obrzęk sercowo-nerkowy

Obrzęk sercowo-nerkowy to stan kliniczny charakteryzujący się gromadzeniem się płynu w tkankach, będący wynikiem współistniejącej dysfunkcji serca i nerek. Stanowi on jeden z objawów zespołu sercowo-nerkowego, w którym ostra lub przewlekła dysfunkcja jednego z tych narządów prowadzi do uszkodzenia drugiego.

Mechanizm powstawania obrzęków sercowo-nerkowych jest złożony i obejmuje aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron, zwiększone wydzielanie wazopresyny oraz zaburzenia w gospodarce sodowej. Niewydolność serca powoduje zmniejszenie rzutu serca i perfuzji nerkowej, co skutkuje aktywacją mechanizmów kompensacyjnych prowadzących do retencji sodu i wody. Jednocześnie dysfunkcja nerek upośledza wydalanie nadmiaru płynów, nasilając obrzęki.

Obrzęki sercowo-nerkowe mają zwykle charakter symetryczny i początkowo lokalizują się w okolicach kostek i podudzi (u pacjentów chodzących) lub w okolicy krzyżowej (u pacjentów leżących). W zaawansowanych przypadkach mogą obejmować również narządy jamy brzusznej (wodobrzusze) oraz jamę opłucnową (płyn w opłucnej). Diagnostyka obejmuje ocenę funkcji serca (EKG, echokardiografia) oraz nerek (badania biochemiczne krwi i moczu, GFR).

Leczenie obrzęku sercowo-nerkowego wymaga zintegrowanego podejścia ukierunkowanego na poprawę funkcji zarówno serca, jak i nerek. Podstawą terapii jest stosowanie leków moczopędnych, często w skojarzeniu z inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II. Ważne jest również leczenie choroby podstawowej, ograniczenie podaży sodu w diecie oraz, w wybranych przypadkach, ultrafiltracja pozaustrojowa.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl