, zwłaszcza w okolicy przynasadowej płytek wzrostu: kość udowa (42%), piszczelowa (19%) i ramienna (10%). W USA diagnozuje się rocznie około 800-1100 nowych przypadków, z około 50% dotyczących dzieci i młodzieży, a standaryzowany współczynnik zachorowalności (ASIR) wzrósł w latach 2010-2019 z 0,46 do 0,66 na milion osobolat, głównie w grupie wiekowej 10-19 lat i u mężczyzn.
badanie PET-CT, bisfosfoniany, chemioterapia, choroba Pageta, drugi nowotwór złośliwy, dwumodalny rozkład wiekowy, immunoterapia, kość piszczelowa, kość ramienna, kość udowa, krążące komórki nowotworowe, mezenchymalna komórka kościotwórcza, odpowiedź histologiczna, osteosarcoma, pierwotny nowotwór złośliwy kości, płytka wzrostu, program nadzoru, przerzut do płuc, standaryzowany współczynnik zachorowalności, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wznowa nowotworu - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Patofizjologia i mechanizm
Złamanie ramienia (fractura humeri) obejmuje przerwanie ciągłości kości ramiennej, promieniowej lub łokciowej, najczęściej spowodowane siłami mechanicznymi takimi jak upadek na wyciągniętą rękę, urazy bezpośrednie, siły skrętne lub zgięciowe. Patomechanizm złamań uwzględnia zarówno złamania stabilne, przemieszczone, wieloodłamowe, otwarte, jak i specyficzne typy jak greenstick czy buckle, a także złamania patologiczne związane z osteoporozą, nowotworami czy zapaleniami. Kluczową rolę w funkcji przedramienia odgrywają mięśnie supinujące (m. dwugłowy ramienia, m. nawrotny) i pronujące (m. nawrotny obły, m. nawrotny czworoboczny), a stabilność anatomiczną zapewniają stawy promieniowo-łokciowe, błona międzykostna oraz kompleks włóknisto-chrzęstny trójkątny (TFCC). Proces gojenia złamania przebiega przez fazę zapalną, tworzenie miękkiej i twardej kostniny oraz fazę przebudowy, trwającą nawet kilka lat, podczas której nowa kość osiąga pełną wytrzymałość mechaniczną.
błona międzykostna, brak zrostu kostnego, choroba Pageta, cytokiny, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, kostnienie śródchrzęstne, mezenchymalne komórki macierzyste, nowotwór kości, osteoblast, osteoklast, osteomalacja, osteoporoza, pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawów, zaburzenie zrostu kostnego, zapalenie kości i szpiku, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, złamanie otwarte, złamanie patologiczne, złamanie ramienia, złamanie stresowe, złamanie wieloodłamowe, złamanie zmęczeniowe, zrost nieprawidłowy - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Leczenie
Złamania ramienia obejmują uszkodzenia kości ramiennej, łokciowej lub promieniowej i klasyfikowane są według typu (otwarte, zamknięte, przemieszczone, wielofragmentowe, zielonej gałązki, buckle). Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i RTG, z ewentualnym zastosowaniem dodatkowych badań obrazowych. Leczenie zachowawcze stosuje się przy złamaniach nieprzemieszczonych lub z minimalnym przemieszczeniem, obejmując unieruchomienie (temblak, gips, szyna, orteza) oraz farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną (NLPZ, paracetamol, opioidy). Redukcja złamań przemieszczonych wymaga często znieczulenia i leków zwiotczających mięśnie. W przypadku złamań złożonych, wielofragmentowych lub otwartych wskazane jest leczenie operacyjne z zastosowaniem wewnętrznej stabilizacji (płytki, śruby, gwoździe śródszpikowe) lub zewnętrznych stabilizatorów. Rehabilitacja rozpoczyna się wcześnie, obejmując ćwiczenia zakresu ruchu, wzmacniające, rozciągające oraz terapię manualną i fizykoterapię, trwając zwykle od 4 do 12 tygodni, a pełny powrót do sprawności może zająć do 2 lat w przypadku skomplikowanych złamań.
