ZŻG/ZP

Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucna (ZP) to dwa ściśle powiązane ze sobą stany chorobowe, określane łącznie jako żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ). ZŻG polega na formowaniu się skrzeplin w układzie żył głębokich, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. ZP to nagłe zablokowanie tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy, zwykle pochodzący z układu żylnego kończyn dolnych.

Główne czynniki ryzyka ZŻG/ZP obejmują unieruchomienie, zabieg operacyjny, uraz, ciążę, połóg, doustne środki antykoncepcyjne, hormonalną terapię zastępczą, nowotwory złośliwe oraz wrodzone i nabyte trombofilie. Najczęstsze objawy ZŻG to ból i obrzęk kończyny, zaś ZP – duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel oraz w ciężkich przypadkach omdlenia i wstrząs.

Diagnostyka ZŻG opiera się na ocenie klinicznej z wykorzystaniem skali Wellsa, oznaczeniu D-dimerów oraz badaniu ultrasonograficznym żył. W przypadku ZP kluczowe znaczenie ma angiografia tomografii komputerowej płuc. Leczenie obejmuje stosowanie antykoagulantów (heparyny drobnocząsteczkowe, antagoniści witaminy K, doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K), a w ciężkich przypadkach ZP – leczenie trombolityczne i interwencje mechaniczne.

Profilaktyka ZŻG/ZP ma szczególne znaczenie u pacjentów hospitalizowanych. Obejmuje ona wczesne uruchamianie chorych, stosowanie pończoch o stopniowanym ucisku, przerywany ucisk pneumatyczny oraz farmakoprofilaktykę (głównie heparyny drobnocząsteczkowe). Wystąpienie ZŻG/ZP wiąże się z ryzykiem nawrotu, zespołu pozakrzepowego oraz przewlekłego zakrzepowo-zatorowego nadciśnienia płucnego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl