rak płaskonabłonkowy płuc
Rak płaskonabłonkowy płuc (SCC, squamous cell carcinoma) jest jednym z najczęstszych typów niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP), stanowiącym około 25-30% wszystkich przypadków raka płuca. Rozwija się z komórek nabłonka płaskiego wyścielającego drogi oddechowe i jest silnie związany z paleniem tytoniu.
Charakterystyczną cechą raka płaskonabłonkowego płuc jest jego centralna lokalizacja, najczęściej w dużych oskrzelach. W obrazie histopatologicznym obserwuje się rogowacenie, mosty międzykomórkowe oraz inwazyjny wzrost. Nowotwór ten ma tendencję do miejscowego naciekania i tworzenia ognisk martwicy oraz jam w guzie, co może prowadzić do krwioplucia.
Diagnostyka raka płaskonabłonkowego płuc obejmuje badania obrazowe (RTG, TK, PET-CT), bronchoskopię z pobraniem materiału do badania histopatologicznego oraz ocenę markerów molekularnych. W przeciwieństwie do gruczolakoraka, mutacje EGFR, ALK czy ROS1 występują rzadko, natomiast częściej obserwuje się amplifikację FGFR1 oraz mutacje PIK3CA.
Leczenie raka płaskonabłonkowego płuc zależy od stopnia zaawansowania. We wczesnych stadiach podstawową metodą jest leczenie chirurgiczne. W stadium miejscowo zaawansowanym stosuje się radiochemioterapię, a w przypadku choroby uogólnionej – chemioterapię opartą na pochodnych platyny, immunoterapię (szczególnie inhibitory punktów kontrolnych jak pembrolizumab, nivolumab) lub terapię skojarzoną.
Rokowanie w raku płaskonabłonkowym płuc zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania w momencie rozpoznania. Pięcioletnie przeżycia wahają się od około 70% w stadium I do poniżej 10% w stadium IV. Czynnikami wpływającymi na gorsze rokowanie są: duży rozmiar guza, zajęcie węzłów chłonnych, przerzuty odległe oraz zły stan ogólny pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak płuca – Epidemiologia
Rak płuca pozostaje najczęstszym nowotworem złośliwym pod względem zachorowalności i umieralności globalnie, z około 2,5 mln nowych przypadków i ponad 1,8 mln zgonów rocznie. Wskaźniki zachorowalności i umieralności różnią się znacznie w zależności od regionu, płci i statusu ekonomicznego, z najwyższymi wartościami w krajach wysoko rozwiniętych (np. USA: zachorowalność 47,8/100 000, 5-letni wskaźnik przeżycia 26,6%). Rak płuca częściej dotyka mężczyzn, choć różnice te maleją, a u kobiet obserwuje się wzrost zachorowań, szczególnie w grupie wiekowej 30-49 lat. Główne czynniki ryzyka to palenie tytoniu (odpowiedzialne za 85-90% przypadków), bierne palenie, zanieczyszczenie powietrza, narażenie zawodowe (azbest, krzemionka, spaliny diesla), radon oraz predyspozycje genetyczne. Histologicznie dominuje niedrobnokomórkowy rak płuca (NSCLC, 87%), w tym gruczolakorak i rak płaskonabłonkowy, natomiast drobnokomórkowy rak płuca (SCLC) stanowi około 13% przypadków i cechuje się agresywnym przebiegiem.