badanie fizykalne, badanie rentgenowskie, brak zrostu, chrząstka wzrostowa, elektroterapia, faza proliferacyjna, faza przebudowy, faza zapalna, gips, gwóźdź śródszpikowy, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, krioterapia, lek zwiotczający mięśnie, martwica tkanki, nieprawidłowe zrośnięcie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk, orteza, osteoporoza, osteotomia, otwarta repozycja, paracetamol, przeszczep kostny, repozycja zamknięta, stabilizacja zewnętrzna, szyna ortopedyczna, temblak, terapia manualna, wewnętrzna stabilizacja, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, złamanie otwarte, złamanie przemieszczone, złamanie ramienia, złamanie wewnątrzstawowe, złamanie wielofragmentowe, złamanie zamknięte, złamanie zielonej gałązki, zmiana zwyrodnieniowa stawu, znieczulenie ogólne - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Epidemiologia
Chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma) to złośliwy nowotwór kości wywodzący się z tkanki chrzęstnej, stanowiący 20-30% pierwotnych mięsaków kości, z dominującą postacią konwencjonalną (80-90%). Zapadalność wynosi od 1 na 100 000 do 1 na 200 000 osób rocznie, z ASIR 1-3/milion, a w USA około 1/200 000. Najczęściej lokalizuje się w szkielecie osiowym (miednica, żebra, kość biodrowa) oraz bliższej części kości udowej i ramiennej. Średni wiek zachorowania to 51 lat, z przewagą mężczyzn. Podtypy histologiczne różnią się wiekiem występowania i rokowaniem: chrzęstniakomięsak mezenchymalny (2-4%) dotyczy młodszych pacjentów (20-30 lat) i cechuje się wysokim ryzykiem przerzutów, natomiast chrzęstniakomięsak odróżnicowany (10%) ma agresywny przebieg i najgorsze rokowanie. Przerzuty odległe występują u 8-38% pacjentów, głównie do płuc, a przerzuty do węzłów chłonnych są rzadkie (~1,3%). Wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi około 74-75%, zróżnicowany w zależności od stadium: lokalne 91%, regionalne 76%, odległe 17%. Niezależne czynniki prognostyczne to stopień złośliwości, stadium zaawansowania, wiek >75 lat, wielkość guza >20 cm oraz lokalizacja (gorsze rokowanie w miednicy).
atypowy guz chrzęstny, badanie histologiczne, choroba przerzutowa, choroba resztkowa, chrzęstniakomięsak, chrzęstniakomięsak mezenchymalny, chrzęstniakomięsak odróżnicowany, dehydrogenaza izocytrynianowa, gen supresorowy nowotworu, kość ramienna, kość twarzoczaszki, kość udowa, macierz chrzęstna, miednica, mięsak kości, mięsak kościopochodny, nawrót miejscowy, nowotwór kości, przerzut do płuc, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, radiogram klatki piersiowej, resekcja chirurgiczna, stopień zaawansowania guza, szpiczak mnogi, tkanka chrzęstna, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wskaźnik przeżycia 5-letniego, współczynnik zapadalności, żebro - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Złamanie ramienia, obejmujące kość ramienną, promieniową lub łokciową, stanowi istotny problem kliniczny, zwłaszcza u dorosłych, gdzie stanowi niemal połowę wszystkich złamań kości. Proces gojenia trwa zwykle od 6 do 8 tygodni, z możliwością wydłużenia do kilku miesięcy lub nawet 2 lat w przypadku interwencji chirurgicznej. Kluczowa jest kompleksowa ocena pielęgniarska, obejmująca wywiad, badanie fizykalne oraz szczegółową ocenę stanu neurowaskularnego kończyny (tętno obwodowe, czucie, ruchomość palców, kolor i temperatura skóry, czas powrotu włośniczkowego). Diagnostyka różnicowa złamań zamkniętych i otwartych jest niezbędna ze względu na odmienne ryzyko powikłań, takich jak infekcje, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy zaburzenia zrostu kostnego. W opiece pielęgniarskiej istotne jest skuteczne zarządzanie bólem (cel: ból <3/10), prawidłowe unieruchomienie, kontrola obrzęku (uniesienie kończyny, zimne okłady), zapobieganie infekcjom oraz wsparcie w mobilizacji i rehabilitacji.
