stan kwasowo-zasadowy
Stan kwasowo-zasadowy (SKZ) to fundamentalny parametr homeostazy organizmu, określający równowagę między kwasami a zasadami w płynach ustrojowych. Utrzymanie prawidłowego pH krwi tętniczej (7,35-7,45) jest kluczowe dla właściwego funkcjonowania procesów biochemicznych i fizjologicznych.
Regulacja SKZ odbywa się poprzez trzy główne mechanizmy: buforowy (natychmiastowy), oddechowy (minuty do godzin) oraz nerkowy (godziny do dni). W diagnostyce zaburzeń SKZ wykorzystuje się parametry gazometrii krwi tętniczej: pH, pCO2, HCO3-, BE (niedobór zasad) oraz saturację krwi tlenem.
Zaburzenia SKZ dzielą się na cztery podstawowe typy: kwasicę metaboliczną, kwasicę oddechową, zasadowicę metaboliczną oraz zasadowicę oddechową. Kluczowe znaczenie w interpretacji wyników ma również ocena mechanizmów kompensacyjnych, które mogą prowadzić do zaburzeń mieszanych. Prawidłowa identyfikacja typu zaburzenia umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia przyczynowego i objawowego.