atypowa hiperplazja gruczołowa, badanie przesiewowe raka płuca, bierne palenie, czynnik genetyczny, diagnozowany nowotwór, drobnokomórkowy rak płuca, drugi nowotwór pierwotny, gruczolakorak płuca, konsumpcja tytoniu, krwioplucie, mutacja EGFR, narażenie na azbest, narażenie zawodowe, niedrobnokomórkowy rak płuca, niskodawkowa tomografia komputerowa, palenie tytoniu, radon, rak in situ, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuca, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wielopierścieniowy węglowodór aromatyczny, wskaźnik nawrotu, wskaźnik przeżycia, wskaźnik umieralności, wskaźnik zachorowalności, zachorowalność i umieralność, zanieczyszczenie powietrza, zespół paraneoplastyczny, zgon nowotworowy - Leksykon chorób i schorzeń
Hiperkalcemia – Objawy
Hiperkalcemia definiowana jest jako stężenie wapnia całkowitego w surowicy przekraczające 2,6 mmol/l (10,5 mg/dl). Objawy kliniczne zależą od stopnia hiperkalcemii: łagodna (2,6-3,0 mmol/l) często przebiega bezobjawowo lub z niespecyficznymi symptomami, umiarkowana (3,0-3,5 mmol/l) manifestuje się m.in. wielomoczem, polidypsją, osłabieniem mięśni i zaburzeniami świadomości, natomiast ciężka (>3,5 mmol/l) stanowi zagrożenie życia z ryzykiem śpiączki i zatrzymania akcji serca. Hiperkalcemia wpływa wieloukładowo, powodując objawy neurologiczne (osłabienie koncentracji, majaczenie, śpiączka), nerkowe (poliuria, kamica nerkowa, niewydolność nerek), pokarmowe (zaparcia, nudności, zapalenie trzustki), mięśniowo-szkieletowe (osłabienie mięśni, bóle kostne, osteoporoza) oraz sercowo-naczyniowe (skrócenie QT, bradykardia, arytmie). Szczególnie niebezpieczna jest hiperkalcemia nowotworowa, która rozwija się gwałtownie i wiąże się z wysoką śmiertelnością.
anoreksja, blok serca, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, ciężka hiperkalcemia, diuretyk, hiperkalcemia, hiperkalcemia nowotworowa, hiperkalciuria, hiporefleksja, kamica nerkowa, łagodna hiperkalcemia, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, nadczynność przytarczyc, nefrokalcynoza, niedrożność jelit, niewydolność nerek, nudności, nykturia, odwodnienie, osłabienie mięśni, osteopenia, osteoporoza, pierwotna nadczynność przytarczyc, polidypsja, przełom hiperkalcemiczny, rak płaskonabłonkowy płuc, skurcze mięśni, stężenie wapnia w surowicy, szpiczak mnogi, umiarkowana hiperkalcemia, wielomocz, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zaparcia, złamania patologiczne, zwapnienie naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Przerzuty nowotworowe do kości – Epidemiologia
Przerzuty nowotworowe do kości stanowią istotny problem kliniczny, będąc trzecim najczęstszym miejscem przerzutów odległych po płucach i wątrobie. W USA około 5,1% pacjentów z nowotworami złośliwymi ma przerzuty do kości w momencie diagnozy, co odpowiada 18,8 przypadkom na 100 000 osób rocznie. Najczęściej przerzuty do kości występują w raku prostaty (34%), piersi (22%) i płuc (20%), które łącznie stanowią około 70% przypadków. Lokalizują się głównie w kręgosłupie (70-80%), miednicy i kościach długich. Czynniki ryzyka obejmują wyższy wiek, rasę (wyższe ryzyko u czarnoskórych w raku prostaty i piersi), stopień zróżnicowania guza, zaawansowanie T i N, wielkość guza, obecność przerzutów do innych narządów oraz brak leczenia chirurgicznego. Częstość występowania przerzutów do kości wzrasta wraz z czasem od diagnozy i stopniem zaawansowania nowotworu, osiągając 8,4% po 10 latach od rozpoznania. Przerzuty do kości o nieznanym pochodzeniu stanowią około 3% przypadków i są często błędnie diagnozowane, z rakiem płuc jako najczęstszą przyczyną.
bisfosfonian, denosumab, fosfataza alkaliczna, guz lity, guz olbrzymiokomórkowy kości, hiperkalcemia, inhibitor osteoklastów, kość biodrowa, kość długa, kość ramienna, kość udowa, kręgosłup, miednica, nowotwór hematologiczny, nowotwór złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do kości, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut mieszany, przerzut nowotworowy do kości, przerzut osteolityczny, przerzut sklerotyczny, rak głowy i szyi, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak jasnokomórkowy, rak nerki, rak piersi, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuc, rak prostaty, rak tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień zróżnicowania guza, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z układem kostnym, żebro, złamanie patologiczne