łagodny guz nadnercza

Łagodny guz nadnercza, określany również jako incydentaloma nadnercza, to zmiana nowotworowa o charakterze niezłośliwym, wykrywana najczęściej przypadkowo podczas badań obrazowych jamy brzusznej wykonywanych z innych przyczyn. Według statystyk, incydentaloma nadnercza występuje u około 4-7% populacji ogólnej, a częstość ich wykrywania wzrasta wraz z wiekiem pacjenta.

Większość łagodnych guzów nadnercza to gruczolaki kory nadnerczy (60-70%), torbiele, myelolipoma lub guzy chromochłonne. Kluczową kwestią w diagnostyce jest ocena funkcji hormonalnej guza – około 15-20% zmian wykazuje aktywność hormonalną, mogąc powodować nadmierne wydzielanie kortyzolu, aldosteronu lub katecholamin, nawet przy braku typowych objawów klinicznych.

Postępowanie w przypadku łagodnego guza nadnercza zależy od jego wielkości, charakterystyki radiologicznej i statusu hormonalnego. Guzy mniejsze niż 4 cm o typowych cechach łagodnych w badaniach obrazowych zazwyczaj wymagają jedynie obserwacji, natomiast większe zmiany lub wykazujące aktywność hormonalną mogą kwalifikować się do leczenia operacyjnego, najczęściej z wykorzystaniem techniki laparoskopowej.

Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (CT z określeniem gęstości w jednostkach Hounsfielda, MRI z oceną wypłukiwania kontrastu) oraz testy hormonalne, w tym ocenę rytmu dobowego kortyzolu, test hamowania deksametazonem, oznaczenie metoksykatecholamin w moczu oraz stosunek aldosteron/renina. Właściwe postępowanie diagnostyczne pozwala na zminimalizowanie ryzyka przeoczenia zmian wymagających interwencji przy jednoczesnym uniknięciu niepotrzebnych procedur inwazyjnych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne guzy nadnerczy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Łagodne guzy nadnerczy, głównie gruczolaki, stanowią około 95% wszystkich guzów nadnerczy i występują u około 10% populacji. Mogą być nieczynne hormonalnie (incydentaloma) lub czynne, wydzielając nadmiar hormonów takich jak kortyzol, aldosteron, androgeny czy katecholaminy, co prowadzi do zespołów klinicznych: zespołu Cushinga, zespołu Conna, wirylizacji lub napadów nadciśnienia w przypadku pheochromocytoma. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI), ocenie hormonalnej (kortyzol, aldosteron, katecholaminy, DHEA) oraz testach dynamicznych, np. teście hamowania deksametazonem. Wskazaniem do adrenalektomii są guzy czynne hormonalnie, o średnicy >4 cm lub wykazujące szybki wzrost (>1 cm), z preferencją dla laparoskopowej adrenalektomii, która minimalizuje powikłania i skraca czas hospitalizacji. Po zabiegu konieczne jest monitorowanie hormonalne i kontrola parametrów metabolicznych, a w przypadku obustronnej adrenalektomii – dożywotnia suplementacja glikokortykoidów i mineralokortykoidów.
adrenalektomia, badanie histopatologiczne, chirurg endokrynologiczny, dehydroepiandrosteron, endokrynolog, glikokortykoidy, gruczolak nadnercza, hipokaliemia, hirsutyzm, incydentaloma nadnerczy, katecholamina, łagodny guz nadnercza, laparoskopowa adrenalektomia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, patolog, pheochromocytoma, pierwotny hiperaldosteronizm, radiolog, rezonans magnetyczny, test hamowania deksametazonem, tomografia komputerowa, układ endokrynny, zaburzenia kardiometaboliczne, zespół Cushinga
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne guzy nadnerczy – Epidemiologia

Guzy nadnerczy stanowią powszechne znalezisko w praktyce klinicznej, z częstością wykrywania sięgającą 1-10% w badaniach obrazowych, szczególnie u osób starszych. Większość z nich (około 80%) to łagodne, nieczynne hormonalnie gruczolaki kory nadnerczy, o średnicy zwykle ≤4 cm i gęstości ≤10 jednostek Hounsfielda (HU) w TK bez kontrastu. Ryzyko złośliwości wzrasta wraz z rozmiarem guza, zwłaszcza powyżej 4 cm, oraz w przypadku guzów wykazujących cechy niejednorodne lub obustronne. Złośliwe guzy, takie jak rak kory nadnerczy (ACC), występują rzadko (1-2 przypadki na milion rocznie) i stanowią około 0,1% wszystkich wykrytych guzów. Incidentaloma nadnerczy, definiowane jako guzy >1 cm wykryte przypadkowo, stanowią około 81,5% wszystkich guzów nadnerczy, z 85% z nich będących nieczynnymi hormonalnie. Hormonalnie czynne guzy najczęściej wydzielają kortyzol (w tym subkliniczny zespół Cushinga), rzadziej aldosteron lub androgeny. Diagnostyka opiera się na TK z kontrastem i bez kontrastu, a także na ocenie hormonalnej, w tym testach hamowania deksametazonem i metabolomice steroidowej.
adrenalektomia, badanie obrazowe, gruczolak kory nadnercza, guz czynny hormonalnie, hiperaldosteronizm, hiperaldosteronizm pierwotny, incidentaloma nadnercza, jednostka Hounsfielda, łagodny guz nadnercza, metaanaliza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie hormonów, pheochromocytoma, radiomika, rak kory nadnercza, rezonans magnetyczny, spektrometria masowa, subkliniczny zespół Cushinga, szlak sygnałowy cAMP-PKA, test hamowania deksametazonem, tomografia komputerowa, zespół Conna, zespół Cushinga, zmiana przerzutowa

łagodny guz nadnercza

Powiązane wpisy

Łagodne guzy nadnerczy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Łagodne guzy nadnerczy – Epidemiologia