stan katatoniczny
Stan katatoniczny to poważne zaburzenie psychomotoryczne charakteryzujące się znacznymi nieprawidłowościami w zachowaniu ruchowym. Pacjenci mogą prezentować skrajną hipokinezę (zmniejszenie aktywności ruchowej), aż do całkowitego stuporu, lub przeciwnie – nadmierną, bezcelową aktywność ruchową. Charakterystyczne objawy obejmują również giętkość woskową (utrzymywanie narzuconej, często niewygodnej pozycji ciała), negatywizm, echolalię oraz echopraksję.
Stan katatoniczny może występować w przebiegu różnych zaburzeń psychicznych, najczęściej w schizofrenii (tzw. schizofrenia katatoniczna), zaburzeniach afektywnych, szczególnie w depresji, ale także w przebiegu zaburzeń organicznych, neurologicznych, metabolicznych czy polekowych. Obecnie klasyfikowany jest jako zespół objawów, a nie odrębna jednostka chorobowa.
Diagnostyka stanu katatonicznego opiera się na ocenie klinicznej z wykorzystaniem standardowych skal oceny, takich jak Bush-Francis Catatonia Rating Scale. W przypadku podejrzenia katatonii niezbędne jest przeprowadzenie dokładnej diagnostyki różnicowej, szczególnie w kierunku przyczyn neurologicznych i metabolicznych, które mogą wymagać pilnej interwencji.
Leczenie stanu katatonicznego obejmuje podawanie benzodiazepin (najczęściej lorazepamu), które są lekami pierwszego wyboru. W przypadkach opornych stosuje się elektrowstrząsy (ECT), które wykazują wysoką skuteczność. Kluczowe jest również leczenie choroby podstawowej oraz zapewnienie odpowiedniego wsparcia somatycznego, w tym nawodnienia, odżywienia i profilaktyki powikłań unieruchomienia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Perazin 25 mg 25 mg
Perazin (perazyny dimaleinian) jest lekiem przeciwpsychotycznym dostępnym w formie tabletek niepowlekanych o dawkach 25 mg (42,1 mg perazyny dimaleinianu) oraz 100 mg (168,4 mg perazyny dimaleinianu). Wskazaniem do jego stosowania są różne postacie schizofrenii, w tym paranoidalna, hebefreniczna, katatoniczna oraz niezróżnicowana, a także ostre zaburzenia psychotyczne z towarzyszącymi objawami pobudzenia psychoruchowego, maniakalnymi oraz uporczywymi urojeniami. Lek jest szczególnie użyteczny w stanach wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej, takich jak katatonia czy nasilone objawy manii. Tabletki 25 mg zawierają 72,45 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciwpsychotyczny, nietolerancja laktozy, objaw maniakalny, ostre zaburzenie psychotyczne, perazyna dimaleinian, pobudzenie psychoruchowe, podwyższony nastrój, przyspieszenie toku myślenia, schizofrenia, schizofrenia hebefreniczna, schizofrenia katatoniczna, schizofrenia niezróżnicowana, schizofrenia paranoidalna, stan katatoniczny, tabletka niepowlekana, urojenie, urojenie prześladowcze, urojenie wielkościowe, wielomówność, wzmożony napęd psychoruchowy, zmniejszona potrzeba snu - Leksykon substancji czynnych
Ketamina – Właściwości farmakodynamiczne
Ketamina, dostępna w preparatach Ketalar 10 (10 mg/ml) oraz Ketalar 50 (50 mg/ml), jest szybko działającym anestetykiem do podawania dożylnego lub domięśniowego, klasyfikowanym jako lek do znieczulenia ogólnego (ATC N01AX03). Wywołuje znieczulenie dysocjacyjne, charakteryzujące się katalepsją, amnezją oraz zniesieniem czucia bólu, które mogą utrzymywać się także w fazie wybudzania. Farmakodynamika ketaminy obejmuje sedację, unieruchomienie, amnezję oraz silny efekt przeciwbólowy. Substancja selektywnie blokuje przewodzenie w asocjacyjnych szlakach mózgowych, wpływając na układ podwzgórza i korę nową, a także wykazuje antagonistyczne działanie na receptory NMDA, co jest kluczowe dla jej efektów analgetycznych i psychotropowych. Ketamina wywołuje łagodne pobudzenie układu sercowo-oddechowego, choć możliwa jest również depresja oddechowa, a napięcie mięśni szkieletowych może być prawidłowe lub zwiększone.
aktywność sympatykomimetyczna, analgezja, chlorowodorek ketaminy, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie bronchodylatacyjne, katalepsja, ketamina, mózgowy przepływ krwi, napięcie mięśni szkieletowych, niepamięć, oczopląs, odruchy gardłowo-krtaniowe, receptor muskarynowy, receptor NMDA, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, środek anestetyczny, stan katatoniczny, tachykardia, układ limbiczny, znieczulenie dysocjacyjne