inaktywacja chemiczno-fizyczna
Inaktywacja chemiczno-fizyczna to proces, podczas którego dochodzi do unieczynnienia biologicznych właściwości substancji (np. enzymów, toksyn, wirusów czy bakterii) poprzez zastosowanie czynników chemicznych, fizycznych lub ich kombinacji. W medycynie techniki te wykorzystywane są m.in. w sterylizacji narzędzi, preparatów biologicznych oraz w produkcji szczepionek.
Metody fizyczne inaktywacji obejmują zastosowanie wysokiej temperatury (pasteryzacja, autoklawowanie), promieniowania (UV, gamma, rentgenowskie), filtracji mechanicznej czy też ultradźwięków. Natomiast inaktywacja chemiczna wykorzystuje substancje takie jak aldehydy (formaldehyd, glutaraldehyd), związki chloru, nadtlenek wodoru, fenole, alkohole czy kwasy organiczne.
W procesie wytwarzania szczepionek inaktywacja chemiczno-fizyczna odgrywa kluczową rolę, umożliwiając otrzymanie preparatów zawierających unieszkodliwione patogeny, które zachowują zdolność do wywołania odpowiedzi immunologicznej bez ryzyka wywołania choroby. Przykładem są szczepionki przeciwko polio (IPV), grypie czy wściekliźnie, gdzie wirusy poddawane są działaniu formaldehydu, β-propiolaktonu lub promieniowania UV.
Skuteczność procesu inaktywacji zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju i stężenia czynnika inaktywującego, czasu ekspozycji, temperatury, pH środowiska oraz charakterystyki inaktywowanego materiału biologicznego. Nowoczesne protokoły inaktywacji często łączą kilka metod w celu osiągnięcia najwyższego stopnia bezpieczeństwa biologicznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Tobramycin B. Braun 3 mg/ml
Tobramycin B. Braun to roztwór do infuzji o stężeniu 3 mg/ml, dostępny w butelkach o pojemności 80 ml (240 mg tobramycyny) oraz 120 ml (360 mg tobramycyny). Preparat jest klarowny, bezbarwny i gotowy do podania bez konieczności rozcieńczania. Substancje pomocnicze obejmują chlorek sodu (283 mg w 80 ml i 425 mg w 120 ml), wodę do wstrzykiwań oraz kwas solny do regulacji pH. Produkt jest przeznaczony do jednorazowego użytku, wymaga aseptycznej techniki podawania oraz usunięcia powietrza z układu infuzyjnego, aby zapobiec zatorom powietrznym. Należy stosować wyłącznie przejrzyste roztwory bez cząstek.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Tobramycin B. Braun 1 mg/ml
Tobramycin B. Braun to roztwór do infuzji o stężeniu 1 mg/ml, dostępny w butelkach LDPE po 80 ml, zawierających 80 mg tobramycyny. Produkt jest klarowny, bezbarwny i gotowy do użycia bez konieczności rozcieńczania. Skład obejmuje tobramycynę jako substancję czynną oraz substancje pomocnicze: chlorek sodu (283 mg na butelkę), wodę do wstrzykiwań i kwas siarkowy do regulacji pH. Opakowania zbiorcze dostępne są w wariantach 10 × 80 ml lub 20 × 80 ml, choć nie wszystkie wielkości mogą być obecne w obrocie. Produkt ma okres ważności 3 lata przed otwarciem, a po otwarciu należy go zużyć natychmiast lub przechowywać maksymalnie 24 godziny w temperaturze 2–8°C, z zachowaniem aseptycznych warunków.