chrząstka wzrostowa, czas powrotu włośniczkowego, diagnoza pielęgniarska, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, morfologia krwi, obrzęk kończyny, ocena pielęgniarska, opatrunek gipsowy, opieka pielęgniarska, osteoporoza, płytka wzrostowa, rehabilitacja pourazowa, temblak, tętno obwodowe, unieruchomienie kończyny, wapń w diecie, witamina D, zakażenie rany, zakrzepica żył głębokich, zapalenie kości, zasinienie skóry, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespolenie wewnętrzne, złamanie kości, złamanie otwarte, złamanie ramienia, złamanie włosowate, złamanie zamknięte, złamanie złożone - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Flector Patch 1% w przeliczeniu na sodu diklofenak
Flector Patch to plaster leczniczy zawierający diklofenak epolaminę w stężeniu 1% (co odpowiada 140 mg sodu diklofenaku na plaster o powierzchni 140 cm²). Produkt jest przeznaczony do miejscowego leczenia objawowego stanów zapalnych układu mięśniowo-szkieletowego, takich jak zapalenie nadkłykcia kości ramiennej (łokieć tenisisty/golfisty) oraz skręcenia stawu skokowego. Dzięki formie plastra diklofenak jest uwalniany bezpośrednio w miejscu zapalenia, co zapewnia skuteczne działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne przy minimalizacji ryzyka działań ogólnoustrojowych. Plaster należy aplikować na suchą, nieuszkodzoną skórę, unikając ekspozycji na promieniowanie słoneczne, co umożliwia długotrwałe utrzymanie terapeutycznego stężenia substancji czynnej w miejscu aplikacji.
aparat więzadłowy, diklofenak epolaminy, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwzapalne, kość ramienna, leczenie miejscowe, łokieć golfisty, łokieć tenisisty, mięsień przedramienia, nadkłykieć boczny, nadkłykieć przyśrodkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, plaster leczniczy, przyczep ścięgnisty, skręcenie stawu skokowego, sodu diklofenak, zapalenie nadkłykcia - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Objawy
Złamanie ramienia obejmuje uszkodzenia kości ramiennej, promieniowej lub łokciowej, najczęściej spowodowane upadkiem na wyciągniętą kończynę. Objawy kliniczne to silny, nagły ból nasilający się przy ruchu, obrzęk, zasinienie, deformacja oraz ograniczenie zakresu ruchu, a także objawy neurologiczne takie jak drętwienie czy osłabienie siły mięśniowej, sugerujące uszkodzenie nerwów. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i obrazowaniu radiologicznym, które pozwalają określić typ i lokalizację złamania. Proces gojenia przebiega przez fazę zapalną, naprawczą i przebudowy, trwając zwykle od 3 do 6 miesięcy u dorosłych, a u dzieci nawet 3-4 tygodnie w przypadku prostych złamań. Czas gojenia zależy od wieku pacjenta, rodzaju złamania oraz obecności współistniejących schorzeń, takich jak cukrzyca.
