rak części ustnej gardła
Rak części ustnej gardła (oropharyngeal cancer) to nowotwór złośliwy rozwijający się w tkankach gardła środkowego, obejmującego migdałki podniebienne, podstawę języka, podniebienie miękkie oraz tylną i boczną ścianę gardła. Stanowi istotny problem onkologiczny, a jego zachorowalność wzrasta w ostatnich dekadach, szczególnie wśród młodszych pacjentów.
Główne czynniki etiologiczne obejmują zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typem 16, oraz palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu. Coraz częściej obserwuje się przypadki raka części ustnej gardła HPV-dodatniego, który charakteryzuje się lepszym rokowaniem niż nowotwory HPV-ujemne związane z używkami.
Objawy kliniczne obejmują ból gardła, trudności w połykaniu, uczucie ciała obcego, zmianę głosu, powiększenie węzłów chłonnych szyi oraz krwawienie z jamy ustnej. Diagnostyka opiera się na badaniu fibroendoskopowym, biopsji zmiany oraz badaniach obrazowych (TK, MRI, PET-CT) do oceny zaawansowania choroby.
Leczenie raka części ustnej gardła zależy od stopnia zaawansowania, lokalizacji guza oraz statusu HPV. W przypadkach wczesnych stosuje się leczenie chirurgiczne lub radioterapię. W zaawansowanych stadiach preferowane jest leczenie skojarzone obejmujące chirurgię, radioterapię i chemioterapię. Coraz częściej stosowane są nowoczesne techniki oszczędzające, takie jak chirurgia robotyczna (TORS) oraz radioterapia z modulacją intensywności wiązki (IMRT).
Rokowanie w raku części ustnej gardła związanym z HPV jest znacznie lepsze niż w przypadkach wywołanych przez inne czynniki, z 5-letnim przeżyciem sięgającym 80-90% w porównaniu do 40-50% w przypadkach HPV-ujemnych. Kluczowe znaczenie dla poprawy wyników leczenia ma wczesne wykrycie oraz profilaktyka poprzez szczepienia przeciwko HPV i eliminację czynników ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gardła – Objawy
Rak gardła to złośliwy nowotwór rozwijający się w obrębie gardła, krtani lub migdałków, którego objawy zależą od lokalizacji guza i stopnia zaawansowania. We wczesnym stadium symptomy są często niespecyficzne i obejmują przewlekły ból gardła trwający ponad 2-3 tygodnie, zmiany głosu utrzymujące się powyżej 2 tygodni (chrypka, ochrypłość), dysfagię, ból ucha oraz bezbolesny guzek na szyi. W miarę progresji choroby pojawiają się przewlekły kaszel, duszność, krwioplucie, asymetria migdałków, utrata masy ciała oraz objawy przerzutów, takie jak ból kości czy zaburzenia neurologiczne. Lokalizacja guza determinuje specyficzne objawy, np. rak części ustnej gardła manifestuje się jednostronnym bólem gardła i asymetrią migdałków, natomiast rak części nosowej gardła może powodować krwawienia z nosa i niedrożność nosa. Klasyfikacja zaawansowania obejmuje stadia od 0 (rak in situ) do IV, gdzie stadium IV charakteryzuje się naciekiem okolicznych tkanek lub obecnością przerzutów, co znacząco pogarsza rokowanie.
alergia, biopsja, ból głowy, ból ucha, chrypka, drętwienie twarzy, duszność, dysfagia, endoskopia, guzek na szyi, HPV, hypopharynx, krwawienie z nosa, larynx, lokalizacja guza, nowotwór złośliwy, odkrztuszanie krwi, oropharynx, otolaryngolog, przerzut, przewlekły ból gardła, przewlekły kaszel, przeziębienie, rak części ustnej gardła, rak gardła, rak in situ, rak krtani, rezonans magnetyczny, stridor, struny głosowe, świszczący oddech, sztywność szczęki, tomografia komputerowa, utrata wagi, węzeł chłonny, wirus brodawczaka ludzkiego, złamanie patologiczne