brak zrostu, drętwienie, dysfagia, faza naprawcza, faza przebudowy, faza zapalna, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, kostnina, krwiak, nieprawidłowy zrost, obrazowanie radiologiczne, obrzęk, osteoartroza, skrzep krwi, tkanka kostna, uszkodzenie naczyń krwionośnych, uszkodzenie nerwu, zakażenie kości, zdjęcie rentgenowskie, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, złamanie otwarte, złamanie włosowate, złamanie złożone, zmiany zwyrodnieniowe stawów, zrost opóźniony - Leksykon chorób i schorzeń
Złamanie ramienia – Diagnostyka i diagnoza
Złamanie ramienia obejmuje uszkodzenie kości ramiennej, promieniowej lub łokciowej i wymaga szybkiej oraz precyzyjnej diagnostyki, zwłaszcza u dzieci, u których proces gojenia jest szybszy. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego badania fizykalnego, oceniającego historię urazu, deformacje, obrzęk, ból, zakres ruchomości oraz funkcję nerwowo-naczyniową. Podstawowym narzędziem obrazowym jest RTG, wykonywane w co najmniej dwóch projekcjach, pozwalające na ocenę lokalizacji, typu (poprzeczne, spiralne, wieloodłamowe) oraz przemieszczenia złamania. W przypadku złamań złożonych, podejrzenia uszkodzeń stawowych lub ukrytych złamań, stosuje się tomografię komputerową (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI), który dodatkowo ocenia uszkodzenia tkanek miękkich i obrzęk szpiku. Scyntygrafia kostna jest rzadziej stosowana, ale przydatna w wykrywaniu złamań przeciążeniowych i patologicznych, zwłaszcza u małych dzieci.
artroplastyka, badanie fizykalne, brak zrostu, diagnostyka obrazowa, kość łokciowa, kość promieniowa, kość ramienna, martwica kości, opóźniony zrost, osteoartroza, otwarta repozycja, płytka wzrostu, repozycja zamknięta, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kostna, stabilizacja zewnętrzna, tomografia komputerowa, zapalenie kości, zator tłuszczowy, zdjęcie rentgenowskie, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, złamanie bez przemieszczenia, złamanie otwarte, złamanie patologiczne, złamanie ramienia, złamanie wieloodłamowe, złamanie z przemieszczeniem, złamanie zamknięte, złamanie zielonej gałązki - Leksykon chorób i schorzeń
Przerzuty nowotworowe do kości – Epidemiologia
Przerzuty nowotworowe do kości stanowią istotny problem kliniczny, będąc trzecim najczęstszym miejscem przerzutów odległych po płucach i wątrobie. W USA około 5,1% pacjentów z nowotworami złośliwymi ma przerzuty do kości w momencie diagnozy, co odpowiada 18,8 przypadkom na 100 000 osób rocznie. Najczęściej przerzuty do kości występują w raku prostaty (34%), piersi (22%) i płuc (20%), które łącznie stanowią około 70% przypadków. Lokalizują się głównie w kręgosłupie (70-80%), miednicy i kościach długich. Czynniki ryzyka obejmują wyższy wiek, rasę (wyższe ryzyko u czarnoskórych w raku prostaty i piersi), stopień zróżnicowania guza, zaawansowanie T i N, wielkość guza, obecność przerzutów do innych narządów oraz brak leczenia chirurgicznego. Częstość występowania przerzutów do kości wzrasta wraz z czasem od diagnozy i stopniem zaawansowania nowotworu, osiągając 8,4% po 10 latach od rozpoznania. Przerzuty do kości o nieznanym pochodzeniu stanowią około 3% przypadków i są często błędnie diagnozowane, z rakiem płuc jako najczęstszą przyczyną.
bisfosfonian, denosumab, fosfataza alkaliczna, guz lity, guz olbrzymiokomórkowy kości, hiperkalcemia, inhibitor osteoklastów, kość biodrowa, kość długa, kość ramienna, kość udowa, kręgosłup, miednica, nowotwór hematologiczny, nowotwór złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do kości, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut mieszany, przerzut nowotworowy do kości, przerzut osteolityczny, przerzut sklerotyczny, rak głowy i szyi, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak jasnokomórkowy, rak nerki, rak piersi, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuc, rak prostaty, rak tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień zróżnicowania guza, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z układem kostnym, żebro, złamanie patologiczne